Phối hợp chặt chẽ các hội, ngành, địa phương
Cán bộ dân số quận Kiến An truyền thông về chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên tại phường Đồng Hòa.
Năm 2019, nhờ sự phối hợp chặt chẽ của các hội, ngành, địa phương, Chi cục Dân số-Kế hoạch hóa gia đình (DS-KHHGĐ) và các Trung tâm DS-KHHGĐ quận, huyện tổ chức các hoạt động truyền thông liên tục, rộng khắp. Giám đốc Trung tâm DS-KHHGĐ huyện An Lão Đào Thành Lạc cho biết: “Hằng năm, trung tâm xây dựng kế hoạch sớm, mời các Hội: Nông dân, Phụ nữ, Người cao tuổi, Đoàn thanh niên, ngành giáo dục… cùng tham gia, ký kết văn bản phối hợp và triển khai thực hiện. Khi truyền thông tại địa phương, trường học, các hội, ngành hỗ trợ trung tâm”. Nhờ phối hợp chặt chẽ như vậy, năm 2019, Trung tâm DS-KHHGĐ huyện An Lão tổ chức 84 hội nghị tư vấn, truyền thông, nói chuyện chuyên đề tại trung tâm huyện và 17 xã, thị trấn, với 7.800 lượt đại biểu tham dự. Trong đó có 34 cuộc về tư vấn chăm sóc sức khỏe người cao tuổi; 9 cuộc chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên tại 9 trường học trên địa bàn. Trung bình một năm, mỗi địa phương trên địa bàn huyện được truyền thông 5 lần trong lĩnh vực dân số.
Bên cạnh đó, nội dung truyền thông về công tác dân số cũng ngày càng đa dạng, thiết thực đáp ứng yêu cầu tiếp nhận thông tin của các lứa tuổi, đồng thời phù hợp chiến lược phát triển dân số quốc gia, Nghị quyết 21 của Chính phủ về chuyển trọng tâm công tác dân số từ DS-KHHGĐ sang dân số và phát triển. Theo Giám đốc Trung tâm DS-KHHGĐ quận Kiến An Phạm Thị Thu Hà, “Với sự phát triển của công nghệ thông tin hiện nay, cách truyền thông một chiều không còn phù hợp, quá trình truyền thông phải có sự tương tác với đối tượng tuyên truyền mới đạt hiệu quả cao”. Từ suy nghĩ này, chị Hà và cán bộ, nhân viên đơn vị luôn tìm cách thức truyền thông tiếp cận từng lĩnh vực, chủ đề phù hợp như làm clip, xây dựng kho hình ảnh, ví dụ gần gũi. “Không chỉ phối hợp chặt chẽ các địa phương, đơn vị, chúng tôi cũng tìm hiểu, tham khảo nhu cầu về thông tin của đối tượng truyền thông. Chẳng hạn học sinh với chuyên đề chăm sóc sức khỏe sinh sản sẽ có nhu cầu khác với tư vấn chăm sóc sức khỏe người cao tuổi”, chị Thu Hà cho hay.
Chuyên nghiệp hóa cán bộ dân số
Điều khiến công tác truyền thông dân số năm 2019 có chuyển biến tích cực, nâng dần chất lượng chính là đội ngũ cán bộ dân số được chuyên nghiệp hóa trong lĩnh vực truyền thông. Theo Trưởng Phòng Kế hoạch-Truyền thông, Chi cục DS-KHHGĐ thành phố Lê Văn Toàn, hầu hết xã, phường, thị trấn tuyển đủ viên chức dân số; riêng năm 2019, các quận, huyện tuyển hơn 30 người. Đến thời điểm này chỉ còn huyện Vĩnh Bảo chưa tuyển đủ viên chức dân số. Giám đốc Trung tâm DS-KHHGĐ huyện Tiên Lãng Hoàng Văn Luất thông tin: “Trung tâm vừa tuyển 6 viên chức dân số, bảo đảm các xã đều có cán bộ dân số chuyên trách, giúp cán bộ dân số yên tâm công tác. Trung tâm cũng không phải tăng cường cán bộ dân số xuống xã và công tác dân số ở các địa phương chủ động hơn”.
Để chủ động nâng cao trình độ, chất lượng đội ngũ báo cáo viên về dân số ở cấp thành phố, cấp quận, huyện, năm 2019, hàng chục lượt cán bộ dân số được cử tham gia các lớp tập huấn về nhiều chuyên đề tại các tỉnh, thành phố như Lào Cai, thành phố Hồ Chí Minh do Tổng cục DS-KHHGĐ, Bộ Y tế tổ chức. Từ thực tế công tác trong nhiều năm qua, cán bộ dân số nào có lợi thế, khả năng truyền thông về mảng nào sẽ được tập huấn, trau dồi thêm kỹ năng, trình độ, nghiệp vụ để bảo đảm trở thành báo cáo viên báo cáo thuyết phục về chuyên đề được lựa chọn. “Việc “chuyên nghiệp hóa” truyền thông với cán bộ dân số giúp nội dung truyền thông sâu hơn, hiệu quả truyền thông cao hơn”, Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ thành phố Trần Thị Thu Hằng khẳng định.
Đáng mừng, việc “chuyên nghiệp hóa” cán bộ dân số không chỉ ở cấp thành phố, quận huyện mà tới cả cấp xã. Như Trung tâm DS-KHHGĐ huyện An Lão xây dựng mô hình tổ truyền thông chuyên nghiệp với 4 thành viên, trong đó có một số cán bộ dân số cấp xã. Mỗi thành viên đảm nhiệm 1 chuyên đề phù hợp khả năng của mình và thường xuyên trau dồi, bổ sung kiến thức sao cho hoạt động truyền thông ngày càng đạt kết quả cao. Công tác truyền thông về dân số giờ đây không đơn thuần là vận động kế hoạch hóa gia đình, mà hướng tới nâng cao chất lượng dân số từ khi sinh ra đến khi mất đi, để mỗi người có cuộc sống khỏe mạnh, phòng ngừa các rủi ro không mong muốn, cần làm liên tục, thường xuyên để “mưa dầm thấm lâu”, mới đạt được hiệu quả mong muốn.
Bài và ảnh: Phương Nam
