Dân vận khéo trong xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu: “Khó vạn lần dân liệu cũng xong” (Kỳ 2)

Để triển khai công trình nông thôn mới kiểu mẫu, nhất là mở rộng, nâng cấp đường giao thông, khó khăn,“điểm nghẽn” lớn nhất đối với các địa phương là vận động nhân dân hiến đất, giải phóng mặt bằng. Có những lúc tưởng chừng khó có thể hoàn thành, nhưng với quyết tâm cao của cả hệ thống chính trị, nhất là phát huy vai trò các mô hình “Dân vận khéo” với phương châm gần dân, sát dân, luôn đặt lợi ích chung của nhân dân lên cao nhất, đã tạo bước chuyển tích cực.

Gần dân, sát dân, kiên trì vận động

Từ cuối tháng 9-2021, con đường liên xã qua thôn Bắc Hải, xã Tân Liên (huyện Vĩnh Bảo) cơ bản hoàn tất việc mở rộng, nâng cấp, nhờ sự đồng thuận của người dân tự nguyện hiến đất. Trong đó, hộ ông Lương Xuân Trải, thương binh hạng 4/4 ở thôn Bắc Hải, là một trong số hơn 850 hộ dân tại xã tự nguyện hiến đất để thi công 26 công trình nông thôn mới kiểu mẫu, trong đó 22 công trình đường giao thông. Đây là lần thứ 3 gia đình ông tự nguyện hiến đất, với diện tích hơn 100 m2.  Ông Trải chia sẻ, chưa bao giờ thấy cán bộ gần dân đến thế. Không chỉ họp thôn, xóm công khai chủ trương, hầu như ngày nào lãnh đạo, cán bộ xã cũng có mặt, đến từng hộ dân vận động, giải thích, phân tích kỹ lợi ích chung, riêng sau khi làm đường nông thôn mới kiểu mẫu. “Tư tưởng thông” nên cả gia đình ông Trải sẵn sàng hiến đất trước khi nhận tiền hỗ trợ vật kiến trúc. Không những vậy, ông Trải còn vận động người thân, họ hàng của mình cùng hiến đất. Đường mở rộng, người dân trong thôn phấn khởi, việc đi lại thuận tiện, giá trị chuyển nhượng đất cũng cao hơn. 

Để triển khai công trình nông thôn mới kiểu mẫu, nhất là mở rộng, nâng cấp đường giao thông thì khó khăn,“điểm nghẽn” lớn nhất với các địa phương là vận động nhân dân hiến đất, giải phóng mặt bằng. Trong ảnh: Một trong số những hộ dân còn chưa được giải tỏa (do nhiều lý do khách quan) ở xã Gia Minh huyện Thủy Nguyên.

Cùng với gần 400 hộ dân khác trong xã, hộ ông Vũ Duy Ba, ở thôn Trà Phương, xã Thụy Hương (huyện Kiến Thụy) có diện tích đất ở vị trí rất “đắc địa”, giáp ranh với cả đường liên xã và đường xóm. Song, gia đình ông 4 lần hiến đất làm đường để xây dựng nông thôn, nông thôn mới kiểu mẫu, với tổng diện tích hơn 300 m2. Ông Vũ Duy Ba chia sẻ, dù phải hiến đất của cha ông để lại, nhưng để góp phần phát triển, đổi thay quê hương cũng là điều xứng đáng. 

Để có được sự tin tưởng, đồng thuận đó của người dân là kết quả sau nhiều ngày cán bộ xã, Ban Mặt trận thôn, hội viên tổ chức đoàn thể không quản ngại vất vả, giờ giấc, đến từng hộ vận động. Ông Bùi Khắc Soạn, Trưởng thôn 4, xã Gia Đức (huyện Thủy Nguyên) cho biết, sau khi tuyên truyên, thôn tổ chức phát phiếu lấy ý kiến của người dân về chủ trương xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu, nhận được sự đồng thuận rất cao. Khi họp vận động 140 hộ trên địa bàn hiến đất, thôn tổ chức phân chia thành nhiều nhóm, nhóm hộ có đất nông nghiệp, nhóm hộ có đất thổ cư, đồng thời cam kết theo sát, giải quyết mọi thắc mắc, kiến nghị của người dân.

