Khuê Văn Các - biểu tượng về truyền thống văn hóa của Thăng Long - Hà Nội.
Năm nay, giải thưởng “Bùi Xuân Phái – Vì tình yêu Hà Nội 2019” (báo Thể thao và Văn hóa, Thông tấn xã Việt Nam tổ chức) bước sang tuổi 12. Đây là sự kiện được nhiều người trông đợi, nhất là những ai yêu văn hóa, đời sống, con người đất Thăng Long nghìn năm văn hiến. Tại đây, những tác giả, tác phẩm, ý tưởng, việc làm có hàm lượng nghệ thuật và khoa học cao, gắn các mặt của đời sống Hà Nội và thấm đượm tình yêu Hà Nội được tôn vinh. Đặc biệt, hạng mục “Giải tác phẩm” được trao tặng tác phẩm, công trình phản ánh các vẻ đẹp của Hà Nội hoặc được thực hiện tại Hà Nội, có giá trị nội dung và nghệ thuật cao và có tác động xã hội rộng rãi, được công chúng ủng hộ cũng như thể hiện tình yêu Hà Nội của những người thực hiện.
Tại hạng mục “Giải tác phẩm” của, giải “Bùi Xuân Phái – Vì tình yêu Hà Nội” 2019 là cuộc chạy đua của 3 tác phẩm được đánh giá cao: “Một thời Hà Nội hát – Tim cũng không ngờ làm nên lời ca” của Nguyễn Trương Quý; “Kim Liên một thuở” của Vũ Công Chiến và “Hà Nội quán xá phố phường” của Uông Triều. Nhìn vào từng tác phẩm, khó có thể đoán định cái tên nào sẽ lên ngôi.
Tác phẩm “Kim Liên một thuở”, bạn đọc bị mê hoặc bởi Vũ Công Chiến đưa người đọc trở về những năm tháng ở khu tập thể “mới nhất, khang trang nhất Hà Nội lúc bấy giờ” – khu tập thể cũ Kim Liên nổi tiếng của Hà thành, nơi cư dân từng có khoảng thời gian chung nhau gian bếp đến chỗ rửa rau, vo gạo. “Kim Liên một thuở” được ví như “cỗ máy thời gian”, không chỉ với thế hệ ở tuổi xế chiều, trung niên sinh ra và lớn lên ở Hà Nội trở về với miền ký ức đẹp đẽ của năm tháng tuổi thơ, mà còn mang tới thế hệ trẻ cái nhìn thật đẹp, dung dị của người Hà Nội về tình nghĩa hàng xóm, về văn hóa, lối sống và cả cách suy nghĩ để có thể cảm nhận rõ ràng hơn về tuổi trẻ của cha ông ngày xưa.
“ Hà Nội quán xá phố phường” của nhà văn trẻ Uông Triều là tập tản văn, ký sự với những bài viết về những điều bình dị ở Hà Nội. Bằng tình yêu dành cho Hà Nội, tác giả quê Quảng Ninh dẫn dắt người đọc qua phố phường với những con phố thân thuộc, gắn với những câu chuyện lịch sử đến những món ngon truyền thống đến nay vẫn giữ nguyên vẹn hương vị trong tâm trí người thưởng thức như bánh rán, bún ốc, bún cá, phở bò... Bằng chia sẻ chân thành và giản dị, Uông Triều kể câu chuyện về những điều nhỏ bé nhưng được gắn kết tạo nên Hà Nội sâu lắng và thơ mộng.
Trong khi đó, “Một thời Hà Nội hát - Tim cũng không ngờ làm nên lời ca” là du khảo công phu của tác giả Nguyễn Trương Quý cũng cho thấy những giá trị nổi bật. Cuốn sách tập trung vào lát cắt lịch sử của Hà Nội: Khoảng thời gian trước và sau năm 1954 - giai đoạn thành phố bị tạm chiếm, tới những ngày đầu tiếp quản Thủ đô. Tác phẩm không đi vào toàn diện mọi mặt đời sống giai đoạn ấy, mà chỉ nghiên cứu khía cạnh đời sống giải trí đô thị. Nguyễn Trương Quý tập trung vào những “huyền thoại đô thị”, những huyền thoại được thêu dệt bằng lời ca, tiếng nhạc của những tên tuổi như Nguyễn Thiện Tơ, Thẩm Oánh, Phạm Duy, Văn Cao..., nhất là Đoàn Chuẩn- người nhạc sĩ tài hoa từ đất Cảng.
Nhiều người tin tưởng vào “mắt xanh” của Hội đồng giám khảo. Giải thưởng năm nay tìm ra được những “trái ngọt” thật sự ở “Giải tác phẩm” như những lần trước, tôn vinh tác phẩm có hàm lượng nghệ thuật cao, gắn bó các mặt của đời sống Hà Nội và thấm đượm một tình yêu Hà Nội.
Khôi Nguyên
