(HPĐT)- 3 năm thực hiện Bộ Luật Lao động 2019, gần 1 nghìn doanh nghiệp trên địa bàn thành phố gửi, đăng ký nội quy lao động để Sở Lao động- Thương binh và Xã hội thẩm định, trong đó hơn 600 doanh nghiệp được ra thông báo công nhận. Gần đây, số lượng doanh nghiệp thực hiện có xu hướng tăng, nhưng chưa chiếm đến 10% tổng doanh nghiệp có từ 10 lao động trở lên trên toàn thành phố. Để huy động đông đảo doanh nghiệp tham gia, cần có sự phối hợp chặt chẽ, giám sát thường xuyên của cơ quan chức năng.
Tại Công ty TNHH Nhựa Vinh An (huyện Thủy Nguyên), một số nội quy, nguyên tắc bảo đảm an toàn được cụ thể, dán tại khu vực sản xuất.
Nhiều doanh nghiệp chưa thực sự quan tâm
Theo Trưởng Phòng Việc làm- An toàn lao động (Sở Lao động - Thương binh và Xã hội) Nguyễn Hữu Cường, Bộ luật Lao động 2019 quy định nhiều điểm mới liên quan đến hình thức, nội dung, trình tự, thủ tục ban hành nội quy lao động... nên phần lớn người sử dụng lao động chưa cập nhật đầy đủ, kịp thời. Bên cạnh đó, có các yếu tố chủ quan như: người sử dụng lao động chưa ý thức sự cần thiết nên chưa quan tâm xây dựng nội quy lao động, tổ chức công đoàn tại cơ sở chưa thực hiện tốt công tác tham mưu, đôn đốc, nhắc nhở chủ doanh nghiệp thực hiện; người lao động chưa coi trọng nội dung này nên chưa tham gia đề xuất, kiến nghị chủ doanh nghiệp kịp thời xây dựng nội quy lao động bằng văn bản...
Bên cạnh không ít doanh nghiệp thực hiện nghiêm túc, nền nếp, còn một số đơn vị “lách luật” triển khai qua loa, hình thức, không thông báo, nhắc nhở người lao động thực hiện thường xuyên... dẫn tới những rủi ro, tai nạn bất ngờ. Chỉ trong năm 2023, trên địa bàn thành phố xảy ra 13 vụ tai nạn lao động nghiêm trọng làm chết 13 người. Trong đó, nhiều vụ tai nạn hy hữu bắt nguồn từ việc người lao động không tuân thủ nội quy lao động, không sử dụng bảo hộ lao động đúng cách, lỗi trong thao tác vận hành, sử dụng thiết bị máy, như việc 1 nam công nhân bị điện giật khi đang làm việc tại Công ty TNHH cơ khí đúc Thành Phương (huyện Thủy Nguyên) hồi tháng 9-2023; nữ công nhân tại Công ty TNHH thương mại xuất khẩu Ngọc Hiếu do không bảo đảm khoảng cách an toàn, biển cảnh báo nên bị thiết bị nặng rơi vào người... dẫn đến thiệt mạng.
Trưởng Phòng Nhân sự Công ty TNHH Fenixmark Electronics Việt Nam (Khu kinh tế Đình Vũ- Cát Hải) Vũ Thúy Quỳnh cho rằng, việc dán niêm yết nội quy lao động là chưa đủ, vì người lao động có thể sơ ý bỏ qua. Tại đơn vị, các quy định bắt buộc như: sử dụng bảo hộ lao động khi làm việc, tắt/bật thiết bị đúng quy trình... được thông báo thường xuyên trên hệ thống loa phát thanh, bảng tin điện tử vào thời điểm trước và sau mỗi ca sản xuất, sau giờ nghỉ trưa, nhằm tạo thành ý thức, thói quen để người lao động tự giác chấp hành, tuân thủ.
Hướng dẫn, hỗ trợ, kết hợp với giảm sát
Nhằm tạo tính sinh động, thiết thực, một số doanh nghiệp, đơn vị áp dụng cách làm sáng tạo, như cụ thể các nội quy lao động thành những thông báo ngắn, ghi chú, nhắc nhở dán ở thiết bị máy, khu vực bảng tin, uống nước, nghỉ giải lao thường có đông công nhân qua lại... Hoặc trang trí, đánh dấu bằng màu sắc dễ nhìn, tạo ấn tượng mạnh, tác động trực tiếp, hút thị giác của người lao động, như Công ty TNHH công nghiệp chính xác Eva Hải Phòng, Công ty chế tạo máy Eba Hải Phòng…
Theo Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH Aurora Art (Khu công nghiệp Đồ Sơn) Phạm Thị Thu Hà, với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, chủ doanh nghiệp không thông thạo tiếng Việt, có sự khác biệt về văn hóa, ứng xử nên việc giải thích các quy định, điều luật gặp không ít khó khăn, nhất là việc bổ sung một số nội dung mới trong nội quy lao động như: phòng, chống quấy rối tình dục nơi làm việc, người có thẩm quyền xử lý kỷ luật lao động... Do đó, đơn vị này mong Sở Lao động- Thương binh và Xã hội hỗ trợ cụ thể, hướng dẫn chi tiết, thống nhất để việc thực hiện các biểu mẫu, thủ tục trở nên nhanh gọn, thuận tiện hơn. Với doanh nghiệp nước ngoài, các cơ quan chuyên trách cần in, dịch tài liệu ra các loại tiếng phù hợp, để cán bộ công đoàn dễ phối hợp triển khai thực hiện.
Trưởng Phòng Lao độngThương binh và Xã hội huyện An Lão Nguyễn Văn Phương phán ánh thực tế: Trên địa bàn huyện có hơn 200 doanh nghiệp vừa và nhỏ. Theo Chỉ thị số 20 của Thủ tướng Chính phủ, việc thanh tra, kiểm tra doanh nghiệp không quá 1 lần/năm. Vì vậy, Đoàn kiểm tra liên ngành tại doanh nghiệp cần bổ sung thành phần tham gia, cơ chế phối hợp có đại diện Phòng Lao động- Thương binh và Xã hội địa phương. Từ đó, tạo điều kiện để địa phương bám sát, nắm chắc tình hình thi hành pháp luật tại doanh nghiệp trên địa bàn và kịp thời hướng dẫn, hỗ trợ phù hợp.
Để triển khai, thực hiện nội quy lao động nói riêng, pháp luật lao động tại doanh nghiệp nói chung ngày càng đi vào nền nếp, thực chất, theo Phó giám đốc Sở Lao động- Thương binh và Xã hội thành phố Trần Văn Huy, thời gian tới, ngành Lao độngThương binh và Xã hội tiếp tục phối hợp Liên đoàn Lao động thành phố phổ biến quy định Bộ luật Lao động 2019 tới người sử dụng lao động, phụ trách công tác an toàn vệ sinh lao động và cán bộ công đoàn cơ sở tại các doanh nghiệp. Đồng thời, lực lượng Thanh tra của ngành chú trọng kiểm tra, hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện, đối với doanh nghiệp cố tình vi phạm sẽ đề nghị hình thức xử lý phù hợp. Từ đó, nâng cao ý thức tự giác xây dựng, đăng ký, ban hành và vận hành nội quy lao động tại các đơn vị đông công nhân, hỗ trợ tích cực công tác cải thiện môi trường làm việc, giảm thiểu rủi ro, hạn chế tai nạn lao động đáng tiếc.
BÀI VÀ ẢNH: HUY ĐẠI
