Dân vận khéo trong xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu: “Khó vạn lần dân liệu cũng xong” (Kỳ cuối)

Các mô hình “Dân vận khéo” vận động nhân dân hiến đất, giải phóng mặt bằng có vai trò, đóng góp cực kỳ quan trọng trong xây dựng, hoàn thành các công trình nông thôn mới kiểu mẫu. Với những mô hình vận động dồn điền đổi thửa, chuyển đổi cơ cấu sản xuất, phát triển kinh tế lại có ý nghĩa lâu dài, nâng cao đời sống, thu nhập của người nông dân, xây dựng nông thôn thực sự đổi thay. 

Dồn điền đổi thửa, chuyển đổi cây trồng, vật nuôi

Bí thư Đảng ủy xã Kiến Thiết (huyện Tiên Lãng) Nhữ Sơn Hải cho biết, từ năm 2020, cùng với việc xây dựng các công trình nông thôn mới kiểu mẫu, Đảng ủy xã xây dựng và ban hành Nghị quyết chuyên đề riêng về chuyển đổi cơ cấu kinh tế, trong đó chủ trương chuyển đổi đất 45 ha đất trồng lúa, đất đồng cói cũ ở 3 thôn: Nam Tử 2, Nam Phong 1, Nam Phong 2 sang khai thác rươi. Xác định nguồn nước là yếu tố quan trọng trong khai thác rươi nên xã quy hoạch thủy lợi, hệ thống cống chính để tổ chức điều tiết nước. Còn các chi bộ có trách nhiệm vận động nhân dân thực hiện. 

Sau nhiều năm sinh sống ở Cộng hòa Séc trở về, bác Phạm Văn Quý ở thôn 1, xã Xuân Đám (huyện Cát Hải) ngỡ ngàng trước rõ sự đổi thay của quê hương.

Từ nhiều năm trước, gia đình ông Vũ Văn Tươi, Trưởng thôn Nam Phong 2 nhận đấu thầu khoảng 5 mẫu đất khu vực ngoài đê ven sông Thái Bình. Chính từ  kinh nghiệm trong khai thác rươi, ông Tươi trực tiếp vận động các hộ dân khác cùng chuyển đổi, thực hiện cấy lúa 1 vụ, 1 vụ khai thác rươi tự nhiên. Đến nay, thôn có hơn 100 hộ đầu tư, khai thác rươi, với diện tích hơn 32 ha. Nhiều hộ dân có diện tích ruộng liền kề còn chung nhau đầu tư, cùng đắp bờ, xây cống, san mặt bằng để nâng cao hiệu quả khai thác rươi. Bác Phạm Ngọc Tính, Bí thư chi bộ thôn Nam Tử 2, xã Kiến Thiết chia sẻ: Từ chủ trương của Đảng ủy, HĐND xã, chi bộ tổ chức họp triển khai, vận động nhân dân. Ban đầu, các hộ dân nhiều băn khoăn, lo lắng, bởi số vốn đầu tư ban đầu lớn, nhưng chưa rõ hiệu quả ra sao. Do đó, chi bộ, thôn tập trung vận động những hộ dân đã dồn điền đổi thửa hoặc những hộ có kinh nghiệm khai thác rươi ở ruộng ngoài đê, từ đó tạo sự lan tỏa tới các hộ có ruộng liền kề. Cùng với đó, UBND xã tạo điều kiện, xác nhận để các hộ được vay vốn ưu đãi, đầu tư khai thác rươi. Từ những hiệu quả kinh tế rõ rệt của những ruộng khai thác rươi cho lợi nhuận cao gấp hàng chục lần so trồng lúa, chỉ sau 9 tháng, 3 chi bộ vận động nhân dân chuyển đổi 45 ha, với 193 người tham gia, đầu tư đào, đắp bờ vùng, bờ thửa, xây dựng hệ thống thủy lợi, cải tạo đất, với tổng kinh phí hơn 5,5 tỷ đồng đạt 100% kế hoạch đề ra.

