Củng cố năng lực hệ thống y tế từ cơ sở

Dịch bệnh diễn biến phức tạp

Cụ thể hóa các định hướng của Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị, tuần qua, các địa phương, cơ sở y tế trên cả nước triển khai nhiều giải pháp củng cố năng lực hệ thống y tế. Từ thực tế dịch bệnh diễn biến phức tạp, nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao, các địa phương tập trung chủ động phòng, chống bệnh truyền nhiễm, củng cố y tế cơ sở, phát triển nhân lực, tăng cường kết nối chuyên môn và từng bước làm chủ các kỹ thuật y tế chuyên sâu.

Tại nhiều địa phương, số ca sốt xuất huyết và tay chân miệng đang gia tăng, đặt ra yêu cầu tăng cường giám sát, phát hiện sớm và xử lý kịp thời các ổ dịch.

Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Cần Thơ, từ đầu năm đến ngày 7/9, thành phố ghi nhận hơn 5.300 ca sốt xuất huyết, tăng hơn 2 lần so với cùng kỳ, trong đó có 1 trường hợp tử vong. Thành phố cũng ghi nhận gần 4.200 ca tay chân miệng, tăng 1.544 ca so với cùng kỳ năm trước, với 2 trường hợp tử vong.

Tại Hải Phòng, từ đầu năm đến ngày 8/9, ghi nhận 238 ca mắc sốt xuất huyết với 30 ổ dịch, trong đó 4 ổ dịch xuất hiện ca bệnh thứ phát. Các cơ sở y tế đang điều trị 21 trường hợp; 7 ổ dịch vẫn hoạt động.

Mặc dù số ca mắc sốt xuất huyết trên địa bàn Hải Phòng giảm so với cùng kỳ năm 2025, ngành Y tế thành phố nhận định nguy cơ gia tăng số ca bệnh trong thời gian tới vẫn ở mức cao.

Tại Lâm Đồng, bệnh tay chân miệng cũng diễn biến đáng lưu ý. Tính đến ngày 2/9, toàn tỉnh ghi nhận hơn 3.870 trường hợp, tăng hơn 2.100 ca so với cùng kỳ năm 2025; bệnh xuất hiện tại 121/124 xã, phường, đặc khu. Trẻ dưới 5 tuổi chiếm phần lớn số ca mắc, trong đó nhóm trẻ nhà trẻ, mẫu giáo chiếm 87,3%.

Thực tế trên cho thấy công tác phòng, chống dịch cần được triển khai chủ động, liên tục, nhất là tại cộng đồng, trường học và tuyến y tế cơ sở.

Trước nguy cơ dịch bệnh gia tăng trong mùa cao điểm, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Cần Thơ phối hợp Trung tâm Y tế các xã, phường triển khai chiến dịch diệt lăng quăng kết hợp phun hóa chất diệt muỗi diện rộng từ tháng 9 đến tháng 11/2026 trên phạm vi toàn thành phố.

Lực lượng chức năng sử dụng xe phun công suất lớn trên các tuyến đường chính, máy phun đeo vai tại các tuyến hẻm và hộ gia đình; đồng thời kiểm tra dụng cụ chứa nước, xử lý ổ lăng quăng và hướng dẫn người dân phòng bệnh.

Tại Hải Phòng, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố tham mưu Sở Y tế các giải pháp tăng cường phòng, chống sốt xuất huyết; phối hợp chặt chẽ với hệ thống trạm y tế cơ sở đẩy mạnh tuyên truyền, giám sát, phát hiện và xử lý ổ dịch ngay từ đầu.

Ngày 7/9, UBND tỉnh Lâm Đồng yêu cầu tăng cường phối hợp giữa các ngành, địa phương, chủ động kiểm soát bệnh tay chân miệng, không để dịch lây lan rộng trong trường học và cộng đồng.

Việc tăng cường giám sát, xử lý ổ dịch ngay từ cơ sở cho thấy phòng bệnh đang được đặt ở vị trí quan trọng, góp phần giảm áp lực cho hệ thống điều trị, đồng thời nâng cao khả năng ứng phó trước các nguy cơ dịch bệnh.

Cùng với củng cố năng lực phòng bệnh, các địa phương chú trọng phát triển nguồn nhân lực, tăng cường đào tạo và kết nối chuyên môn giữa các tuyến.

Ngày 11/9, tại Phú Thọ diễn ra Hội nghị quốc tế về Y học Cấp cứu và Y học Hồi sức năm 2026 với chủ đề “Kết nối y học trong kỷ nguyên vươn mình”. Các phiên thảo luận tập trung vào nhiều lĩnh vực chuyên sâu như cấp cứu, hồi sức, nhiễm khuẩn huyết, tim mạch, hô hấp, đột quỵ, chấn thương, ngộ độc, ECMO, CRRT và điều dưỡng.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đặng Quốc Tuấn, Chủ tịch Hội Hồi sức cấp cứu chống độc Hà Nội và các tỉnh phía Bắc, nhấn mạnh cấp cứu và hồi sức tích cực đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều chuyên khoa, giữa bệnh viện tuyến trung ương với y tế địa phương, cũng như giữa đào tạo, nghiên cứu và thực hành lâm sàng.

