(HPĐT)- Với tiềm năng di sản thiên nhiên, văn hóa phong phú, đậm đà bản sắc cư dân miền biển, việc thúc đẩy sáng tạo, phát huy giá trị di sản, di tích ở Hải Phòng trở thành nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội đang đặt ra bức thiết…
Lễ hội Xa mã Hoàng Châu (huyện Cát Hải). ẢNH: NGUYỄN TUẤN ANH
Phát huy giá trị di sản trong đời sống đương đại
Tham gia hội thảo “Xây dựng hệ giá trị văn hóa và ngành công nghiệp văn hóa thành phố Hải Phòng” cuối tháng 9-2023, TS Trần Thị Lan, Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) đánh giá cao cách mà Hải Phòng khai thác di sản văn hóa ẩm thực trở thành nguồn lực phục vụ phát triển. Với nguồn nguyên liệu phong phú đó, cùng với cách chế biến riêng tạo nên nhiều món ăn mang phong vị đặc trưng, như: Bánh đa cua, nem cua bể, chả chìa Hạ Lũng, nộm sứa đỏ, giá bể (giá biển), cá mòi kho, chả mực, các loại ốc… Là vùng đất cảng thị, cư dân muôn nơi tụ về, trong đó có bộ phận cư dân người Hoa, cũng góp phần tạo nên sự phong phú trong văn hóa ẩm thực Hải Phòng. Các món ăn đặc trưng được khảo sát, nhận diện và phát huy lợi thế trong bản đồ Foodtour, giúp du khách dễ dàng khám phá. Với sự bùng nổ của Foodtour, ngay sau khi dịch COVID-19 lắng xuống, Hải Phòng xuất hiện trên bản đồ du lịch phía Bắc và cả nước như điểm đến Foodtour vô cùng hấp dẫn…
Một cách phát huy giá trị di sản khác được đánh giá cao là Đề án Sân khấu truyền hình và chương trình “Sáng đèn Nhà hát thành phố”. NSƯT Trần Ly Ly, quyền cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) cho rằng, Đề án Sân khấu truyền hình của Hải Phòng rất đáng để các địa phương học tập. Nhờ đó, 5 đoàn nghệ thuật của Hải Phòng tiếp tục hoạt động ổn định, phát huy di sản nghệ thuật biểu diễn truyền thống. Còn NSND Vũ Tự Long, Phó giám đốc Nhà hát Chèo Quân đội cảm nhận, thông qua sân khấu, lịch sử, văn hóa Hải Phòng được tái hiện sống động, được truyền tải một cách mạnh mẽ, hấp dẫn đến người dân…
Hướng tới phát triển công nghiệp văn hóa
Theo GS.TS Từ Thị Loan, nguyên Viện trưởng Viện Văn hóa nghệ thuật trung ương, là mảnh đất có bề dày truyền thống văn hóa, Hải Phòng sở hữu kho tàng di sản văn hóa vật thể và phi vật thể phong phú gắn với các tín ngưỡng dân gian độc đáo, đồng thời ẩn chứa những nét bản sắc riêng của vùng biển xứ Đông... Tuy vậy, Hải Phòng chưa khai thác tốt các “nguồn vốn” này trong cuộc sống đương đại. Thành phố cần đẩy mạnh tuyên truyền, quảng bá; hoàn thiện khung pháp lý, cơ chế, chính sách tạo dựng “hệ sinh thái” phù hợp, thuận lợi nhằm phát triển công nghiệp văn hóa; nhất là cần đổi mới tư duy để có những “hàng hóa văn hóa” đáp ứng các chức năng giải trí, thẩm mỹ, kinh tế, gắn với thị trường, xuất phát từ yêu cầu của thị trường, khách hàng.
Đánh giá cao tiềm năng phát triển công nghiệp văn hóa của Hải Phòng, GS.TSKH Vũ Minh Giang, Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo (Đại học Quốc gia Hà Nội) cho rằng, cần xác định văn hóa là một dạng tài nguyên, có quy trình công nghệ để khai thác tài nguyên đó và có sản phẩm đặc sắc, có giá trị để chúng ta có thể bán được sản phẩm đó. Điểm đặc biệt của văn hóa là sản phẩm bán đi không mất mà còn có sự tái tạo, phát triển hơn nữa. Để làm như vậy, cần sự chung tay của “4 nhà”: nhà quản lý, nhà khoa học, nhà đầu tư và các cơ quan truyền thông, báo chí nhằm tạo sản phẩm văn hóa đặc sắc, xây dựng nền công nghiệp văn hóa mạnh trong thời gian tới.
BÀI:N HẢI HẬU
