Đào tạo nghệ thuật tại Hải Phòng trước yêu cầu mới

Đào tạo tinh hoa

Theo báo cáo của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hải Phòng, hiện 100% số trường học trên địa bàn thành phố có đội văn nghệ hoặc câu lạc bộ âm nhạc, 100% số trường có sân khấu ngoài trời và khoảng 85% có phòng chức năng âm nhạc. Đây là điều kiện thuận lợi để học sinh tiếp cận nghệ thuật từ sớm, góp phần nuôi dưỡng cảm thụ thẩm mỹ. Tuy nhiên, ở nhiều nơi, hoạt động vẫn thiên về phong trào, chưa thực sự đi sâu vào bồi dưỡng năng khiếu.

Theo Nghệ sĩ Ưu tú Khúc Hà Linh, đặc thù của đào tạo nghệ thuật, nhất là nghệ thuật truyền thống, đòi hỏi cách tiếp cận riêng. Đào tạo nghệ thuật cổ truyền là đào tạo tinh hoa. Mỗi loại hình như chèo, tuồng, ca trù, hát văn hay rối nước đều có không gian, phương pháp riêng, không thể dạy theo cách đại trà. Việc học không chỉ dừng ở kỹ thuật mà còn là quá trình truyền nghề, truyền cảm, nên rất cần môi trường phù hợp và sự kèm cặp kỹ lưỡng.

Từ thực tế giảng dạy, ông cho rằng yếu tố then chốt vẫn là đội ngũ giáo viên. “Chỉ khi có lực lượng giáo viên âm nhạc được đào tạo, bồi dưỡng một cách bài bản thì các mục tiêu của đề án Thành phố âm nhạc như mỗi học sinh sử dụng được một loại nhạc cụ hay tổ chức các hoạt động biểu diễn trong trường học mới có thể triển khai hiệu quả và đi vào thực chất”, ông nói.

Hiện nay, nguồn nhân lực giảng dạy âm nhạc ở Hải Phòng vẫn còn mỏng. Tại Trường Trung cấp Văn hóa Nghệ thuật và Du lịch Hải Phòng - đơn vị đào tạo chuyên ngành của thành phố - đội ngũ giáo viên âm nhạc chưa thực sự dồi dào so với nhu cầu đào tạo.

Bên cạnh đó, việc mở rộng nguồn lực từ xã hội cũng được đặt ra. Nghệ sĩ Ưu tú Khúc Hà Linh cho rằng, cần tạo điều kiện để các nghệ sĩ, nghệ nhân tham gia giảng dạy dưới nhiều hình thức linh hoạt, góp phần làm phong phú môi trường học tập và tăng tính thực hành cho học sinh.

Ở góc nhìn chung, Nghệ sĩ Ưu tú Đăng Dương chia sẻ, đào tạo nghệ thuật không thể thực hiện trong thời gian ngắn mà cần một quá trình ươm mầm bền bỉ. Điều quan trọng là phải phát hiện sớm những em có năng khiếu, tạo điều kiện để các em được học tập trong môi trường phù hợp, có sự dẫn dắt của những người thầy giỏi và một lộ trình bồi dưỡng rõ ràng.

Nghệ sĩ nhấn mạnh: "Khi làm được điều đó một cách liên tục, chúng ta mới có thể từng bước hình thành lực lượng nghệ sĩ kế cận, đủ năng lực và bản lĩnh để đóng góp cho đời sống văn hóa nghệ thuật của thành phố”.

Tăng gắn kết đào tạo với thực tiễn

Cùng với việc nâng cao chất lượng đội ngũ, các cơ sở đào tạo cũng đang từng bước hoàn thiện điều kiện dạy và học. Hiệu trưởng Trường Trung cấp Văn hóa Nghệ thuật và Du lịch Hải Phòng Mai Xuân Tuấn cho biết, nhà trường xác định đội ngũ giáo viên là yếu tố then chốt, vì vậy luôn chú trọng bồi dưỡng, cập nhật chuyên môn theo hướng vừa vững nền tảng, vừa tiệm cận thực tiễn biểu diễn.

Song song với đó, việc đầu tư giáo cụ, trang thiết bị được triển khai có trọng tâm, phù hợp đặc thù từng bộ môn, nhằm tạo môi trường học tập gần với thực hành nghề, giúp quá trình đào tạo đạt hiệu quả thực chất hơn.

Thực tế cho thấy, khi việc dạy học gắn với hoạt động biểu diễn, hiệu quả được nâng lên rõ rệt. Tại cuộc thi “Giọng hát hay thiếu nhi Hải Phòng - Sơn ca” năm học 2025 – 2026, tiết mục hát văn “Cô đôi thượng ngàn” của học sinh Trường THCS Thành Nhân, với sự hỗ trợ của Nghệ nhân Ưu tú Lưu Đức Anh Tuấn cùng các nhạc công Câu lạc bộ Hát văn Xứ Đông, đã để lại ấn tượng tốt.

Tương tự, trong Hội thi giáo viên dạy giỏi THCS cấp thành phố năm học 2025 - 2026, phần trình diễn của Nghệ sĩ Ưu tú Kim Oanh (Nhà hát Sân khấu truyền thống) trong tiết học âm nhạc cũng giúp bài giảng trở nên sinh động hơn.

Những hoạt động này cho thấy vai trò của việc kết nối giữa nhà trường và nghệ sĩ trong quá trình đào tạo. Dù chưa phổ biến rộng rãi, đây là hướng đi đang được nhiều đơn vị quan tâm.

Mô hình đào tạo kết hợp văn hóa và nghề cũng đang được một số phụ huynh lựa chọn, như một cách giúp học sinh vừa hoàn thành chương trình THPT, vừa có điều kiện phát triển năng khiếu nghệ thuật. Tại Trường Trung cấp Văn hóa Nghệ thuật và Du lịch, chương trình được thiết kế theo hướng tăng thực hành, giúp học sinh có nền tảng nghề nghiệp sớm hơn.

Từ thực tế trên có thể thấy giáo dục văn hóa nghệ thuật tại Hải Phòng đang từng bước điều chỉnh theo hướng thiết thực hơn. Với nền tảng sẵn có, nếu tiếp tục củng cố đội ngũ, tăng cường sự kết nối với thực tiễn và đa dạng hóa phương thức đào tạo, lĩnh vực này sẽ có thêm điều kiện để phát triển ổn định trong thời gian tới.