Cùng hành động vì tương lai “xanh”

Không gian xanh đảo Dấu.

- Trước hết, chị có thể đánh giá mức độ ô nhiễm không khí tại Hải Phòng và cho biết những nguyên nhân cơ bản dẫn đến hiện tượng này?

- Thời gian qua, cùng với những bước phát triển đột phá về kinh tế, không gian đô thị và kết cấu hạ tầng giao thông của thành phố, chất lượng môi trường không khí ở một số địa phương cũng ít nhiều bị ảnh hưởng do các hoạt động xây dựng, sản xuất phát sinh bụi, khí thải. Đơn cử, bên cạnh việc sử dụng điện, các ngành công nghiệp trên địa bàn thành phố đều sử dụng nhiên liệu hóa thạch, như than đá, dầu DO, dầu FO, khí gas…, từ đó phát sinh ra lượng lớn khí thải trong không khí. Tại các khu vực làng nghề sản xuất vật liệu xây dựng ở xã Lại Xuân, sản xuất cơ khí, đúc đồng ở xã Mỹ Đồng (huyện Thủy Nguyên) có nhiều cơ sở chưa đáp ứng các yêu cầu về bảo đảm an toàn khí thải, dẫn đến bụi từ quá trình sản xuất và từ lò đốt thải trực tiếp ra ngoài môi trường. Đặc biệt, trong quá trình xây dựng công trình mới, mở rộng hệ thống đường giao thông, các máy móc, phương tiện vận chuyển nguyên vật liệu phát sinh bụi, tiếng ồn,...

Hiện, việc đánh giá hiện trạng và diễn biến môi trường không khí của thành phố thông qua công tác, số liệu quan trắc môi trường định kỳ của các cơ sở sản xuất, kinh doanh trên địa bàn thành phố và Trung tâm Quan trắc môi trường (Sở Tài nguyên và Môi trường). Chất lượng môi trường không khí chung quanh được đánh giá qua các thông số: CO, SO2, NO2 và O3, bụi TSP, bụi PM10 và bụi PM2,5. Cụ thể, từ năm 2018 đến 2020, tại khu vực ngã 3 Đình Vũ, hàm lượng tổng bụi lơ lửng (TSP) trong không khí được kiểm soát tốt hơn, nhiều điểm đo cho thấy hàm lượng TSP trong không khí thấp hơn giới hạn cho phép đối với trung bình 1 giờ; hàm lượng bụi PM10 tại 24 điểm quan trắc vào năm 2020 đều nằm trong tiêu chuẩn cho phép; không khí chung quanh tại Hải Phòng không có dấu hiệu ô nhiễm CO, O3; chung quanh Khu công nghiệp VSIP (huyện Thủy Nguyên), ngã tư Lê Duẩn- Trần Nhân Tông (quận Kiến An), hàm lượng NO2 giảm xuống thấp hơn 2-3 lần so với những năm trước đó…

Từ các kết quả quan trắc trên cho thấy, chất lượng không khí thành phố Hải Phòng hiện đang ở mức độ tốt so với các thành phố lớn khác như Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh. Trong khi đó, nguyên nhân chủ yếu gây ra bụi cục bộ ở một số khu vực thành thị đến từ các phương tiện giao thông vận tải đường bộ; do các công trình xây dựng hạ tầng giao thông, đô thị. Còn ở vùng nông thôn, môi trường không khí bị tác động bởi các hoạt động sản xuất làng nghề, xây dựng, đốt bỏ chất thải, phụ phẩm nông nghiệp sau thu hoạch vụ mùa.

- Trước thực trạng nêu trên, thời gian qua, ngành Tài nguyên- Môi trường thành phố có những hành động cụ thể nào để góp phần quản lý, hạn chế tình trạng ô nhiễm không khí?

- Thực hiện Quyết định của UBND thành phố về Kế hoạch hành động quản lý chất lượng môi trường không khí trên địa bàn thành phố đến năm 2020, định hướng đến năm 2025 và Chỉ thị số 12/CT-UBND ngày 16/4/2021 của UBND thành phố về tăng cường kiểm soát ô nhiễm môi trường không khí trên địa bàn thành phố, Sở Tài nguyên- Môi trường yêu cầu các cơ sở sản xuất kinh doanh, dịch vụ lắp đặt, vận hành hệ thống quan trắc truyền số liệu môi trường khí thải, nước thải tự động về Sở Tài nguyên và Môi trường theo quy định. Đến nay, Trung tâm tích hợp dữ liệu quan trắc môi trường đặt tại Sở Tài nguyên- Môi trường tiếp nhận 45 trạm quan trắc nước thải, khí thải tự động của 33 cơ sở. Công tác này bước đầu thay đổi nhận thức của chủ doanh nghiệp đối với công tác bảo vệ môi trường trong quá trình sản xuất, nâng cao được trách nhiệm của các chủ nguồn thải trong vấn đề bảo vệ môi trường.

