Bám sát nhu cầu của làng nghề
Làm chiếu tại Làng nghề chiếu cói Lật Dương (xã Quang Phục, huyện Tiên Lãng).
Theo Đề án Đào tạo nguồn nhân lực cho các làng nghề truyền thống, sẽ có 12 lớp đào tạo nghề cho lao động trong các làng nghề truyền thống trên địa bàn thành phố được tổ chức trong năm 2019, tăng 3 lớp so với năm 2018. Trong đó, có 5 lớp đào tạo nghề trồng hoa, cây cảnh; 2 lớp dạy nghề nuôi cá giống; 2 lớp nghề mây tre đan và 3 lớp đào tạo nghề cơ khí, dệt chiếu, thủ công mỹ nghệ. Trung bình số lượng học viên tham gia là 25 học viên/lớp. Như vậy, trong năm 2019, sẽ có thêm khoảng 300 lao động ở các làng nghề truyền thống trên địa bàn thành phố được đào tạo, nâng cao tay nghề, đáp ứng yêu cầu công việc.
Trước đó, cũng theo đề án này, năm 2018 có 9 lớp đào tạo được tổ chức ở 3 nhóm nghề: mây che đan, dệt chiếu và trồng hoa, cây cảnh. Có 250 lao động ở các làng nghề truyền thống được tham gia học tập. Nhờ tổ chức các lớp tập huấn bám sát nhu cầu làng nghề lớp học đã giúp cập nhập kiến thức, phương pháp, kỹ thuật mới, bổ ích, hỗ trợ phát triển nghề, nâng cao giá trị kinh tế cho làng nghề và thu nhập cho chính người lao động.
Là một trong những học viên được tham gia lớp đào tạo nghề hoa, cây cảnh năm 2018, anh Nguyễn Văn Hùng, ở thôn Minh Kha, xã Đồng Thái (huyện An Dương) đánh giá: chương trình đào tạo cho lao động làng nghề rất thiết thực. Tại lớp học, anh và hơn 20 học viên khác được đào tạo về kỹ thuật trồng hoa lan. Đây là loài hoa có giá trị kinh kế cao, đòi hỏi khắt khe về kỹ thuật chăm sóc. Từ trước đến nay, làng nghề hoa Minh Kha chủ yếu trồng đào, quất cảnh và một số loài hoa như: hoa ly, lay- ơn, tuy- líp…Với những kiến thức học được, anh Hùng và một số người trong làng nghề đưa hoa lan vào trồng thử nghiệm tại vườn nhà. Hiện, các giàn lan phát triển tốt. Nếu kết quả khả quan, sẽ nhân rộng mô hình để nâng cao thu nhập.
Tại HTX thủ công mỹ nghệ Đồng Minh (huyện Vĩnh Bảo), ông Tô Xuân Hiền, Giám đốc HTX cho biết, lao động trong HTX hiện nay chủ yếu ở độ tuổi trên 50, lao động thời vụ, tay nghề thấp. Chỉ 1/3 số lao động ở HTX có thể thao tác các công đoạn khó như: dệt, in hoa; số lao động còn lại chỉ đảm nhận việc phơi, nhặt cói…Qua tham gia 2 lớp đào tạo nghề dệt chiếu cói tổ chức năm 2018, tay nghề của người lao động trong HTX cải thiện đáng kể. Sản phẩm làm ra đẹp, có chất lượng cao hơn, được khách hàng tin dùng…
Tiếp tục đổi mới nội dung, hình thức đào tạo
Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được, theo ý kiến của một số người lao động đã tham các lớp học, chương trình đào tạo còn một số hạn chế. Đó là, thời gian tổ chức các lớp ngắn, có lớp chỉ diễn ra trong 2-3 ngày. Thời điểm tổ chức lớp học thường dồn vào cuối năm, trùng với thời điểm nhiều làng nghề đang tập trung sản xuất hoặc thu hoạch sản phẩm cung cấp ra thị trường nên không thể bố trí, cử lao động tham gia học tập. Nội dung đào tạo còn nặng về lý thuyết, ít thực hành; chưa thu hút được nghệ nhân, thợ giỏi tham gia truyền nghề…
Khắc phục hạn chế này, Chủ tịch Liên minh HTX và doanh nghiệp thành phố Lương Minh Huệ cho biết, chương trình đào tạo nguồn nhân lực cho các làng nghề truyền thống năm 2019 sẽ tiếp tục đổi mới nhằm mang lại hiệu quả cao hơn. Ngoài việc tăng số lớp đào tạo từ 9 lên 12 lớp, tăng số lượng học viên tham gia, chương trình đào tạo có điều chỉnh cả về nội dung và hình thức.
Cụ thể, các ngành nghề lựa chọn để tổ chức đào tạo được xây dựng căn cứ trên kết quả khảo sát nhu cầu của các làng nghề, của người lao động, nhu cầu phát triển của thị trường. Nội dung đào tạo chú trọng đưa vào các công nghệ, phương pháp sản xuất theo quy trình mới, kết hợp thủ công với thiết bị công nghệ giúp tiết kiệm vật tư, nhiên liệu, tăng năng suất mà vẫn giữ được nghề truyền thống của địa phương. Ngoài giảng viên giảng dạy là các kỹ sư đang làm việc tại Trung tâm Khuyến nông khuyến ngư Hải Phòng, giảng viên các trường nghề, Liên minh có mời các nghệ nhân, thợ giỏi của Hà Nội và Hải Phòng trực tiếp tham gia truyền dạy kinh nghiệm cho người lao động. Thay vì tổ chức các lớp tại trụ sở Liên minh hay tại hội trường UBND các xã như trước đây, năm nay các lớp đào tạo được tổ chức ngay tại khuôn viên của các làng nghề. Lịch học tổ chức các lớp học sẽ được điều chỉnh linh hoạt, phù hợp với đặc thù sản xuất của từng làng nghề. Từ đó, giúp các học viên không phải đi lại vất vả, có thể vừa học vừa thực hành tại chỗ; thu hút đông đảo lượng học viên tham gia lớp học với chất lượng cao hơn.
Bài: Ngọc Lan; Ảnh: Trung Kiên