Theo ông Lê Hồng Trung, Giám đốc Sở Y tế tỉnh Phú Thọ, địa phương mong muốn thông qua hội nghị tăng cường hợp tác trong đào tạo, cập nhật kiến thức và phát triển nguồn nhân lực chuyên sâu; chuyển giao kỹ thuật cấp cứu, hồi sức, chống độc; xây dựng mạng lưới cấp cứu, hồi sức liên thông; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và các công nghệ y tế tiên tiến.

Tại thành phố Hồ Chí Minh, ngày 10/9, Sở Y tế tổ chức tổng kết Chương trình thí điểm thực hành tại bệnh viện đa khoa gắn với trạm y tế và Ngày hội việc làm ngành Y tế lần thứ 4.

Sau 5 năm triển khai, chương trình thực hành bác sĩ gắn với trạm y tế được đánh giá góp phần củng cố mạng lưới y tế cơ sở, nơi chăm sóc sức khỏe ban đầu gần dân nhất; đồng thời tạo môi trường để đào tạo đội ngũ thầy thuốc và gắn đào tạo với thực tiễn.

Trong đợt thực hành này, 21 bác sĩ trẻ nhận nhiệm vụ tại các trạm y tế, trong đó có 2 bác sĩ tình nguyện ra Trung tâm Y tế Quân - Dân y Côn Đảo; 41 bác sĩ được tăng cường về các địa bàn xa trung tâm như Cần Giờ, Thạnh An, Củ Chi, Hóc Môn.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh, sau hợp nhất, hệ thống y tế có quy mô lớn hơn, địa bàn rộng hơn và nhu cầu nhân lực giữa các khu vực cũng khác nhau. Thành phố hướng tới hệ thống y tế “đa tầng, đa cực, đa trung tâm”, trong đó chú trọng tăng năng lực chuyên môn cho tuyến dưới, đưa dịch vụ chăm sóc sức khỏe đến gần người dân hơn.

Từng bước làm chủ kỹ thuật chuyên sâu

Ở tuyến điều trị, việc làm chủ các kỹ thuật chuyên sâu tiếp tục được xem là giải pháp nâng cao năng lực bệnh viện, giảm áp lực chuyển tuyến và mở rộng cơ hội điều trị cho người bệnh.

Bệnh viện Thống Nhất thành phố Hồ Chí Minh vừa được Bộ Y tế cấp chứng nhận đủ điều kiện thực hiện kỹ thuật ghép gan. Đây là cơ sở y tế thứ 7 tại khu vực phía Nam triển khai kỹ thuật này. Với sự hỗ trợ của đội ngũ y, bác sĩ Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, Bệnh viện Thống Nhất đã thực hiện thành công ca ghép gan đầu tiên từ người hiến sống.

Ca ghép được thực hiện ngày 22/8. Người nhận là nam bệnh nhân sinh năm 1976, mắc ung thư gan trên nền xơ gan do viêm gan virus B và C, kèm đái tháo đường type 2. Người bệnh từng nhiều lần nhập viện do các biến chứng nặng của xơ gan. Qua đánh giá toàn diện, các bác sĩ xác định ghép gan là phương pháp phù hợp.

Em trai ruột của bệnh nhân tình nguyện hiến một phần gan. Trước phẫu thuật, người hiến được kiểm tra sức khỏe, đánh giá chức năng gan, giải phẫu mạch máu, đường mật, thể tích gan còn lại và các yếu tố miễn dịch theo quy trình nghiêm ngặt.

Ca phẫu thuật có sự tham gia của các chuyên gia Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 cùng ê-kíp đa chuyên khoa của Bệnh viện Thống Nhất. Hai phòng mổ được tổ chức đồng thời để lấy mảnh ghép và chuẩn bị gan cho người nhận. Sau 8 giờ, ca ghép kết thúc thuận lợi. Đến nay, người hiến đã xuất viện; người nhận tỉnh táo, sinh hiệu ổn định, chức năng gan ghép tốt, các chỉ số huyết học và sinh hóa cải thiện rõ rệt.

Thành công của ca ghép là kết quả của quá trình chuẩn bị về quy trình chuyên môn, đào tạo nhân lực, cơ sở vật chất và phối hợp đa chuyên khoa, đồng thời mở ra bước phát triển mới trong kỹ thuật ghép tạng tại bệnh viện.

Từ thực tế dịch bệnh tại các địa phương đến yêu cầu nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh, các giải pháp đang được triển khai theo hướng củng cố đồng bộ hệ thống y tế. Chủ động phòng bệnh, nâng cao năng lực tuyến cơ sở, đào tạo và phân bổ nhân lực hợp lý, tăng kết nối chuyên môn và làm chủ kỹ thuật chuyên sâu là những hướng đi quan trọng để ngành Y tế đáp ứng tốt hơn yêu cầu chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân.