“Đánh thức” tiềm năng du lịch nông thôn

Hạ tầng du lịch ở xã Việt Hải (huyện Cát Hải) được đầu tư, từng bước đáp ứng nhu cầu du khách. Ảnh: BẢO LINH

- Đề nghị ông có thể giải thích rõ hơn về khái niệm du lịch nông thôn?

Du lịch nông thôn được hiểu là chuỗi hoạt động, dịch vụ, tiện nghi được cung cấp ở khu vực nông thôn nhằm mục đích khai thác thế mạnh của vùng nông thôn như nguồn tài nguyên có thể đáp ứng nhu cầu trải nghiệm của du khách. Du lịch nông thôn sử dụng cơ sở vật chất kỹ thuật của cộng đồng nông thôn (bản, làng) với các cơ sở văn hóa làng (đình, đền, chùa, miếu), cơ sở sản xuất truyền thống, kết hợp hạ tầng đường giao thông, điện, nước, dịch vụ viễn thông... gắn với môi trường tự nhiên, bản sắc văn hóa, sinh hoạt, hoạt động nông nghiệp của cộng đồng dân cư. Dựa trên các nguồn tài nguyên đó, du lịch nông thôn hiện nay phần lớn phát triển trên 3 hình thức là du lịch cộng đồng, du lịch canh nông và du lịch sinh thái. Ngoài ra, các hình thức khác của du lịch nông thôn cũng được gọi tên như du lịch làng nghề, du lịch lễ hội... đều gắn kết với 3 loại hình du lịch chủ đạo trên.

Du lịch nông thôn hiện đang được các địa phương quan tâm đầu tư, phát triển trong những năm gần đây. Vừa qua, Chính phủ cũng vừa chính thức phê duyệt Chương trình phát triển du lịch nông thôn trong xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021 – 2025, cho thấy tiềm năng cũng như tầm quan trọng của việc phát triển du lịch nông thôn.

- Vậy tình hình phát triển du lịch nông thôn tại Hải Phòng như thế nào?

Trong thời gian qua, thành phố ban hành nhiều cơ chế, chính sách, quy hoạch, giải pháp nhằm tái cơ cấu ngành nông nghiệp, nâng cao sức cạnh tranh, giá trị gia tăng và phát triển bền vững ngành nghề nông thôn thành phố, qua đó tạo tiền đề phát triển du lịch nông thôn. Để phát huy tiềm năng du lịch, đồng thời mang lại lợi ích cho cộng đồng địa phương, ngành Du lịch thành phố lựa chọn các địa phương tại các huyện Cát Hải, Kiến Thụy, An Dương, An Lão, Vĩnh Bảo, Thủy Nguyên để xây dựng thí điểm mô hình du lịch nông thôn nhằm cải thiện sinh kế người dân và góp phần bảo vệ môi trường. Một số mô hình du lịch cộng đồng đang phát triển tại các xã Phù Long, Việt Hải, Xuân Đám, Trân Châu của huyện Cát Hải. Dịch vụ ẩm thực sử dụng các loại thực phẩm sản xuất trên địa bàn, dịch vụ homestay lưu trú tại nhà dân, được trải nghiệm chính cuộc sống của người dân, các chương trình trải nghiệm học tập kiến thức nông nghiệp, giao lưu với nông dân… Trên địa bàn thành phố, một số nông dân cũng phát triển trang trại tổng hợp, mô hình VAC, vườn cây ăn quả, đáp ứng nhu cầu trải nghiệm của khách du lịch, đồng thời mang lại thu nhập cao như khu Đảo Bầu (xã Mỹ Đức, huyện An Lão); trang trại hoa phong lan của anh Nguyễn Văn Hùng ở xã Hồng Thái, huyện An Dương (du khách có thể tham quan và được chia sẻ kinh nghiệm trồng, chăm sóc lan), mô hình trồng hoa tại xã Chính Mỹ và làng gốm tại xã Minh Tân (huyện Thủy Nguyên); Trung tâm trải nghiệm sáng tạo Hai Bà Trưng ở phường Anh Dũng (quận Dương Kinh)…