Để năng cao năng lực của Trung tâm tích hợp dữ liệu quan trắc môi trường đặt và nâng cao năng lực giám sát môi trường chung quanh, ngày 23-11-2020, UBND thành phố ban hành Quyết định số 3523/QĐ-UBND giao Sở Tài nguyênMôi trường chuẩn bị đầu tư Dự án Trung tâm điều khiển tích hợp dữ liệu quan trắc môi trường tự động giai đoạn 1. Hiện, Sở Tài nguyên- Môi trường đang tích cực triển khai thực hiện Dự án này.

- Trên thực tế, việc bảo vệ môi trường không khí không thể thực hiện đơn lẻ mà cần sự chung tay, góp sức của toàn xã hội. Vậy theo chị, các tổ chức, cá nhân cần triển khai những hoạt động thiết thực nào để kiểm soát hiệu quả vấn đề ô nhiễm không khí, góp phần xây dựng một tương lai “xanh”?

- Thời gian tới, nhằm tăng cường công tác quản lý chất lượng không khí, hướng đến một tương lai “xanh”, tôi cho rằng, ngành Tài nguyên- Môi trường thành phố phối hợp, liên kết chặt chẽ với các cơ quan chức năng sớm triển khai một số nhiệm vụ trọng tâm, như: Hoàn thiện “Dự án Trung tâm điều khiển, tích hợp dữ liệu quan trắc môi trường và lắp đặt các trạm quan trắc môi trường tự động giai đoạn 1” với quy mô 9 trạm quan trắc nước mặt tự động và 6 trạm quan trắc không khí tự động; triển khai Đề án xây dựng kế hoạch quản lý chất lượng môi trường không khí trên địa bàn thành phố; kiểm tra, giám sát các nguồn phát sinh khí thải, đặc biệt đối với các cơ sở có nguồn phát sinh khí thải lớn như nhà máy xi măng, nhiệt điện, phân bón DAP, các cơ sở luyện thép, tái chế phế liệu và các lò đốt chất thải; kiên quyết không phê duyệt các dự án công nghệ lạc hậu, tiêu hao nhiều nhiên liệu, gây ô nhiễm không khí; xây dựng thêm nhiều công viên, tăng tỷ lệ mặt nước trong thành phố; nâng cấp hạ tầng và hệ thống giao thông công cộng, khuyến khích người dân hạn chế sử dụng phương tiện cá nhân hoặc hết thời hạn sử dụng; sử dụng nhiên liệu sạch và các năng lượng thân thiện môi trường, thay thế xăng A92 bằng xăng E95…

Cùng với đó, mỗi người dân chủ động nâng cao ý thức, trách nhiệm bảo vệ môi trường trong sinh hoạt và lao động, sản xuất, kinh doanh; tuân thủ giữ gìn vệ sinh chung; không chặt phá cây xanh; tiến tới không đốt than, rơm rạ, chất thải không đúng quy định, gây ô nhiễm môi trường. Đặc biệt, đối với các doanh nghiệp cần nghiêm túc nhìn nhận và hành động đúng đắn hơn nữa trong công tác bảo vệ môi trường nói chung, bảo đảm an toàn môi trường không khí nói riêng. Theo đó, duy trì thực hiện báo cáo đánh giá tác động và cam kết bảo vệ môi trường phù hợp theo quy định khi có kế hoạch triển khai đầu tư dự án. Đồng thời vận hành liên tục các công trình bảo vệ môi trường, xử lý chất thải trong quá trình hoạt động; tích cực nghiên cứu, ứng dụng và đầu tư đổi mới công nghệ, áp dụng phương pháp sản xuất sạch; cũng như quan tâm đào tạo, bổ sung nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn về môi trường nhằm áp dụng các quy định và quy chuẩn quốc gia liên quan đến môi trường.

- Trân trọng cảm ơn!