Đánh thức nguồn lực văn hóa, tạo động lực phát triển kinh tế

Hai đêm diễn của Big Bang thu hút khoảng 90.000 lượt khán giả, lượng vé khổng lồ nhanh chóng được bán hết. Theo ước tính, hiệu quả kinh tế từ sự kiện lên tới khoảng 800 tỷ đồng.

Con số này gợi mở một vấn đề đáng suy nghĩ, đó là sức hút của nhóm nhạc nổi tiếng Hàn Quốc đã tạo ra hiệu ứng kinh tế trên nhiều lĩnh vực.

Theo thông tin được công bố, Hà Nội đón khoảng 220.000 lượt khách du lịch trong hai ngày diễn ra sự kiện, doanh thu du lịch ước đạt 750 tỷ đồng. Một số nguồn truyền thông Hàn Quốc ước tính hiệu quả kinh tế tổng thể của hai đêm nhạc khoảng 800 tỷ đồng. Dù phạm vi thống kê và cách tính khác nhau, các con số này phần nào cho thấy sức lan tỏa của một sự kiện âm nhạc quy mô lớn.

Câu chuyện Big Bang đến Hà Nội cho thấy văn hóa hoàn toàn có thể trở thành một ngành kinh tế khi được tổ chức bài bản. Giá trị không chỉ nằm ở tác phẩm hay buổi biểu diễn mà còn được tạo ra từ cả hệ sinh thái sản xuất, tổ chức, quảng bá và tiêu dùng sản phẩm văn hóa.

Hải Phòng có không gian phát triển và nguồn tài nguyên văn hóa phong phú. Thành phố vốn mang bản sắc của một đô thị cảng năng động, phóng khoáng, gắn với những tên tuổi lớn của nền âm nhạc Việt Nam như Văn Cao, Đoàn Chuẩn, Hoàng Quý, Đỗ Nhuận, Phạm Tuyên... Đây là chất liệu quý để xây dựng các sản phẩm âm nhạc, chương trình biểu diễn và sự kiện văn hóa mang thương hiệu riêng.

Mạch nguồn văn hóa xứ Đông bổ sung cho Hải Phòng chiều sâu văn hóa với nghệ thuật chèo, múa rối nước, dân ca, lễ hội truyền thống và hệ thống di tích lịch sử phong phú. Những địa danh như Côn Sơn - Kiếp Bạc cùng các di sản gắn với danh nhân Nguyễn Trãi, Chu Văn An... không chỉ có giá trị bảo tồn mà còn có thể trở thành hạt nhân của những sản phẩm du lịch văn hóa chất lượng cao.

Hải Phòng còn có lợi thế về giao thông, cảng biển, sân bay và các điểm du lịch nổi tiếng như Cát Bà, Đồ Sơn. Đây là điều kiện thuận lợi để thu hút các chương trình biểu diễn, Festival và sự kiện văn hóa quy mô lớn, qua đó kéo theo sự phát triển của du lịch, thương mại và dịch vụ.

Thành phố đang từng bước cụ thể hóa định hướng phát triển công nghiệp văn hóa thông qua chủ trương xây dựng Hải Phòng trở thành Thành phố Âm nhạc. Nghị quyết số 05-NQ/TU ngày 14/1/2026 của Thành ủy đã đặt ra định hướng này. Thành phố cũng đang hoàn thiện đề án Thành phố Âm nhạc giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045, hướng tới các tiêu chí của Mạng lưới Thành phố Sáng tạo UNESCO trong lĩnh vực âm nhạc.

Những định hướng về phát triển giáo dục âm nhạc, nâng cao chất lượng đào tạo nghệ thuật, tổ chức chương trình biểu diễn quy mô lớn và thu hút doanh nghiệp tham gia là những bước đi cần thiết. Cùng với đó, Nhà hát Hoa Phượng được kỳ vọng trở thành không gian biểu diễn chất lượng cao, góp phần đưa Hải Phòng trở thành điểm đến của các sự kiện nghệ thuật trong nước và quốc tế.

Tuy nhiên, từ chủ trương đến hiệu quả kinh tế là một khoảng cách không nhỏ. Công nghiệp văn hóa không thể phát triển chỉ bằng việc tổ chức thêm lễ hội, xây dựng công trình biểu diễn hay mời nghệ sĩ nổi tiếng đến biểu diễn. Điều quan trọng là phải hình thành hệ sinh thái hoạt động thường xuyên, có sản phẩm, thị trường, doanh nghiệp và khả năng tạo doanh thu bền vững.

Hải Phòng đang quan tâm phát triển doanh nghiệp trong lĩnh vực tổ chức biểu diễn, sản xuất âm nhạc, điện ảnh, thiết kế, quảng cáo, truyền thông và nội dung số. Đồng thời, cần có cơ chế khuyến khích nghệ sĩ, nhà đầu tư và các đơn vị sáng tạo tham gia khai thác giá trị văn hóa.

Cần kết nối chặt chẽ văn hóa với du lịch, thương mại và dịch vụ. Lễ hội Hoa Phượng Đỏ, các chương trình nghệ thuật tại Nhà hát Hoa Phượng, Festival văn hóa biển hay những chương trình biểu diễn chèo, múa rối nước hoàn toàn có thể được xây dựng thành sản phẩm có thương hiệu, tổ chức định kỳ và thu hút du khách.

Không nên chỉ tập trung vào giải trí hiện đại mà bỏ quên kho tàng văn hóa Xứ Đông. Chèo, múa rối nước, dân ca, làng nghề và di sản lịch sử cần được tiếp cận bằng tư duy sáng tạo mới, từ cách dàn dựng, quảng bá đến tổ chức trải nghiệm. Bảo tồn không có nghĩa là giữ nguyên các giá trị trong không gian trưng bày mà phải tìm cách để chúng tiếp tục sống trong đời sống đương đại và tạo ra giá trị.

Theo các định hướng phát triển, Hải Phòng đặt mục tiêu công nghiệp văn hóa đóng góp khoảng 7% GRDP vào năm 2030. Để hiện thực hóa mục tiêu này, thành phố cần những thước đo cụ thể về doanh nghiệp, việc làm, doanh thu và mức đóng góp thực tế của từng lĩnh vực.

Câu chuyện 800 tỷ đồng từ hai đêm nhạc Big Bang là một gợi mở đáng suy ngẫm. Hải Phòng không thiếu tài nguyên văn hóa, điều quan trọng là c đánh thức, kết nối và khai thác nguồn tài nguyên ấy bằng tư duy của một ngành kinh tế hiện đại mang tên văn hóa.