Cùng với tập trung vận động nhân dân hiến đất làm đường nông thôn mới kiểu mẫu, tại xã Tân Liên (huyện Vĩnh Bảo) hình thành một số mô hình “Dân vận khéo” trong phát triển kinh tế. Tiêu biểu như mô hình của Chi bộ thôn Bắc Hải. Theo Bí thư chi bộ thôn Bắc Hải Trịnh Doãn Mươi, thôn có diện tích đất nông nghiệp nhiều nhất trong xã, với hơn 100 mẫu. Chi ủy chi bộ xác định để xây dựng nông thôn mới bền vững, không có điểm dừng, điều quan trọng và mang tính quyết định chính là chuyển đổi cơ cấu, mô hình sản xuất, nâng cao thu nhập cho người dân. Vì vậy, chi bộ có nghị quyết chuyên đề, chủ trương dồn điền đổi thửa, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi. Thôn thành lập các tổ vận động tới người dân, để tích tụ ruộng đất, sản xuất tập trung, đầu tư cơ giới hóa, cho hiệu quả kinh tế cao hơn. Qua chuyển đổi, 100 hộ dồn điền đổi thửa, tập trung khoảng 10 hộ khai thác rươi; hay như hộ ông Nguyễn Văn Luận tích tụ, trồng 1,5 mẫu giống ổi chất lượng cao.. Tại thôn Nam Hà, chi bộ thôn vận động nhiều hộ gia đình xây dựng trang trại chăn nuôi tập trung, áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, tận dụng phân và chất thải chăn nuôi để sản xuất phân bón vi sinh, bảo đảm vệ sinh môi trường, tiêu biểu là hộ ông Trịnh Doãn Khá. 

Những hộ dân xã Đặng Cương, huyện An Dương xây lại tường bao và nhà ở sau khi hiến đất làm đường.

Phát huy lợi thế địa phương

Sau nhiều năm sinh sống ở Cộng hòa Séc trở về, ông Phạm Văn Quý ở thôn 1, xã Xuân Đám (huyện Cát Hải) ngỡ ngàng trước rõ sự đổi thay của quê hương. Xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu, không chỉ đường liên xã, liên thôn mở rộng, trải thảm nhựa, mà cả đường vào xóm vốn xưa chỉ là bờ đất cũng được bê tông hóa, ô tô vào tới tận sân nhà. Nhờ những tuyến đường được mở rộng, khang trang, đến nay, tại xã Xuân Đám có khoảng 10 hộ đầu tư, phát triển hình thức dịch vụ du lịch homestay. Bên cạnh đó, Hội Nông dân xã vận động một số hộ chuyển đổi cơ cấu kinh tế, đem lại hiệu quả kinh tế cao. 

Ông Đoàn Văn Văn xã Xuân Đám, huyện Cát Hải chuyển đổi từ nuôi ong, sang nhân giống và trồng lan phi điệp Cát Bà.

