(HPĐT)- Ghé thăm Đồ Sơn những ngày đầu thu, lang thang dọc tuyến đê biển quốc gia kéo dài gần 10 cây số từ cống Cầm Cập đến hết địa phận phường Bàng La, khách phương xa không khỏi ngẩn ngơ trước những vạt hoa muống biển tím biếc. Nghe người dân địa phương kể câu chuyện cổ tích về hoa muống biển giữa tiếng gió thu xào xạc khắp cánh rừng ngập mặn, cảm thương chuyện tình buồn giữa nàng Muống và chàng Biển, tiếc loài hoa huyền thoại vẫn mê mải giấc nồng nơi triền đê, giữa nhịp sôi động của khu du lịch Đồ Sơn…

Tìm loài hoa huyền thoại của biển
Hẹn hò cả tháng, lúc bận công việc, khi lo chuyện gia đình, giữa tháng 9-2020, chúng tôi mới có dịp cùng chị Lưu Thị Thu Huyền, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ du lịch và quản lý di tích lịch sử Đồ Sơn tìm hoa muống biển. Xuất phát từ trụ sở UBND quận Đồ Sơn lúc đầu giờ chiều, chưa đến 15 phút chạy xe máy, chúng tôi có mặt tại khu vực đê biển quốc gia nằm trên địa bàn phường Bàng La.

“Hoa muống biển kìa!”, chị Huyền reo lên. Theo hướng tay chỉ của chị, phía xa xa hiện lên những chấm li ti màu tím biếc nổi bật giữa nền cỏ xanh. Chị Huyền cho biết, nhiều nơi ở Đồ Sơn có hoa muống biển, nhất là dọc tuyến đê biển quốc gia kéo dài từ cống Cầm Cập giáp ranh với quận Dương Kinh tới hết địa phận phường Bàng La giáp huyện Kiến Thụy. Là loài cây ưa gió, muống biển chủ yếu mọc triền đê phía biển. Khoảng tháng 3, tháng 4, khi cây héo úa, những hạt khô vùi sâu dưới lớp cát. Từ đầu tháng 5 trở đi, muống biển đâm chồi, nảy lộc, dâng tặng, làm đẹp cho đời bằng những lứa hoa mang sắc tím dịu dàng.
Theo lời anh Hướng, ngư dân ở phường Bàng La, trong vùng lưu truyền truyền thuyết về hoa muống biển. Chuyện rằng, ngày xưa, có cô gái xinh đẹp tên Muống yêu tha thiết chàng ngư dân tên Biển. Thấy gia đình chàng trai nghèo không “môn đăng hộ đối”, gia đình cô gái ngăn cản bằng cách thách cưới khoản tiền rất lớn. Quyết tâm “rước nàng về dinh”, chàng Biển chăm chỉ đi biển. Mỗi khi chàng Biển ra khơi, nàng Muống lại ra bờ biển ngóng chờ. Thế nhưng, chuyến đi cuối với dự tính sẽ góp đủ số tiền thách cưới, gần 2 tháng, nàng Muống không thấy thuyền của chàng Biển cập bến. Khi bạn thuyền báo tin thuyền của chàng Biển bị những cơn sóng dữ nhấn chìm, đêm ấy, giữa lúc giông tố nổi lên, sấm sét đầy trời, người dân trong vùng thấy bóng dáng nàng Muống ở bờ biển. Sáng hôm sau, không ai còn thấy nàng nữa, chỉ thấy ở bãi cát nơi nàng vẫn đợi chàng mọc lên loài cây thân dây lạ với những chùm hoa tím biếc..

Liên kết, gắn kết để phát triển
Trao đổi chung quanh vấn đề làm sao đưa hoa muống biển trở thành sản phẩm hấp dẫn của du lịch Đồ Sơn nói riêng, thành phố nói chung, Phó chủ tịch Hiệp hội Du lịch thành phố Hoàng Tuấn Anh chia sẻ, nguồn tài nguyên du lịch tự nhiên đặc trưng, phong phú là một trong những thế mạnh nổi bật của du lịch Đồ Sơn. Địa hình đồi núi đan xen, nhiều bãi cát và khu vực phù sa nước mặn tạo điều kiện cho nhiều loài cây, loài hoa sinh trưởng, phát triển tốt như: các rừng thị, chay, bứa, thông, phi lao ở núi Ngọc (phường Ngọc Xuyên), quần thể hoa muống biển, hoa cúc biển, các vườn “táo muối”, cà chua, rừng ngập mặn ở phường Bàng La.

