Đại học cần nhân tài

Mức hỗ trợ đáng chú ý này cho thấy nỗ lực thu hút nhân lực chất lượng cao của nhà trường, đồng thời đặt ra vấn đề rộng hơn: làm thế nào để Hải Phòng tạo dựng môi trường đủ sức hấp dẫn các nhà khoa học, chuyên gia và giảng viên giỏi?

Định hướng này phù hợp với Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, cùng Đề án Phát triển giáo dục và đào tạo thành phố Hải Phòng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, được UBND thành phố phê duyệt tại Quyết định số 1042/QĐ-UBND ngày 20/3/2026. Đề án đặt ra nhiều mục tiêu về phát triển giáo dục đại học, hội nhập quốc tế, thu hút giảng viên giỏi nước ngoài và tăng cường hợp tác nghiên cứu. Đây là cơ sở để thành phố thúc đẩy những giải pháp đồng bộ, góp phần nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh của các cơ sở đào tạo.

Trước khi hợp nhất đơn vị hành chính cấp tỉnh, trên địa bàn thành phố đã có những cơ sở giáo dục đại học với thế mạnh riêng như các trường: Đại học Hải Phòng, Đại học Hàng hải Việt Nam, Đại học Y Dược Hải Phòng và Đại học Quản lý và Công nghệ Hải Phòng. Sau hợp nhất, mạng lưới giáo dục đại học trên địa bàn được mở rộng với 8 trường, tạo thêm nguồn lực và dư địa phát triển. Tuy nhiên, lợi thế về quy mô chỉ thực sự phát huy khi đi cùng những giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu và thu hút nhân tài.

Trước hết, Hải Phòng cần phát huy vai trò kiến tạo, tạo điều kiện để các trường đại học trên địa bàn kết nối với doanh nghiệp, tổ chức nghiên cứu và đối tác quốc tế. Với thế mạnh về công nghiệp, cảng biển, logistics và kinh tế biển, thành phố có nhiều lĩnh vực cần nguồn nhân lực trình độ cao, từ công nghệ hàng hải, tự động hóa, công nghệ thông tin đến y tế và quản trị. Việc thúc đẩy doanh nghiệp tham gia đặt hàng đào tạo, hỗ trợ nghiên cứu và ứng dụng kết quả khoa học sẽ giúp các trường gắn hoạt động chuyên môn với nhu cầu thực tiễn, đồng thời mở rộng cơ hội nghề nghiệp cho giảng viên và sinh viên.

Hệ sinh thái giáo dục đại học cần được xây dựng theo hướng kết nối, chia sẻ cơ hội và phát huy thế mạnh sẵn có, không tạo thêm tầng nấc quản lý hay gánh nặng cho các trường.

Quốc tế hóa giáo dục cũng cần trở thành hướng đi quan trọng. Đề án đặt mục tiêu thu hút ít nhất 20 giảng viên giỏi từ nước ngoài, duy trì tối thiểu 150 lượt giảng viên quốc tế thỉnh giảng mỗi năm và cử ít nhất 300 giảng viên đi đào tạo, bồi dưỡng tại các quốc gia có nền giáo dục phát triển. Để hiện thực hóa các mục tiêu này, bên cạnh chính sách đãi ngộ, cần chú trọng điều kiện nghiên cứu, cơ chế hợp tác, môi trường làm việc và khả năng phát triển nghề nghiệp. Thu hút được người giỏi mới là bước đầu; tạo điều kiện để họ phát huy năng lực và gắn bó lâu dài mới quyết định hiệu quả.

Bản thân mỗi trường cũng cần chủ động đổi mới quản trị, xây dựng môi trường học thuật cởi mở, phát triển đội ngũ kế cận và tạo điều kiện để giảng viên trẻ trưởng thành. Chính sách thu hút giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ cần gắn với chiến lược phát triển đội ngũ, hình thành nhóm nghiên cứu và nâng cao chất lượng đào tạo, thay vì chỉ tập trung vào khoản hỗ trợ ban đầu.

Có thể thấy, thu hút nhân tài không nên chỉ là cuộc cạnh tranh riêng lẻ về mức hỗ trợ giữa các trường. Với Hải Phòng sau hợp nhất, yêu cầu đặt ra là phát huy hiệu quả nguồn lực hiện có, mở rộng hợp tác trong nước và quốc tế, tạo môi trường thuận lợi để các cơ sở đào tạo trên địa bàn cùng phát triển.