Chủ tịch Ủy ban MTTQ xã Tân Dân (huyện An Lão) Nguyễn Thị Mai thông tin: cả 10 thôn của xã đều có các công trình, tuyến đường nông thôn mới kiểu mẫu, liên quan đến hơn 340 hộ dân cần vận động hiến đất ở, trong đó có trường hợp hiến gần 100 m2 đất; 350 hộ dân cần vận động hiến đất nông nghiệp và có hộ hiến gần 1000 m2 đất. Đơn cử, làm đường dọc tuyến đường liên xã từ cầu Nghệ đến cầu An Thắng, hơn 130 hộ cần tháo dỡ công trình. Do đó, cán bộ thôn, xã phải “đi đêm, về hôm”, không có ngày nghỉ để nắm rõ tâm tư, nguyện vọng để vận động. Chị Mai kể, có gia đình do con đang điều trị tại bệnh viện, nên cán bộ xã, thôn phải đến tận bệnh viện để thăm hỏi, động viên và thuyết phục đồng thuận hiến đất. Có trường hợp cần vận động nhưng họ lại đang ở nước ngoài, hay có trường hợp cần phải có ý kiến của nhiều người trong dòng họ và do tác động của dịch bệnh COVID-19, việc liên lạc gặp nhiều khó khăn. Với mỗi trường hợp cụ thể đòi hỏi thời gian, cách thức vận động linh hoạt, song tất cả đều đòi hỏi cán bộ phải kiên trì, thuyết phục từ xa đến gần, thuyết phục cả người thân, họ hàng, người trong dòng tộc cùng tác động…  Thực tế giải phóng mặt bằng đến đâu, đường xây dựng đẹp, khang trang đến đấy. Từ kết quả đổi thay rõ rệt đó, với những hộ còn băn khoăn, thắc mắc cũng dần thay đổi nhận thức, tự nguyện hiến đất, tháo dỡ công trình.

Sau khi vận động người dân hiến đất mở đường, việc giám sát quá trình thi công được xã, thôn triển khai chặt chẽ, bảo đảm chất lượng công trình. Trong ảnh: Ban Dân vận Thành ủy, và xã Tân Dân huyện An Lão tổ chức gặp gỡ trao đổi để lắng nghe tâm tư của dân.

Vì lợi ích chung, quyền lợi của người dân

Dù kiên trì, nhiều lần thuyết phục, song trong quá trình vận động người dân hiến đất làm đường không khỏi gặp nhiều gập ghềnh, trắc trở. Đây là điều dễ hiểu, vì đụng chạm đến quyền lợi cá nhân, gia đình. Gần dân, sát dân, vì quyền lợi chính đáng của nhân dân, qua công tác dân vận nhiều vướng mắc phát sinh, kiến nghị của người dân được giải quyết kịp thời. Có trường hợp, Bí thư, Chủ tịch xã trực tiếp vận động 3, 4 lần. Bên cạnh đó, trong quá trình triển khai thí điểm xây dựng xã nông thôn mới kiểu mẫu luôn có sự chỉ đạo sát sao của Thường trực Huyện ủy, lãnh đạo UBND huyện như An Dương, Kiến Thụy, An Lão, Thủy Nguyên… thường xuyên kiểm tra, sẵn sàng gặp gỡ, đối thoại, trả lời thẳng thắn mọi ý kiến, kiến nghị của người dân.

Bí thư chi bộ, Trưởng Ban công tác mặt trận thôn Cổ Đẳng (xã Tân Liên) Nguyễn Văn Chuyển nêu, thôn có 75 hộ với hơn 600 nhân khẩu. Để mở rộng đường thôn, cần giải phóng mặt bằng gần 1 mẫu đất nông nghiệp, trong đó có gia đình hiến tới cả sào đất. Từ ý kiến của nhiều hộ dân, chi bộ họp bàn và thống nhất thôn tổ chức vận động các hộ hiến đất theo cách “lân bờ”, để cùng có sự sẻ chia, tạo sự công bằng hơn. Song, ông Chuyển cho biết, không phải mọi việc lúc nào cũng “thuận buồm xuôi gió”. Có trường hợp hộ dân đồng thuận hiến đất, nhưng thắc mắc về phương án hỗ trợ về vật kiến trúc, nhất là về khối lượng bê tông móng của trụ cổng. Để bảo đảm tiến độ thi công, thôn làm bản cam kết với gia đình, trong quá trình tháo dỡ sẽ đo đạc lại, nếu khối lượng bê tông móng xác thực vượt quá phương án hỗ trợ, thôn sẽ kiến nghị với cơ quan chức năng tính toán bổ sung. Ông Chuyển cho rằng, khi vận động ngưởi dân hiến đất, cán bộ cần có sự quyết đoán, luôn sẵn sàng vì lợi ích của người dân thì mới tạo được niềm tin, đồng thuận.