Mặc dù có tiềm năng rất lớn nhưng thời gian qua, nguồn tài nguyên du lịch tự nhiên này chưa được khai thác phục vụ phát triển du lịch, như quần thể hoa muống biển, hoa cúc biển, hay khai thác chưa đạt hiệu quả cao như rừng thị núi Ngọc (trong đó có quần thể thị di sản ở phường Ngọc Xuyên). Theo ông Hoàng Tuấn Anh, nguyên nhân chủ yếu của tình trạng này là thiếu sự liên kết, gắn kết cần thiết, hợp lý giữa các nguồn tài nguyên du lịch tự nhiên kể trên với nhau và với các nguồn tài nguyên du lịch khác trên địa bàn. Nếu kết hợp tham quan, trải nghiệm rừng thị, rừng chay, rừng bứa với chùa- tháp Tường Long, đền Cô Chín Suối Rồng (phường Ngọc Xuyên); rừng ngập mặn, vườn táo, ngắm hoa muống, hoa cúc biển (phường Bàng La)… hoàn toàn có thể tạo nên những tua, tuyến hấp dẫn du khách. Cùng với đó, cần xây dựng và hoàn thiện cơ sở hạ tầng (nơi ăn, nghỉ, dừng chân) kết hợp một số dịch vụ như: chụp ảnh lưu niệm, trải nghiệm thu hoạch khi mùa quả chín.
Nhằm giúp du lịch Đồ Sơn khai thác hiệu quả cao tiềm năng du lịch tự nhiên, cuối năm 2018, UBND thành phố phê duyệt đề cương đề án “Xây dựng sản phẩm du lịch trên cơ sở khôi phục, khai thác tài nguyên du lịch tự nhiên đặc trưng (hoa phượng, hoa cúc biển, hoa muống biển, rừng bứa, rặng thị cổ thụ, táo Bàng La…) trên địa bàn quận Đồ Sơn”. Đồng thời, giao Sở Du lịch chủ trì phối hợp với các địa phương, đơn vị, ban ngành liên quan triển khai xây dựng và hoàn thiện đề án. Theo đại diện lãnh đạo Sở Du lịch, cuối năm 2019, đề án được hoàn thiện, hiện đang chờ UBND thành phố phê duyệt. Đề án nêu rõ thực trạng tài nguyên du lịch tự nhiên, phát triển du lịch quận Đồ Sơn giai đoạn 2013-2018. Trên cơ sở các bài học kinh nghiệm tiêu biểu trong xây dựng, phát triển sản phẩm du lịch từ việc bảo tồn, khai thác tài nguyên du lịch tự nhiên tại một số địa phương trong nước, đề án đưa ra định hướng và giải pháp đối với Đồ Sơn, như: xây dựng, phát triển sản phẩm du lịch trên cơ sở khôi phục, khai thác tài nguyên du lịch tự nhiên đặc trưng; quy hoạch, ưu tiên dành quỹ đất triển khai; xác định các dự án ưu tiên đầu tư; khôi phục, bảo vệ và phát triển tài nguyên du lịch tự nhiên đặc trưng; quảng bá, giới thiệu sản phẩm du lịch…
Trong khi chờ đề án được phê duyệt và triển khai, quận Đồ Sơn cần vận động, tuyên truyền người dân gìn giữ, bảo vệ, tăng cường tuyên truyền, quảng bá về nguồn tài nguyên du lịch tự nhiên phong phú, đa dạng, hấp dẫn. Đồng thời, tổ chức các chuyến famtrip (hình thức du lịch tìm hiểu, làm quen, tiếp thị) cho các đơn vị lữ hành, cơ quan báo chí, truyền thông trong và ngoài thành phố, các hội thảo lấy ý kiến xây dựng và triển khai các tua, tuyến khai thác hiệu quả cao nguồn tài nguyên du lịch tự nhiên. Có như vậy mới “đánh thức” hoa muống biển nói riêng, nguồn tài nguyên du lịch tự nhiên nói chung khỏi “say giấc nồng” góp phần giúp du lịch vùng đất Chín Rồng cất cánh…
Kim Bôi