Cuối tuần, gặp Nghệ sĩ ưu tú múa rối Đức Mười

Nghệ sĩ ưu tú Lê Đức Mười. 

Một số giải thưởng của Nghệ sĩ ưu tú Đức Mười

-  Huy chương vàng nhóm tại Liên hoan múa rối quốc tế tổ chức tại Hà Nội năm 2012, vở tạp kỹ “Những câu chuyện xóm làng”- rối mặt nạ.

-  Huy chương vàng đơn tại Liên hoan múa rối quốc tế tổ chức tại Hà Nội năm 2015, vở rối “Đảo giấu vàng”- rối que, vai thuyền trưởng.

-  Huy chương bạc đơn vở “Huyền thoại Các Bà”, vai ông già.

-  Huy chương vàng nhóm vở “Huyền thoại Các Bà”

-  Giải A Tài năng sân khấu trẻ năm 1991 vở tạp kỹ “Con rối đánh vật”

-  Năm 2012: Giải vàng vở “Giai điệu ký ức” nhóm Hội Làng

-  Năm 2012: Giải bạc vở “Giai điệu ký ức” nhóm Chợ Quê

-  Năm 2008: Vở “Huyền thoại Các Bà” vai già làng

- Năm 1994: Vở “Chọi trâu” vai Chũm Chọe đoạt huy chương bạc

- Năm 1993: Huy chương bạc “Múa sạp”

- Năm 1996: Giải vàng “Múa rồng”

- Huy chương bạc vở “Hầu xá thượng”

- Huy chương vàng vai “Phú Ông”

- Năm 2019, Đức Mười vinh dự được nhận danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú

Anh cho biết, rối nước của Đoàn nghệ thuật Múa rối thành phố là một trong những “món ăn tinh thần” độc đáo thu hút đông đảo khán giả khi mang đi lưu diễn  tại nước ngoài.

Trong ảnh: Sân khấu rối nước của Đoàn nghệ thuật Múa rối Hải Phòng ở Hàn Quốc thu hút đông đảo người xem trong 1 buổi diễn.

NSƯT Đức Mười chuẩn bị các con rối để biểu diễn phục vụ khán giả tuổi mầm non.

Anh cùng đồng đội kiểm tra lại các con rối để chuẩn bị buổi diễn ngày rằm ở đình An Biên.

NSƯT Đức Mười kể, trong một chương trình biểu diễn múa rối nước ở Mỹ thu hút nhiều khán giả. Có những người xem liên tiếp mấy suất diễn. Dù không còn vé, khán giả vẫn xin vào để được đứng xem.

NSƯT Đức Mười (phải) cùng đồng đội trong vở diễn “Ước mơ của chú Ếch xanh”.

Trước năm 1991, trong chương trình khôi phục lại rối nước ở xã Nhân Hòa, huyện Vĩnh Bảo, NSƯT Đức Mười cùng đồng nghiệp bám sát địa bàn, tiếp cận và làm quen với các con rối truyền thống để điều khiển và biểu diễn đạt hiệu quả cao.

Giai đoạn đầu khi trang phục biểu diễn còn thiếu thốn, nhất là với loại hình rối nước, chưa có áo mưa bảo hộ, khi phải biểu diễn trong thời tiết lạnh có khi xuống 8 độ C, ngày tập 3 buổi. Đức Mười cùng đồng nghiệp phải uống nước mắm để giữ nhiệt.

Trong quá trình diễn múa rối nước cũng gặp khá nhiều rủi ro. Như NSƯT Đức Mười chia sẻ, có 3 lần khi diễn con rồng phun lửa, phao trục trặc nên khi anh nhấn phun lửa đầu rồng gây nổ. Khán giả tưởng là màn diễn đẹp vỗ tay cổ vũ các nghệ sĩ trong khi anh và đồng nghiệp đều thót tim. May mắn tất cả đều được xử lý kịp thời và an toàn. 

Theo NSƯT Đức Mười, mỗi thể loại rối đều có những khó khăn và hạn chế, người nghệ sĩ cần biết khai thác sự tinh tế của từng loại rối. Với rối que phải diễn làm sao giống như con người, còn với rối dây - có con hơn 10 dây, 20 dây lại cần những kỹ thuật khác. 

NSƯT Đức Mười tâm sự, khó nhất là diễn vai “Con rối đánh vật”, (1 người diễn 2 con rối kết hợp giữa 2 chân và hai tay). Động tác của con rối khó vì phải diễn tự mình đánh mình nên người nghệ sĩ phải vừa hạn chế động tác để tạo sức hấp dẫn, gay cấn cho các pha vật, vừa kết hợp giữ sức để thở. 3 lần đầu diễn vai này anh đều bị ngất vì khó thở. Cũng chính vai này giúp anh đoạt giải A tài năng sân khấu trẻ.

Anh chia sẻ, khi đi diễn ở Mỹ, sân khấu diễn tại nhà thờ nên không có sân khấu riêng. Vì thế phải tận dụng bệ cao để diễn. Khi đưa con rối lên bệ, khán giả tưởng anh bị mắc kẹt không xuống được (vì chân ở trên bệ, chân thì đã hạ xuống dưới), một số người vội vàng chạy lên đỡ để đưa con rối lên trên bệ giúp khiến nghệ sĩ loay hoay khó tiếp tục phần diễn của mình. 

Trong vở “Phượt cùng bà lão đánh cá”, NSƯT Đức Mười còn diễn ảo thuật. Anh chia sẻ, nhận ra trong sân khấu rối, chương trình ảo thuật rất phù hợp với thiếu nhi nên anh tự học thêm để kết hợp diễn, nhất là đối với các chương trình múa rối tại trường học.

Vai Thuyền trưởng vở “Đảo giấu vàng” – loại hình rối que, giúp anh đoạt huy chương vàng đơn Liên hoan múa rối Quốc tế tổ chức tại Hà Nội năm 2015.

NSƯT Đức Mười tâm sự, để có được vở diễn thành công, các nghệ sĩ cần không ngừng học hỏi. Và đặc biệt nêu cao sự phối hợp và tinh thần đồng đội.

Trong ảnh: Các nghệ sĩ biểu diễn vở rối nước “Ước mơ của chú ếch xanh”.

Vai ông già trong vở “Huyền thoại Các Bà”  giúp anh đoạt huy chương bạc đơn tại Liên hoan múa rối quốc tế./.