Phóng viên Báo Hải Phòng gặp gỡ những hộ gia đình trong diện bị giải tỏa làm đường để thu thập thông tin.

Chủ tịch Ủy ban MTTQ xã Tân Dân (huyện An Lão) Nguyễn Thị Mai kể, có trường hợp đồng thuận hiến đất, nhưng đề nghị thanh toán ngay khoản tiền hỗ trợ vật kiến trúc. Lúc này là ngày nghỉ, nếu chờ làm các thủ tục thanh quyết toán phải sang tuần, mất vài ngày. Do đó, cán bộ xã quyết định vay tiền ứng trước sau đó làm thủ tục thanh quyết toán với cơ quan chức năng sau.

Sau khi vận động người dân hiến đất mở đường, việc giám sát quá trình thi công được xã, thôn triển khai chặt chẽ, bảo đảm chất lượng công trình. Ông Nguyễn Văn Khanh, Trưởng thôn Phương Đôi, xã Thụy Hương (huyện Kiến Thụy) cho biết, Chi hội Cựu chiến binh của thôn được giao giám sát từ bản vẽ thiết kế, đến quá trình thi công bảo đảm tiêu chí, chất lượng công trình. Nhờ đó, những ý kiến của người dân về mốc giới thửa đất, bảo đảm an toàn giao thông… cũng được thôn phản ánh ngay tới chính quyền địa phương, ban quản lý dự án, đơn vị thi công. 

Trong số hơn 50 mô hình “Dân vận khéo” xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu có hơn 1 nửa là mô hình vận động nhân dân hiến đất làm đường, xây dựng công trình. Phó chủ tịch UBND huyện An Dương Lê Văn Cường thông tin, với tốc độ đô thị hóa nhanh, phát triển sôi động, giá trị chuyển nhượng đất ở nhiều địa phương trên địa bàn huyện tăng cao, trong đó có xã Đồng Thái. Tuyến đường trục của xã đã qua 3 lần vận động nhân dân hiến đất mở đường, song khi thực hiện thí điểm xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu trong 2 năm 2020-2021, hàng trăm hộ dân vẫn tiếp tục di dời vật kiến trúc, cây cối, hiến đất mở đường theo tiêu chí kiểu mẫu. Qua công tác dân vận, Đảng ủy, chính quyền, khối Dân vận, Mặt trận và các tổ chức đoàn thể xã kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của nhân dân, đề xuất thành phố, huyện điều chỉnh mức hỗ trợ vật kiến trúc trên đất hành lang, đất thổ cư. Để xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu tại xã Đồng Thái, gần 1000 hộ dân hiến hơn 14.000 m2 đất thổ cư, 90 hộ dân hiến khoảng 7.500 m2 đất nông nghiệp. Tổng số tiền thành phố hỗ trợ nhân dân di dời vật kiến trúc là hơn 38 tỷ đồng, song ước tính tổng giá trị đất nhân dân hiến lên tới hơn 217 tỷ đồng. Đây là những con số “biết nói”, chứng minh nhờ tuyên truyền, vận động, thực hiện phong trào “Dân vận khéo” của cả hệ thống chính trị mới tạo được sức mạnh đồng thuận trong nhân dân và có được kết quả đó. Các công trình, tuyến đường giao thông nông thôn kiểu mẫu hoàn thành lại tạo tiền đề để các địa phương xây dựng các mô hình “Dân vận khéo” trong bảo vệ môi trường, phát triển kinh tế, thúc đẩy phong trào văn hóa, thể thao, hình thành nếp sống văn minh, giữ gìn an ninh trật tự. Chắc chắn, từ đây sẽ tạo sự lan tỏa, là bài học kinh nghiệm triển khai xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu tại các địa phương khác. 

(Kỳ 3: Chung sức xây dựng quê hương)