“Cơn triều dâng” về văn hóa, nghệ thuật

Sự phát triển mạnh mẽ của Hải Phòng tạo cảm hứng sáng tác trong văn nghệ sĩ. Trong ảnh: Công trường thi công cầu Hoàng Văn Thụ.
Ảnh: NGUYỄN ĐỨC NGHĨA
Nhà văn Chu Lai (Hội Nhà văn ViệtNam) cho biết: “Tôi rất xúc động trước cách làm của Hải Phòng khi tổ chức cuộc thi sáng tác VHNT về thành phố với chủ đề “Hải Phòng-Khát vọng vươn lên”. Một quốc gia, một chính quyền coi trọng kẻ sĩ, coi trọng những tác phẩm của kẻ sĩ làm ra, đó là hồng phúc cho quốc gia, mảnh đất ấy và Hải Phòng đang hưởng hồng phúc đó. Trong quá trình hội nhập, nếu biết tận dụng mọi cơ hội để phát triển kinh tế - xã hội, nước nghèo rồi sẽ thành nước giàu, từ thiếu đói vươn lên ấm no. Nhưng cái trường tồn muôn đời cần giữ vững là đạo lý con người, là bản sắc văn hóa dân tộc. Và Hải Phòng “đón trước” được vấn đề đó để tạo nên một “cơn triều dâng” về văn hóa, nghệ thuật trong năm 2019. Hy vọng với cách nhìn ưu ái và trân trọng như thế, văn nghệ sĩ là những người sống duy cảm, họ sẽ biết chắt từ trái tim của họ những giọt ngọt lành nhất để dâng hiến cho vùng đất của mình. Đấy chính là đỉnh cao văn hóa, nghệ thuật của vùng đất Hải Phòng”.
Kết quả “cơn triều dâng” mà nhà văn Chu Lai nhắc tới là tổng số 566 tác phẩm VHNT thuộc 7/7 loại hình mà Ban Tổ chức cuộc thi tiếp nhận được sau 8 tháng phát động. Trong đó có: 276 tác phẩm thơ (chiếm gần 50% tổng số tác phẩm); 64 truyện, ký; 132 ca khúc; 41 tác phẩm mỹ thuật; 36 tác phẩm nhiếp ảnh (ảnh đơn và ảnh bộ: 253 ảnh); 9 tác phẩm điện ảnh và 8 tác phẩm sân khấu. Các lĩnh vực ca khúc, nhiếp ảnh và mỹ thuật có sự đầu tư công phu trong sáng tác và nhiều tác phẩm đáp ứng các tiêu chí của cuộc thi.
Điều đáng ghi nhận ở cuộc thi này chính là tinh thần trách nhiệm, tình cảm của các văn nghệ sĩ đối với thành phố quê hương. Để hưởng ứng cuộc thi, các hội chuyên ngành trực thuộc Hội Liên hiệp VHNT thành phố như Hội Nhà văn, Hội Nghệ sĩ nhiếp ảnh, Hội Mỹ thuật…đều tổ chức các chuyến đi thực tế sáng tác để tìm tư liệu, chất liệu cho quá trình sáng tạo tác phẩm. Trên trang cá nhân của nhiều văn nghệ sĩ thành phố, đều đăng tải thông tin về thể lệ cuộc thi, chia sẻ tình cảm, cảm xúc khi chụp được một bức hình đẹp, hoàn thành một tiểu thuyết ưng ý…, với nội dung bám sát chủ đề tư tưởng của cuộc thi. Ngoài việc tạo ra một làn sóng mới khích lệ tinh thần sáng tác trong các văn nghệ sĩ, người dân thành phố, cuộc thi cũng thu hút 192 tác giả ở các tỉnh, thành phố khác và có một số người Việt Nam ở nước ngoài gửi tác phẩm về tham dự cuộc thi.
Khẳng định văn hóa là một trụ cột của phát triển bền vững
Tại hội nghị công bố quyết định thành lập Hội đồng giám khảo và Ban giám khảo cuộc thi, hầu hết ý kiến phát biểu của các nhà lý luận phê bình VHNT, các văn nghệ sĩ tên tuổi của Trung ương đều đánh giá cao cách làm của lãnh đạo thành phố Hải Phòng khi chủ trương tổ chức cuộc thi sáng tác VHNT ý nghĩa về thành phố. Đặc biệt, trong 3 năm trở lại đây, tình hình kinh tế-xã hội của thành phố có bước phát triển đột phá, tạo diện mạo mới từ thành thị tới nông thôn. Mức sống người dân được nâng cao, đời sống tinh thần cũng thay đổi rõ rệt. Đồng chí Nguyễn Quốc Khánh, Phó trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy cho biết, theo tìm hiểu, chưa bao giờ các câu lạc bộ thơ ca lại nở rộ như hiện nay. Các hoạt động giao lưu thơ nhạc diễn ra nhiều và ở khắp các địa phương. Các chuyến đi thực tế sáng tác của các hội, nhóm tác giả, các cuộc triển lãm, giới thiệu, quảng bá tác phẩm mới cũng được tổ chức thường xuyên...
PGS.TS Phan Trọng Thưởng, Phó chủ tịch Thường trực Hội đồng Lý luận VHNT Trung ương nhận định: Việc tổ chức cuộc thi sáng tác VHNT về thành phố là “mốc son” mới đánh dấu sự thay đổi của thành phố Cảng về mặt tinh thần. Điều đó cho thấy, trong chủ trương phát triển chung, lãnh đạo thành phố không chỉ chú trọng phát triển kinh tế, mà đời sống văn hóa của người dân cũng được quan tâm. Điều đó hoàn toàn phù hợp với tinh thần Nghị quyết Trung ương 8 (khóa 11) về xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam là nền tảng tinh thần của xã hội, một trong 4 trụ cột phát triển bền vững đất nước. PGS.TS Phan Trọng Thưởng cũng đánh giá cao công tác tổ chức chu đáo, cẩn thận, kỹ lưỡng, cầu thị của Ban Tổ chức cuộc thi. “Một cuộc thi thu hút nhiều văn nghệ sĩ tham gia, Ban tổ chức quan tâm đầu tư, cơ cấu giải thưởng là đáng ghi nhận, nhưng quan trọng hơn là cách thức tổ chức, triển khai cuộc thi đó khá chặt chẽ, bài bản. Trên cơ sở tư vấn, giới thiệu của Thường trực Hội đồng Lý luận, phê bình VHNT Trung ương và ý kiến phê duyệt của Thường trực Thành ủy, Ban Tuyên giáo Thành ủy Hải Phòng gửi thư mời các chuyên gia hàng đầu, văn nghệ sĩ tên tuổi của cả nước tham gia Hội đồng giám khảo, Ban giám khảo cuộc thi. Đồng thời, xây dựng quy chế chấm, xét giải, bảo đảm việc chấm giải khách quan, công tâm. Cùng với đó, có kế hoạch tổng kết, quảng bá các tác phẩm đoạt giải nhằm “tiếp đà” cho các tác phẩm có giá trị đi sâu vào đời sống”, PGS.TS Phan Trọng Thưởng nhận xét.
Đông Hải