(HPĐT)- Hòa mạng toàn cầu từ năm 1997, sau hơn 20 năm, Việt Nam là một trong 20 quốc gia dẫn đầu thế giới về số người “tương tác cao với internet”. Hải Phòng là địa phương có số người trưởng thành sử dụng điện thoại thông minh cao nhất trong cả nước với tỷ lệ 78,4% (theo thống kê của Cục Viễn thông, Bộ Thông tin và Truyền thông), đồng nghĩa có lượng tương tác rất cao với internet. Với sự phổ biến của điện thoại thông minh, lướt web, “ăn ngủ” cùng facebook, youtube, tiktok, zalo... đã trở thành thói quen sinh hoạt của rất nhiều người từ thành thị tới nông thôn.
_900x600.jpg)
Phải khẳng định môi trường mạng thúc đẩy dân chủ, bình đẳng trong thông tin, tạo thêm không gian cho các cá nhân, tổ chức phát triển kinh tế, sáng tạo, phổ biến và quảng bá văn hóa, giúp quá trình giao lưu, hội nhập nhanh chóng, chủ động và đa chiều hơn. Nhưng bên cạnh mặt tích cực, ngày càng xuất hiện những vấn nạn trên mạng, từ lừa đảo, gian lận thương mại, đến bất cập về văn hóa. Phim “đen”, bạo lực, chương trình giải trí giật gân với sự xuất hiện ồ ạt của “ca sĩ, nhạc sĩ mạng”, “danh hài nhảm” đến các trào lưu nhạc chế phản cảm, dung tục, ngôn ngữ mạng, ngôn ngữ chat, ngôn ngữ teen… tràn ngập trên mạng, tác động tiêu cực đến sự trong sáng của tiếng Việt, đời sống văn hóa, thị hiếu thẩm mỹ, định hướng nghệ thuật của một bộ phận không nhỏ công chúng, nhất là giới trẻ. Những hành vi “lệch chuẩn” như “bóc phốt”, “ném đá hội đồng”, “câu like”, “comment bẩn”, tạo xì-căng-đan để nổi tiếng… làm méo mó nhận thức, chuẩn mực ứng xử của cộng đồng. Đặc biệt, có hiện tượng dân chủ quá trớn, bóp méo thông tin, xuyên tạc sự thật làm dư luận hoang mang, người dân mất niềm tin, ảnh hưởng đến sự ổn định xã hội. Một số người sử dụng mạng xã hội để thỏa mãn sự háo danh của bản thân, trở thành “anh hùng bàn phím”, lôi kéo sự chú ý của cộng đồng bằng mọi chiêu trò “bẩn”, gây thiệt hại về danh dự, kinh tế đối với cá nhân, tổ chức… Dù là không gian ảo, thế giới ảo, nhưng tác động, ảnh hưởng của internet, mạng xã hội lại rất thật.
Vì vậy, việc hình thành, xây dựng chuẩn mực văn hóa mới trên môi trường số phù hợp với đạo đức, truyền thống dân tộc là yêu cầu cấp thiết. Để điều chỉnh các hành vi trên môi trường số, hiện có Luật An ninh mạng với các nghị định, thông tin hướng dẫn cụ thể. Bộ Thông tin và Truyền thông cũng ban hành “Bộ quy tắc ứng xử trên mạng xã hội”.
Ở Hải Phòng, nhằm xây dựng môi trường văn hóa số lành mạnh, một trong những nhiệm vụ chuyển đổi số năm 2023 đang được thành phố triển khai là “Xây dựng bộ tiêu chí về văn hóa số của người Hải Phòng văn minh, lịch sự trên môi trường số”. Bộ tiêu chí hướng tới mục tiêu xây dựng chuẩn mực đạo đức về hành vi, ứng xử trên môi trường số, góp phần giáo dục ý thức, tạo thói quen tích cực trong các hành vi ứng xử của người Hải Phòng trên môi trường số, tạo điều kiện phát triển lành mạnh môi trường số thành phố. Đây sẽ là công cụ, thước đo đánh giá hiệu quả công tác quản lý nhà nước về xây dựng môi trường văn hóa tại địa phương. Ngoài ra, đối với môi trường đặc thù như không gian mạng, bên cạnh đẩy mạnh biện pháp “dùng công nghệ để quản lý công nghệ” như sử dụng tường lửa, phần mềm lọc thông tin, cảnh báo ứng xử phản văn hóa..., quan trọng hơn cả là sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa các bộ, ngành, địa phương, ý thức và hành động của mỗi người trong việc lấy tích cực đẩy lùi tiêu cực, “lấy đẹp dẹp xấu”, để chung tay xây dựng môi trường mạng lành mạnh, văn minh./.
MINH PHƯƠNG
