Thông tin về liệt sĩ thiếu, chưa chính xác
Thăm viếng, tri ân các liệt sĩ Hải Phòng yên nghỉ tại Nghĩa trang liệt sĩ Trường Sơn (Quảng Trị).
Đại tá Vũ Văn Hoài, Phó chính ủy Bộ Chỉ huy quân sự thành phố cho biết: “Hiện trên địa bàn thành phố còn 729 mộ có hài cốt LS nhưng chưa xác định được danh tính LS; hơn 40% trong tổng số 24.137 mộ LS mới có một phần thông tin về LS. Có những trường hợp chưa xác định được mộ có hài cốt hoặc mộ LS hay không”. Ví dụ, theo kết quả lập bản đồ tìm kiếm, quy tập hài cốt LS tại quận Lê Chân cho thấy, có 121 mộ tại nghĩa trang quân nhân chùa Đồng Thiện (ở phường Vĩnh Niệm). Trong đó mới xác định được 7 phần mộ LS quê ở Hải Phòng có hài cốt được gia đình chuyển về từ các tỉnh miền Nam, miền Trung; 1 quân nhân quê ở xã Dị Nậu, huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ; còn lại 113 mộ chưa xác định được có hài cốt hoặc mộ LS hay không.
Trường hợp ở huyện Vĩnh Bảo là LS được chôn cất tập thể, rõ danh tính, nhưng không xác định được vị trí chôn chính xác của từng LS. Thượng tá Hoàng Hữu Anh, Chính trị viên Ban Chỉ huy quân sự huyện Vĩnh Bảo cho biết: “Khu vực đồng Mả Chìa, thuộc thôn Hưng Cường, xã Nhân Hòa, huyện Vĩnh Bảo, diện tích khoảng 200 m2. Nơi đây, thực dân Pháp xử bắn và chôn tập thể cán bộ, du kích và nhân dân địa phương. Địa phương xác định có 8 LS rõ danh tính chôn tại khu vực này”. Tuy nhiên, việc khai quật, quy tập hài cốt các LS rất khó khăn do không xác định được chính xác vị trí các hài cốt LS do chôn tập thể, thời gian hy sinh đã quá lâu. Trường hợp này, thể theo nguyện vọng của thân nhân các gia đình LS, địa phương không tổ chức quy tập hài cốt về NTLS xã mà tới đây vận động nguồn kinh phí xã hội hóa xây tường bao chung quanh và đặt bát hương chung thờ cúng các LS. Cũng tại huyện Vĩnh Bảo, có mộ LS cùng khu vực mộ trong dòng họ, qua thời gian bị mất dấu tích nên không xác định được vị trí chính xác. Quận Hồng Bàng có 1 mộ LS chưa rõ danh tính chôn tại nghĩa trang nhân dân khu Cam Lộ, phường Hùng Vương…
Các ngành chức năng phối hợp rà soát, xác minh
Việc thiếu thông tin về LS, mộ LS do nhiều nguyên nhân. Phó trưởng Phòng Người có công (Sở Lao động-Thương binh và Xã hội) Đào Xuân Hùng cho biết: “Chiến tranh kết thúc đã lâu, nhiều nhân chứng hoặc người tham gia chiến đấu, phục vụ chiến đấu qua đời, số còn lại già yếu, trí nhớ suy giảm, khó nhớ chính xác vị trí chôn cất LS trong khi địa hình, địa vật thay đổi quá nhiều qua hơn 40 năm”. Mặt khác, trong chiến tranh, thông tin do các cơ quan, đơn vị quản lý ghi trong các loại giấy tờ như giấy báo tử, thư chia buồn… không đầy đủ, cụ thể, thân nhân LS bảo quản giấy tờ bị mục nát, thất lạc nhiều… Theo ông Hùng, quá trình thu thập thông tin, xác định danh tính, tìm kiếm, quy tập hài cốt LS, các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương cần khuyến khích các tổ chức, cá nhân tham gia, phát huy hơn nữa vai trò của Hội Cựu chiến binh các cấp, Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ trung ương, thành phố, các đoàn thể trong phát hiện và cung cấp thông tin về LS, mộ LS.
Thời gian tới, công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt, xác định danh tính liệt sĩ phải được làm tốt hơn, bởi đó vừa là trách nhiệm, tình cảm của toàn Đảng, toàn dân tri ân các anh hùng liệt sĩ, đồng thời thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc.
Đồng chí Lê Khắc Nam, Phó chủ tịch UBND thành phố, Trưởng Ban chỉ đạo 515 Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ yêu cầu: Thời gian tới, Bộ Chỉ huy quân sự thành phố khẩn trương hoàn thiện hồ sơ kết luận địa bàn, báo cáo Ban Chỉ đạo 515 Quân khu 3 theo quy định; tiến hành lập bản đồ tìm kiếm, quy tập hài cốt LS bảo đảm chất lượng và kế hoạch tiến độ. Bộ Chỉ huy quân sự chủ động phối hợp các quận, huyện khảo sát, xác minh cụ thể thông tin về mộ LS, báo cáo Ban Chỉ đạo 515 Quân khu Ba và thành phố. Trên cơ sở đó, thành phố giao Sở Lao động-Thương binh và Xã hội rà soát, kiểm tra lại những hồ sơ quy tập mộ LS để xác minh thông tin về LS, mộ LS trên địa bàn.
Bài và ảnh: Phương Nam
