(HPĐT)- Mỗi độ xuân về, giai điệu rộn rã, yêu đời của ca khúc “Xuân và tuổi trẻ” lại rộn vang khắp nơi: "Ngày thắm tươi bên đời xuân mới. Lòng đắm say bao nguồn vui sống. Xuân về với ngày hoa tươi sáng, ta muốn hái muôn ngàn đóa hồng…". Bài hát thịnh hành từ khi ra đời, đến nay vẫn được coi là bài hát không thể thiếu trong dịp đầu xuân.
Bản nhạc “Xuân và tuổi trẻ” của nhạc sĩ La Hối.
Nhạc sĩ La Hối sinh năm 1920 tại Hội An (Quảng Nam) trong một gia đình phong lưu mà phần đông con cái đều có ít nhiều năng khiếu về nghệ thuật (dòng họ ông gốc Quảng Đông - Trung Quốc, định cư nhiều đời ở Việt Nam). Ít ai biết rằng La Hối, người nhạc sĩ tài hoa, cũng là một chiến sĩ chống phát xít thời kỳ trước Cách mạng Tháng Tám 1945. Ông hy sinh khi mới 25 tuổi.
“Xuân và tuổi trẻ” được sáng tác trong thời kỳ nhạc sĩ La Hối bị hiến binh Nhật theo dõi, hoàn cảnh sống đầy khó khăn. Nhưng giai điệu của tác phẩm lại là niềm hứng khởi, phấn chấn tin yêu vào cuộc sống. Phần nhạc của bài này được sáng tác năm1944, trong giai đoạn sớm của tân nhạc Việt Nam. Ban đầu là bản nhạc hòa tấu mà La Hối viết cho nhóm nhạc công của Hội người yêu âm nhạc ở thị xã Hội An biểu diễn. Thế Lữ không phải là người đầu tiên viết lời cho đoạn nhạc, phần lời ban đầu được viết bằng tiếng Hán bởi một người mang nghệ danh Diệp Truyền Hoa. Phần lời của Thế Lữ được viết năm1946, khi đoàn kịch nói Anh Vũ của Thế Lữ vào Nam biểu diễn, tại đây Thế Lữ được nghe bản nhạc, ông rất thích và đã đặt thêm lời Việt. Từ đó, “Xuân và tuổi trẻ” (nhạc La Hối, lời Thế Lữ) luôn vang lên trong mỗi độ xuân về.
Trong kháng chiến, “Xuân và tuổi trẻ” theo đoàn quân vào tận chiến khu, lên Việt Bắc, vào miền Nam và vang xa tận hải ngoại... Nhạc sĩ La Hối không còn, nhưng “Xuân và tuổi trẻ” của ông còn mãi với năm tháng và ở lại trong lòng người yêu nhạc Việt Nam./.
HÀ LINH
