(HPĐT)- Với quan niệm “Cúng cả năm không bằng rằm tháng Giêng”, Tết Nguyên tiêu được nhiều người dân coi trọng. Không ít gia đình đến các cơ sở thờ tự để làm lễ cầu bình an, tài lộc, sức khỏe. Để ngăn chặn việc trục lợi từ nhu cầu tâm linh của người dân, Ban Tôn giáo (Sở Nội vụ), Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam thành phố có những hướng dẫn thực hiện cụ thể, chặt chẽ trong tổ chức hoạt động cầu an trong dịp này tại cơ sở thờ tự.
Dịp rằm tháng Giêng, người dân lễ chùa, cầu an tại chùa Hàng (quận Lê Chân). Ảnh: Phạm Huy
Hiểu rõ ý nghĩa, làm đúng mục đích
Theo thống kê của Ban Tôn giáo (Sở Nội vụ), trên địa bàn thành phố hiện có 618 cơ sở thờ tự Phật giáo, với hơn 460 tăng, ni và khoảng 35 vạn phật tử, người hướng về đạo Phật. Trong những ngày gần rằm tháng Giêng, số người tới hành lễ, cầu an tại các cơ sở thờ tự có xu hướng tăng mạnh. Hòa thượng Thích Quảng Tùng, Trưởng Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam thành phố cho biết, tương truyền, rằm tháng Giêng là một trong 3 dịp cúng quan trọng của năm. Cụ thể, rằm tháng Giêng là lễ thượng nguyên, rằm tháng bảy là lễ trung nguyên và rằm tháng mười là lễ hạ nguyên. Trong đó, cúng rằm tháng Giêng tập trung vào các ngày từ mồng 10 đến 15 tháng Giêng. Người dân dâng hoa, đăng, trà, quả cúng Thiên quan hoặc phóng sinh, với mong muốn ban phúc lành, cầu tài, cầu lộc, mong bình an...
Năm nay, một số cơ sở thờ tự Phật giáo như: chùa Đại Giác, chùa Tây Sơn (quận Kiến An), chùa An Hồng (huyện An Dương)... đều có hướng dẫn, thông báo lịch cầu an, giải hạn tới người dân, vào các ngày 28- 1, 29-1 hoặc 5-2 (tức mồng 7, mồng 8, 15 tháng Giêng âm lịch). Theo đại đức Thích Bản Hoan, trụ trì chùa Phúc Linh (làng Đồng Dụ, xã Đặng Cương, huyện An Dương), quan niệm dâng sao giải hạn không phải xuất phát từ giáo lý đạo Phật, mà là sự pha trộn của nhiều loại hình tín ngưỡng: thờ Mẫu, tín ngưỡng dân gian, Đạo giáo... tại Việt Nam. Đạo Phật coi tổ chức cầu an là hình thức trợ duyên, do đó, trong dịp này nhà chùa thường chú trọng giảng đạo về thuyết nhân- quả, đạo nghĩa... Qua đó, giúp người dân hiểu đúng về hạn, nghiệp và hướng dẫn cách giải trừ phù hợp như: tụng kinh sám hối, năng làm việc thiện, hạn chế điều ác...
Những năm gần đây, việc làm lễ “chém sao”, dâng sao giải hạn tại các thờ điện, hình thức cúng rằm tháng Giêng của nhiều gia đình có nhiều chuyển biến theo chiều hướng tích cực, đơn giản hơn. Chị Trần Thúy Dung (phố Lê Lai, phường Lạc Viên, quận Ngô Quyền) cho biết: “Những năm trước, vào dịp rằm tháng Giêng, gia đình tôi chuẩn bị cỗ to, sắm nhiều vàng mã, chi hàng chục triệu đồng làm lễ cầu an, “chém sao”, giải hạn. Đến nay, hiểu rằng việc làm này là lãng phí, không thiết thực, nên gia đình tôi chỉ chuẩn bị mâm cỗ chay để cúng Phật và gọn nhẹ trong lễ cúng gia tiên”.
Chú trọng việc thiện, việc nghĩa
Lễ cúng rằm tháng Giêng không chỉ của riêng những người theo đạo Phật, mà trở thành nét đẹp văn hóa truyền thống vì hướng tới những điều tốt đẹp như: cầu bình an, làm việc thiện dịp đầu xuân, năm mới. Để phù hợp bối cảnh hiện tại, các hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo, người dân cần tránh nghi lễ rườm rà, biến tướng mê tín, dị đoan, không đúng chính pháp Phật giáo, dễ bị xã hội hiểu nhầm là lệch chuẩn văn hóa tâm linh. Đây là nội dung chủ yếu, cốt lõi được nêu tại Văn bản số 40 của Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam về việc hướng dẫn, tổ chức nghi lễ cầu nguyện bình an trong Tết cổ truyền Xuân Quý Mão.
Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam thành phố cũng ban hành văn bản số 03 hướng dẫn tổ chức lễ cầu nguyện bình an trong dịp Tết cổ truyền. Thay vì hoạt động kêu gọi tăng ni, Phật tử hỗ trợ kinh phí đúc chuông, sửa chùa, nhiều cơ sở thờ tự Phật giáo sử dụng kinh phí thu được vào thực hiện các hoạt động từ thiện nhân đạo, thiết thực giúp đỡ các hoàn cảnh khó khăn. Đại đức Thích Trường Xuân, trụ trì chùa Đỏ (quận Ngô Quyền) thông tin, từ số tiền công đức của Phật tử, năm 2022, nhà chùa dành khoảng 300 triệu đồng tặng gần 400 suất quà tới Hội Bảo trợ người tàn tật, trẻ mồ côi thành phố, quận Ngô Quyền, quận Hồng Bàng, quận Lê Chân... Việc làm này sẽ được duy trì thực hiện trong năm nay.
Theo thống kê của Ban Tôn giáo (Sở Nội vụ), dịp Tết Nguyên đán Quý Mão, chức sắc, chức việc tín đồ Phật giáo, Công giáo, Tin lành, Cao Đài tích cực tham gia các hoạt động từ thiện, nhân đạo với tổng số tiền quyên góp hơn 13 tỷ đồng, gấp khoảng 3 lần so với năm trước. Trong đó, đồng bào Phật giáo ủng hộ khoảng 9 tỷ đồng, tăng hơn 6 tỷ đồng so với năm ngoái. Để bảo đảm tổ chức thực hành các nghi lễ, tín ngưỡng theo đúng quy định của pháp luật và phù hợp giáo lý truyền thống, tại Công văn số 10, Ban Tôn giáo (Sở Nội vụ) đề nghị Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam thành phố phối hợp, chỉ đạo không để xảy ra các hoạt động mê tín dị đoan, lệch chuẩn văn hóa, trục lợi tâm linh, thu lợi bất chính tại các cơ sở tôn giáo gây phức tạp về an ninh, trật tự xã hội. “Ban Tôn giáo đề nghị UBND các quận, huyện tăng cường công tác quản lý nhà nước, chủ động phòng ngừa lây nhiễm dịch COVID-19 tại các cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo khi dịch bệnh có nguy cơ bùng phát trở lại sau Tết Nguyên đán, bảo đảm an toàn đối với người dân”- Trưởng Ban Tôn giáo (Sở Nội vụ) Dương Ngọc Anh nhấn mạnh./.
QUANG TUYẾT
