(HPĐT)- Liên đoàn Cử tạ thế giới (IWF) công bố thay đổi và quy hoạch lại các hạng cân thi đấu của cử tạ. Theo đó, số hạng cân thi đấu giảm đi 2 hạng cân ở cả nam và nữ và áp dụng từ tháng 6-2025. Theo Trưởng bộ môn cử tạ Hải Phòng Nguyễn Thị Bích Hà, bộ môn buộc phải chuyển đổi để thích nghi với những hạng cân mới.
Không còn hạng cân thế mạnh
Cử tạ Việt Nam giành vinh quang ở sân chơi quốc tế đều nhờ các lực sĩ hạng cân nhẹ. Những tấm huy chương tại SEA Games, Asiad và Olympic đều đến từ các gương mặt VĐV cử tạ nam, nữ dưới 60 kg như: Hoàng Anh Tuấn, Thạch Kim Tuấn, Trần Lê Quốc Toàn, Nguyễn Thị Bích Hà, Nguyễn Thị Thiết… Nổi bật là thành tích ở Olympic của các nam lực sĩ ở hạng 56 kg. Trong hành trình chinh phục huy chương Olympic, thể thao Việt Nam tập trung đầu tư vào VĐV cử tạ hạng cân thấp. Lớp lực sĩ đầu có Hoàng Anh Tuấn giành HCV, HCB giải vô địch trẻ thế giới năm 2005, thành công ở giải vô địch châu Á và đoạt HCB ở Asiad 2006. Thành tích này giúp anh là điểm sáng của thể thao Việt Nam trên đấu trường quốc tế khi đó và được nhìn nhận là ứng cử viên cho tấm huy chương hạng 56 kg ở Olympic Bắc Kinh 2008.
SEA Games 24 năm 2007 tại Ratchashima (Thái Lan), Nguyễn Thị Bích Hà giành HCĐ, nhưng Hoàng Anh Tuấn thi đấu hạng 56 kg đều thất bại trong 3 lần cử. Không giành huy chương tại SEA Games 24 là bài học lớn, để Hoàng Anh Tuấn trở lại chính mình, giành vé dự Olympic Bắc Kinh 1 năm sau. Tại Olympic Bắc Kinh 2008, Hoàng Anh Tuấn giành tấm HCB cho thể thao Việt Nam. Đây là tấm HCB lịch sử của cử tạ Việt Nam ở đấu trường thể thao lớn nhất thế giới. Thành tích của Tuấn giúp thể thao Việt Nam củng cố niềm tin đầu tư các hạng cân nhẹ để vững vàng tiến ra thế giới, trong đó hạng 56 kg nam được đầu tư đặc biệt, hướng thẳng vào đấu trường Olympic. Tiếp nối Hoàng Anh Tuấn đến lượt Trần Lê Quốc Toàn giành HCĐ Olympic London 2012 hạng 56 kg nam. Cử tạ Việt Nam được vinh danh trong nền thể thao nước nhà khi có huy chương ở 2 kỳ Olympic liên tiếp.
Bên cạnh hạng 56 kg nam, cử tại Việt Nam đầu tư cho hạng 49 kg nữ, nhưng tố chất của các lực sĩ nữ mới chỉ giành vé dự Olympic mà chưa thể đáp ứng kỳ vọng như các lực sĩ hạng 56 kg nam. Tuy nhiên, từ Olympic Tokyo 2020, IWF chính thức bỏ hạng cân 56 kg, hạng cân thấp nhất của nam, thay bằng hạng 61 kg, khiến những VĐV hạng 56 kg như Trịnh Văn Vinh, Thạch Kim Tuấn tuy bồi thêm 5 kg, nhưng không thể tranh chấp và vươn tới huy chương Olympic. Trong khi các quốc gia khác đầu tư và thích nghi tốt với sự thay đổi, cử tạ Việt Nam vẫn trông đợi vào may mắn nhưng bất thành. Hạng 56 kg chỉ là dấu ấn để nhớ mà thôi.
Thích ứng để vươn tầm
IWF ra thông báo chỉ có 16 hạng cân thi đấu chia đều cho nam và nữ. Theo đó, lực sĩ nam thi đấu ở 8 hạng cân gồm 60 kg, 65 kg, 71 kg, 79 kg, 88 kg, 98 kg, 110 kg và trên 110 kg; các lực sĩ sĩ nữ thi đấu 8 hạng cân gồm 48 kg, 53 kg, 58 kg, 63 kg, 69 kg, 77 kg, 86 kg, trên 86 kg. Hạng cân mới này được áp dụng từ tháng 6-2025 và đương nhiên, Olympic 2028, Asiad 2026, SEA Games 2025 sẽ phải áp dụng các hạng cân này.
Việc thay đổi này cũng có chút may mắn khi hạng cân nhỏ nhất của nam và nữ lại giảm xuống 1 kg. 6 năm qua, hạng cân nhỏ nhất của nam là 61 kg nay xuống 60 kg, của nữ là 49 kg nay xuống 48 kg là cơ hội để cử tạ Việt Nam đầu tư các hạng cân nhẹ. Trong thi đấu cử tạ, việc cơ thể VĐV chênh 1 kg cũng tác động tới nâng trọng lượng tạ. Tố chất của người Việt Nam phù hợp hạng cân nhỏ là điều ai cũng biết, nhưng phải thay đổi để tốt lên sẽ rất khó. Phụ trách môn cử tạ Cục Thể dục - Thể thao Nguyễn Huy Hùng cho biết, bộ môn phải tìm VĐV phù hợp để đầu tư dù biết rất khó khăn.
Ở giải vô địch cử tạ thế giới 2024 hồi tháng 12 năm ngoái tổ chức tại Bahrain, 2 gương mặt trọng điểm hướng tới Olympic như Ngô Sơn Đỉnh, Lại Gia Thành thi đấu ở hạng 55 kg nam đã không thể đoạt HCV. Giờ hạng cân thấp nhất của nam là 60 kg, các VĐV Việt Nam sẽ đứng trước vô vàn khó khăn. Chiến lược Thể thao Việt Nam tới năm 2030, tầm nhìn tới 2045 mà Chính phủ ban hành, cử tạ là môn trọng điểm đoạt huy chương Olympic và được đầu tư trọng điểm vào 61 kg nam và 49 kg nữ.
HLV Nguyễn Thị Bích Hà cho biết: Khả năng thích nghi với cử tạ rất quan trọng. Do thay đổi này, tới đây cử tạ Hải Phòng mất cơ hội tranh chấp HCV ở 6 nội dung. Do đó, bộ môn phải tính toán lại để đào tạo, tập luyện, song mất nhiều thời gian, không thể nói một năm mà cả một chu trình 4 năm mới có kết quả”.
