Cuộc thi tuyển sáng tác mẫu phác thảo và phương án kiến trúc tượng đài chiến thắng Cát Bi: Lựa chọn cẩn trọng, công tâm

Các thành viên Hội đồng Nghệ thuật và Hội đồng Kiến trúc chấm chọn mẫu phác thảo và kiến trúc tượng đài Chiến thắng Cát Bi.

Khiêm tốn cả số lượng và chất lượng

Cuộc thi tuyển sáng tác mẫu phác thảo và phương án kiến trúc tượng đài Chiến thắng Cát Bi được phát động với quy mô toàn quốc từ tháng 1-2022. Sau khoảng 2 tháng, Ban tổ chức nhận được 13 tác phẩm dự thi của 4 nhóm tác giả ở Hải Phòng và 9 nhóm tác giả ở Hà Nội. 13 tác phẩm là 13 góc nhìn của các tác giả, nhóm tác giả về chiến thắng Cát Bi, với chi tiết, hình tượng có ý nghĩa riêng. Một số tác phẩm có sự kết hợp giữa tượng đài, phù điêu, khối biểu tượng. Một số tác phẩm đơn giản hóa tượng đài để tạo sự tối ưu hóa công năng sử dụng khu vực chung quanh.

Họa sĩ Lương Xuân Đoàn, Chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam, thành viên Hội đồng Nghệ thuật Cuộc thi tuyển sáng tác mẫu phác thảo và phương án kiến trúc tượng đài Chiến thắng Cát Bi cho biết, tượng đài Chiến thắng Cát Bi là công trình điêu khắc lớn và mang nhiều ý nghĩa với thành phố Hải Phòng, ca ngợi chiến công oanh liệt của quân và dân Hải Phòng trong kháng chiến chống thực dân Pháp, miêu tả đầy đủ ý nghĩa của trận tập kích sân bay Cát Bi ngày 7-3-1954. Tượng đài Chiến thắng Cát Bi như lời giới thiệu ấn tượng về thành phố Cảng với du khách ngay khi đặt chân xuống Hải Phòng, góp phần giáo dục các thế hệ sau về truyền thống cách mạng.... Ngoài ra, các mẫu phác thảo dự thi phải bảo đảm các giải pháp kiến trúc. Đề bài rõ ràng, nhưng số lượng tác phẩm dự thi không nhiều. Qua lần đầu chấm sơ khảo, nhìn chung các phương án dự thi tiếp cận được yêu cầu cuộc thi. Tuy nhiên, một số phương án mới thuần túy tiếp cận mang tính công trình nghệ thuật tượng đài, tập trung mô tả những vấn đề lịch sử, sự kiện lịch sử diễn ra, mới đạt một phần yêu cầu. Có phương án tiếp cận theo hướng thứ 2, là công trình kiến trúc đô thị, tập trung nhiều vào sân vườn, quảng trường, mặt nước, ngoài công trình biểu tượng là không gian vui chơi của người dân. Vì vậy, các phương án chưa thể hoàn hảo từ tượng đài đến giải pháp kiến trúc, chưa phù hợp, chưa phát huy không gian sẵn có của tổng thể sân bay Cát Bi.

Song, các thành viên Hội đồng Nghệ thuật và Hội đồng Kiến trúc đều ghi nhận, đánh giá cao nỗ lực của các tác giả trong bối cảnh thời gian phát động gấp và đúng thời điểm dịch COVID-19 bùng phát trên địa bàn thành phố. Do vậy, trước đó, Ban tổ chức cuộc thi tuyển sáng tác mẫu phác thảo và phương án kiến trúc tượng đài Chiến thắng Cát Bi gia hạn nhận tác phẩm dự thi để các tác giả có thêm thời gian tìm hiểu, sáng tác nhằm bảo đảm chất lượng tác phẩm dự thi.

Sẽ chấm sơ khảo lần 2

Giám đốc Sở Xây Dựng, Chủ tịch Hội đồng Kiến trúc cuộc thi tuyển sáng tác mẫu phác thảo và phương án kiến trúc tượng đài Chiến thắng Cát Bi Nguyễn Thành Hưng nhấn mạnh, tượng đài được đặt ở cuối tuyến đường Lê Hồng Phong (quận Hải An), nối đường hàng không của Hải Phòng với các tỉnh, thành phố trong cả nước và bạn bè quốc tế và là hình ảnh đầu tiên mà du khách thấy khi đặt chân xuống Cảng hàng không quốc tế Cát Bi, đến với Hải Phòng. Ngoài yếu tố lịch sử, tượng đài Chiến thắng Cát Bi phải đáp ứng tiêu chí điêu khắc và kiến trúc mới bảo đảm thành công. Trước tiên, tượng đài được đặt trong không gian đô thị. Vì vậy, tượng đài phải được thiết kế bảo đảm hài hòa với không gian của Cảng hàng không quốc tế Cát Bi, không quá bé, nhưng cũng không quá lớn. Người dân và du khách cảm nhận được sự thân mật, tự hào về truyền thống cách mạng của thành phố nhưng thấy được sự hiện đại, phóng khoáng, với tương lai tươi sáng.

Gắn bó với nhiều công trình tượng đài, nhà điêu khắc Lưu Danh Thanh, nguyên Chủ tịch Hội đồng Nghệ thuật chuyên ngành Điêu khắc, (Hội Mỹ thuật Việt Nam), thành viên Hội đồng Nghệ thuật cuộc thi tuyển sáng tác mẫu phác thảo và phương án kiến trúc tượng đài Chiến thắng Cát Bi cũng nhấn mạnh, tượng đài của Hải Phòng phải có nét riêng, mang bản sắc riêng của vùng đất và con người Hải Phòng, không thể giống biểu tượng của các địa phương khác. Đây là bài toán khó với Ban tổ chức khi chỉ có 13 tác phẩm dự thi. Hội đồng Nghệ thuật và Hội đồng Kiến trúc đang phải “cân não” lựa chọn các phương án khả thi để triển khai các bước tiếp theo.

Yêu cầu của cuộc thi khá cao, nhưng số lượng tác phẩm tham gia có hạn. Theo đánh giá của các Hội đồng Nghệ thuật, chất lượng mỗi tác phẩm chưa hoàn chỉnh. Nên, nếu lựa chọn vào vòng chung khảo, các tác phẩm cần bổ sung, nâng cao chất lượng. Đây là lý do các thành viên của 2 hội đồng chấm thi khá vất vả khi lựa chọn tác phẩm đạt gần nhất yêu cầu cuộc thi tuyển. Qua chấm sơ khảo lần đầu vào cuối tháng 3-2022, Ban tổ chức khẳng định làm việc một cách công tâm, khách quan lựa chọn tác phẩm xứng đáng nhất vào vòng chung khảo. Vì lẽ đó, Ban tổ chức cẩn trọng, công tâm, công khai và quyết định chọn 5 tác phẩm có tổng điểm cao nhất và yêu cầu các nhóm tác giả chỉnh sửa, nâng cao chất lượng tác phẩm trong thời gian 30 ngày và nộp về cơ quan thường trực Ban tổ chức. Dự kiến, các hội đồng nghệ thuật và kiến trúc sẽ chấm lần 2 vòng sơ khảo vào cuối tháng 4 tới để tìm ra 3 mẫu phác thảo và kiến trúc vào vòng chung khảo, từ đó tìm ra tác phẩm xuất sắc lựa chọn khởi công xây dựng tượng đài Chiến thắng Cát Bi vào đúng dịp kỷ niệm 67 năm Ngày giải phóng Hải Phòng vào tháng 5 tới./.