Tuy vậy, việc phát triển loại hình du lịch này ở Hải Phòng hiện còn gặp nhiều khó khăn do hạn chế về tổ chức quản lý và khai thác các tài nguyên. Một số điểm tham quan đơn điệu, không có điểm nhấn, thiếu hướng dẫn và truyền thông. Thiếu các trung tâm, chuỗi cửa hàng giới thiệu sản phẩm nông nghiệp của Hải Phòng một cách bài bản, chuyên nghiệp. Bên cạnh đó, do tốc độ đô thị hóa nhanh, khung cảnh làng quê không còn giữ được vẻ đẹp vốn có. Một số nghề thủ công truyền thống như tạc tượng ở làng nghề Đồng Minh (huyện Vĩnh Bảo), dệt chiếu cói ở làng Lật Dương (huyện Tiên Lãng) bị mai một, chỉ còn số ít hộ theo nghề. Khách du lịch chủ yếu tham quan trong ngày, lượng khách lưu trú ít do quy mô của các điểm du lịch nhỏ, chưa được đầu tư, dịch vụ bổ trợ nghèo nàn. Nguồn nhân lực phục vụ du lịch tại các địa phương còn thiếu và hạn chế. Mặc dù một số địa phương có thế mạnh và sự đa dạng về ẩm thực nhưng quy mô nhỏ, giao thông chưa thuận tiện, không đủ khả năng phục vụ đồng thời lượng lớn khách du lịch. Việc phát triển du lịch nông thôn còn manh mún, nhỏ lẻ và chưa có chiều sâu, thiếu bền vững và cách làm bài bản để thu hút du khách. Phần lớn hoạt động du lịch nông thôn mang tính tự phát, thiếu quy hoạch, kết nối. Cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất phụ trợ tại các điểm du lịch nông thôn còn thiếu và chưa được đầu tư phát triển. Bên cạnh đó, hoạt động xúc tiến, quảng bá cho loại hình du lịch mới này chưa được chú trọng, thiếu sự phối hợp giữa các ngành, địa phương….

- Ngành Du lịch thành phố có giải pháp gì để giải quyết khó khăn, hạn chế nhằm phát triển loại hình này trong thời gian tới?

Để khắc phục những hạn chế hiện nay, ngành du lịch thành phố xây dựng, hoàn thiện Đề án Phát triển du lịch nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới tại Hải Phòng giai đoạn 2021 - 2025, định hướng đến năm 2030. Hiện đề án đang chờ được UBND thành phố phê duyệt.

Mục tiêu chung của đề án là quy hoạch hình thành khu vực nông thôn có thể khai thác dịch vụ du lịch; phát triển các cơ sở kinh tế cung cấp dịch vụ du lịch tại khu vực nông thôn, tạo việc làm, nguồn sinh kế ổn định, tăng thu nhập cho các hộ nông dân thông qua hoạt động du lịch; thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế vùng nông thôn theo hướng thương mại dịch vụ, song vẫn giữ được ngành nghề sản xuất truyền thống, duy trì được sản vật địa phương có giá trị đặc sắc, tích tụ đất đai và lực lượng lao động nông nghiệp lành nghề, quản lý chất lượng sản phẩm nông nghiệp, thu hút các nguồn vốn đầu tư vào lĩnh vực du lịch nông nghiệp; tăng cường liên kết du lịch và nông nghiệp, hình thành chuỗi dịch vụ du lịch có giá trị gia tăng cao, khai thác tốt tài nguyên du lịch, phát huy lợi thế của khu vực nông thôn, đáp ứng nhu cầu phát triển bền vững. Đề án sẽ tập trung giải quyết 6 nhóm nhiệm vụ với 5 giải pháp. Cụ thể là hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ cho đầu tư phát triển du lịch khu vực nông thôn; phát triển cơ sở vật chất, hạ tầng phục vụ du lịch nông thôn; phát triển nguồn nhân lực cho du lịch nông thôn; quảng bá, xúc tiến giới thiệu sản phẩm du lịch nông thôn; phát triển hệ thống điểm đến và sản phẩm du lịch nông thôn đặc trưng gắn với xây dựng nông thôn mới.

Nếu thực hiện thành công đề án, đến năm 2025, thành phố sẽ hình thành và phát triển hệ thống điểm đến du lịch nông thôn đạt tiêu chuẩn với khoảng 10 mô hình trang trại, khu trải nghiệm; hình thành và phát triển hệ thống sản phẩm du lịch nông thôn đặc trưng, bao gồm các sản phẩm: trải nghiệm văn hóa, lễ hội, làng nghề; sinh thái nông nghiệp; giáo dục học đường; nghỉ dưỡng nông thôn, chăm sóc sức khỏe; phát triển hàng hóa nông nghiệp phục vụ tiêu dùng du lịch: quà tặng, đồ lưu niệm, trang trí; mỹ phẩm, dược phẩm; ẩm thực; các địa điểm, mô hình tham gia triển khai Đề án đặt mục tiêu hằng năm tăng trưởng đạt từ 15% trở lên về lượng khách đến và doanh thu du lịch; 50% lực lượng lao động du lịch ở các địa điểm, mô hình tham gia triển khai đề án được bồi dưỡng, tập huấn nghiệp vụ, kỹ năng phục vụ khách du lịch…./.

- Trân trọng cảm ơn ông!