(HPĐT)- Từ đầu năm đến nay, Thanh tra Sở Lao độngThương binh và Xã hội triển khai 1.200 phiếu tự kiểm tra việc thực hiện pháp luật lao động trực tuyến, tăng 140% so với cùng kỳ năm ngoái. Kết quả trên cho thấy hiệu quả bước đầu trong công tác tuyên truyền, vận động thay đổi nhận thức thi hành pháp luật của người sử dụng lao động.
Việc tự kiểm tra pháp luật lao động giúp doanh nghiệp tự nhận thức, nâng cao mức độ an toàn của môi trường lao động.
Trong ảnh: Người lao động Công ty TNHH nhựa Vinh An (huyện Thủy Nguyên) trong ca sản xuất.
Dần đi vào nền nếp
Dù chỉ là doanh nghiệp quy mô vừa với hơn 200 lao động, nhưng Công ty CP chế biến dịch vụ thủy sản Cát Hải luôn quan tâm tự kiểm tra các tiêu chí, nội dung liên quan đến thực hiện pháp luật lao động. Ông Bùi Văn Thắng, Chủ tịch Công đoàn Công ty cho hay, qua trang thông tin điện tử (http://tukiemtraphapluatlaodong.gov.vn), doanh nghiệp tiến hành khai báo mã số thuế đơn vị để đăng nhập và lấy phiếu tự kiểm tra. Quá trình hoàn thiện hồ sơ đều có ý kiến tham gia của cán bộ công đoàn, đại diện người lao động. Sau khi hoàn thành việc tự kiểm tra trực tuyến, doanh nghiệp gửi Thanh tra Sở Lao động - Thương binh và Xã hội thành phố đánh giá, kiểm tra nội dung và tiếp thu các phản hồi để điều chỉnh những bất cập trong nội quy lao động, phù hợp quy định mới của Bộ luật Lao động 2019. Qua đó, cán bộ công đoàn được trang bị thêm kiến thức, củng cố công tác bảo đảm an toàn vệ sinh lao động...
Công tác tự kiểm tra việc thực hiện pháp luật lao động đem lại hiệu quả rõ rệt nên được một số doanh nghiệp ưu tiên triển khai thực hiện trong nhiều năm qua. Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH Daito rubber (Khu công nghiệp Nomura Hải Phòng) Nguyễn Thị Thanh Mai cho biết, qua việc tự đối chiếu, kiểm tra các tiêu chí thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở, đối thoại định kỳ, thỏa thuận, ký kết thỏa ước lao động tập thể... là căn cứ pháp lý quan trọng để cán bộ công đoàn cơ sở viện dẫn, đề xuất chủ doanh nghiệp thực thi các quy định của pháp luật Việt Nam, kiến nghị cơ quan chức năng những chế độ ưu đãi đối với doanh nghiệp sử dụng đông lao động khuyết tật...
Theo thống kê, năm 2021, Thanh tra Sở Lao động- Thương binh và Xã hội tổ chức 1.200 phiếu tự kiểm tra việc thực hiện pháp luật lao động trực tuyến, tăng 140% so với cùng kỳ năm ngoái. Tính đến ngày 13-12, có 625 đơn vị (chiếm tỷ lệ 52%) hoàn thành nộp báo cáo tự kiểm tra pháp luật lao động trực tuyến, tăng 120% so với cùng kỳ năm ngoái.
Bảo đảm khách quan, đa chiều
Trong số 12 nội dung yêu cầu doanh nghiệp tự kiểm tra trực tuyến đều liên quan tới một số quy định trong các luật như: Bộ luật Lao động 2019, Luật An toàn vệ sinh lao động, Luật Công đoàn… Do đó, tự kiểm tra cũng là dịp để doanh nghiệp tự rà soát lại toàn bộ quy chế hoạt động thường xuyên, liên tục, để việc chấp hành các quy định pháp luật mang tính chủ động, trở thành nhu cầu tự thân, không mang tính hình thức, đối phó hoặc lấy lệ.
Theo đánh giá của Phó chánh Thanh tra Sở Lao động- Thương binh và Xã hội Nguyễn Thị Thúy Vân, báo cáo của doanh nghiệp bắt buộc phải có sự đồng ý của đại diện người lao động trong doanh nghiệp nên việc khai báo bảo đảm được yếu tố khách quan, đa chiều. Qua theo dõi thông tin các doanh nghiệp tự kiểm tra và kết quả trả phiếu trên hệ thống điện tử cho thấy, 100% số hồ sơ báo cáo hoàn thiện được Thanh tra Sở tiếp nhận, đối chiếu các quy định mới nhất, hiện hành để phản hồi, đề xuất điều chỉnh tương thích. Nhờ vậy, 11 tháng năm 2021, dù Thanh tra Sở chỉ thực hiện kiểm tra trực tiếp việc chấp hành nội quy tại 25 doanh nghiệp, bằng khoảng 30% so với cùng kỳ năm trước nhưng về cơ bản các doanh nghiệp đăng ký, cam kết đều tự giác chấp hành tốt. Số vụ tranh chấp lao động tập thể; số đơn thư, khiếu nại và xử phạt hành chính trong lĩnh vực của ngành có xu hướng giảm so với cùng kỳ năm ngoái.
Doanh nghiệp tự kiểm tra việc thực hiện pháp luật lao động là giải pháp hữu hiệu để các sở, ngành liên quan thực hiện tốt chức năng quản lý nhà nước về lao động, dù không trực tiếp tổ chức thanh tra nhưng vẫn đánh giá được tình hình thực hiện pháp luật lao động tại doanh nghiệp. Tuy nhiên, theo Chánh Văn phòng Sở Lao động- Thương binh và Xã hội Phạm Văn Hiệu, hiện số lượng doanh nghiệp tham gia tự kiểm tra việc thực hiện pháp luật còn ít, chưa tương xứng quy mô doanh nghiệp trên toàn thành phố. “Thời gian tới, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tiếp tục phối hợp Liên đoàn Lao động thành phố tuyên truyền để nâng cao nhận thức của người sử dụng lao động, cán bộ công đoàn trong việc triển khai tự kiểm tra việc thực hiện pháp luật, góp phần xây dựng môi trường làm việc an toàn, văn minh, hiệu quả cao tại các doanh nghiệp” - ông Phạm Văn Hiệu khẳng định./.
Bài và ảnh: HUY ĐẠICác nội dung tự kiểm tra pháp luật lao động tại doanh nghiệp bao gồm: thực hiện báo cáo định kỳ; tuyển dụng và đào tạo lao động; giao kết và thực hiện hợp đồng lao động; đối thoại, thương lượng và ký kết thỏa ước lao động tập thể, thời giờ làm việc và nghỉ ngơi; trả lương cho người lao động, xây dựng và đăng ký nội quy lao động, xử lý kỷ luật lao động, bồi thường trách nhiệm vật chất, việc giải quyết tranh chấp và khiếu nại về lao động...