Vài năm gần đây, một số người trong xã từ đam mê, yêu thích hoa lan đã trồng lan phi điệp Cát Bà trên quy mô lớn. Đây là loài lan chỉ có tại Cát Bà, lá xanh mịn, hoa rõ nét với nhiều màu rực rỡ. Nhận thấy, giống lan phi điệp Cát Bà có thể nhân giống, trồng, đáp ứng nhu cầu thị trường và trở thành “đặc sản” của địa phương. Hội Nông dân xã vận động một số hộ thành lập Tổ hội nông dân nghề nghiệp phát triển và bảo tồn lan phi điệp Cát Bà. Bước đầu, tổ gồm 10 thành viên, cùng nhau chia sẻ kinh nghiệm, hướng dẫn kỹ thuật trồng lan, tìm kiếm thị trường. Điển hình như hộ ông Đoàn Văn Văn chuyển đổi từ nghề nuôi ong, sang nhân giống và trồng lan phi điệp Cát Bi. Với mặt bằng khoảng 300 m2, hộ ông Văn làm nhà khung nhiều tầng, để trồng khoảng 1000 giò lan. Hay hộ ông Nguyễn Tiến Mạnh với diện tích 70 m², 300 giỏ lan, trong đó có nhiều giỏ lan thuộc dòng quý hiếm, tổng số kinh phí đầu tư hơn 2 tỷ đồng. Nguồn thu nhập từ việc trồng lan phi điệp Cát Bà có thể giúp mỗi hộ thu lãi từ 3 đến 4 trăm triệu/năm. Ông Nguyễn Văn Bẩy, Chủ tịch Hội Nông dân xã Xuân Đám cho biết, hiện nay hội tích cực quảng bá, giới thiệu giống lan trên các phương tiện thông tin đại chúng, giúp các hội viên vay vốn để đầu tư sản xuất. Thời gian tới, Hội Nông dân tiếp tục duy trì mô hình, vận động một số hộ kết hợp giữa phát triển sản xuất với làm dịch vụ du lịch, đồng thời đang tích cực hoàn thiện hồ sơ, thủ tục đề nghị công nhận lan phi điệp Cát Bà là sản phẩm OCOP, từ đó xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường.  

Còn tại xã Đồng Thái (huyện An Dương) vốn có lợi thế trồng rau màu, hoa, cây cảnh, các chi bộ tiếp tục vận động người dân khắc phục khó khăn, đầu tư sản xuất, giảm diện tích hoang hóa. Điển hình như tại thôn Kiến Phong vận động nhân dân duy trì, đầu tư trồng hoa, đào, quất cảnh với tổng diện tích 17 mẫu, trong đó có khoảng 3 mẫu trồng hoa lay ơn, cho thu nhập bình quân 70-80 triệu đồng/sào/năm. Tại thôn duy trì diện tích trồng rau màu khoảng 3,5 ha, cho thu nhập bình quân từ 35-40 triệu đồng/sào/năm. Bí thư Chi bộ thôn Kiến Phong Phạm Văn Viễn cho biết, với đất nông nghiệp diện tích sâu trũng khoảng 5 mẫu bị ảnh hưởng sau khi thi công tuyến đường Bắc Sơn-Nam Hải, không thể trồng lúa, thôn vận động nhân dân cải tạo để nuôi cá, trồng sen cho thu nhập cao. Một số hộ áp dụng mô hình kết hợp giữa trồng trọt và chăn nuôi lợn theo hướng gia trại, tăng thu nhập.

Đến nay, tại 8 xã thí điểm nông thôn mới kiểu mẫu năm 2020 đều có sự thay đổi rõ rệt, đời sống vật chất, tinh thần của người dân được nâng lên. Qua khảo sát, đánh giá kết quả thực hiện các mô hình “Dân vận khéo” trong xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu, đồng chí Lê Trí Vũ, Trưởng Ban Dân vận Thành ủy đánh giá cao sự chủ động linh hoạt, chỉ đạo sát sao của các cấp ủy Đảng. Nhiều mô hình dân vận triển khai từ cơ sở, thực hiện bài bản, cấp ủy chi bộ họp có nghị quyết riêng, rõ trách nhiệm, mục tiêu, từ đó tạo sự đồng thuận, tham gia tích cực của người dân. Các mô hình vận động nhân dân hiến đất làm đường, xây dựng công trình nông thôn mới kiểu mẫu đem lại hiệu quả rõ rệt, song có tính thời điểm. Để các mô hình dân vận duy trì, có sức bền, nội dung vận động cần phù hợp với nhu cầu, lợi ích chung, nhất là trong phát triển kinh tế-xã hội, bảo vệ môi trường, xây dựng nếp sống mới, phong trào văn hóa, thể thao, nâng cao đời sống tinh thần của người dân… Đây sẽ là cơ sở, bài học kinh nghiệm để các địa phương tiếp tục triển khai, nhân rộng mô hình “Dân vận khéo” trong xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu những năm tiếp theo./.