Hăng hái đăng ký tham gia
Hoạt động hỗ trợ đào tạo nghề giúp làng nghề làm chiếu cói (thôn Lật Dương, xã Quang Phục, huyện Tiên Lãng) duy trì sản xuất, nâng cao thu nhập.
Mặc dù hơn 60 tuổi, nhưng biết có lớp dạy nghề trồng hoa, cây cảnh do Liên minh HTX và doanh nghiệp thành phố tổ chức theo Đề án hỗ trợ “Đào tạo nguồn nhân lực cho làng nghề truyền thống của thành phố” ngay tại hội trường xã, ông Nguyễn Văn Mậu, làng nghề trồng hoa Kiều Trung (xã Hồng Thái, huyện An Dương) hăng hái đăng ký tham gia. Ông Mậu cho biết: “Nhà tôi và các hộ trong làng chủ yếu vẫn trồng các loại hoa, cây cảnh truyền thống như: đào, trà, mẫu đơn, hải đường, sứ và gần đây thêm giống hoa hồng cổ. Tháng 8-2019, khi tham gia lớp học, tôi và 44 thợ trồng hoa khác tại làng nghề được dạy thêm kỹ thuật trồng hoa lan. Giảng viên hướng dẫn rất tỷ mỷ, từ kỹ thuật cấy, ghép mô nhân giống đến quy trình chăm bón…
Hoa lan là loại hoa cao cấp, trồng tốn nhiều công và đòi hỏi cao về kỹ thuật chăm sóc, nhưng có giá trị kinh tế cao. Sau khi học xong, tôi đầu tư hơn 500 triệu đồng cải tạo vườn trồng lan diện tích gần 150 m2. Hiện, vườn lan của gia đình đang phát triển rất tốt”. Ngoài ông Mậu, có rất nhiều hộ trồng hoa khác ở làng Kiều Trung mạnh dạn phát triển mô hình trồng hoa lan sau khi tham gia các lớp học, góp phần nâng cao thu nhập. Hiện, bình quân thu nhập tại làng nghề đạt 58 triệu đồng/người/năm, tăng 5 triệu đồng so với năm 2017.
Tại HTX thủ công mỹ nghệ Đồng Minh (huyện Vĩnh Bảo), Giám đốc HTX Tô Xuân Hiền cho biết, những năm gần đây, HTX thiếu trầm trọng lao động có tay nghề. Hiện nay, người lao động trong HTX chủ yếu ở độ tuổi ngoài 50, trong đó số lao động lành nghề có thể thao tác các công đoạn khó như: dệt, in hoa…rất hiếm. Phần lớn người lao động làm việc thời vụ, chỉ đảm nhận việc phơi, nhặt, tước cói… Mới đây, qua tham gia 2 lớp đào tạo nghề dệt chiếu cói do Liên minh HTX và doanh nghiệp thành phố tổ chức ngay tại cơ sở, tay nghề của người lao động trong HTX được cải thiện đáng kể. Sản phẩm làm ra đẹp, có thêm nhiều mẫu mã mới, chất lượng cao, được khách hàng tin dùng.
Trong 2 năm triển khai Đề án “Đào tạo nguồn nhân lực cho làng nghề truyền thống thành phố giai đoạn 2018-2020”, hơn 600 lượt người lao động tại các làng nghề trên địa bàn thành phố được hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao tay nghề. Qua các lớp đào tạo, nhiều lao động làng nghề cập nhập kiến thức, công nghệ kỹ thuật mới, áp dụng vào thực tế để tăng năng suất, cải tiến chất lượng sản phẩm, nâng cao giá trị sản xuất và thu nhập.
Đổi mới nội dung, hình thức đào tạo
Thực tế triển khai đề án cho thấy, hiệu quả bồi dưỡng, đào tạo đạt cao nếu nội dung bám sát thực tiễn sản xuất của các làng nghề, hình thức tổ chức phù hợp với điều kiện của bà con. Tuy nhiên, từ thực tế triển khai, có một số hạn chế: Trong đó, kế hoạch tổ chức các lớp đào tạo hằng năm được phê duyệt muộn, khiến việc thực hiện bị động, gấp gáp. Chẳng hạn năm 2019, đến tháng 5 mới được phê duyệt kế hoạch đào tạo. Sau khi có kế hoạch, Liên minh bắt đầu gửi giấy về các làng nghề để học viên đăng ký. Đến tháng 8 mới hoàn thành khâu tuyển sinh, khai giảng các lớp. Trong 4 tháng cuối năm tổ chức dồn dập 12 lớp, thời gian đào tạo mỗi lớp từ 10-15 ngày, khó bảo đảm khung chương trình.
Mặt khác, thời gian mở các lớp trùng với thời điểm nhiều làng nghề đang vào giai đoạn tập trung sản xuất, thu hoạch sản phẩm nên khó bố trí người tham gia. Ông Nguyễn Văn Thấn, Trưởng làng nghề hoa cây cảnh Kiều Trung cho biết, rất nhiều lao động trẻ của làng nghề có nhu cầu tham gia lớp học do Liên minh tổ chức, nhưng cuối năm là vụ cao điểm xuất bán hoa, cây cảnh phục vụ thị trường Tết nên không thể tham gia. Bên cạnh đó, chương trình đào tạo tập trung vào một số nghề, lặp lại qua các năm như: nghề trồng hoa cây cảnh; nuôi cá giống; nuôi cá nước ngọt; dệt chiếu cói; thủy thủ, máy tàu. Một số lớp, hình thức dạy nặng lý thuyết, chưa đổi mới phù hợp với nhu cầu thực tế làng nghề…
Khắc phục hạn chế này, Chủ tịch Liên minh HTX và doanh nghiệp thành phố Lương Minh Huệ cho biết, việc triển khai Đề án trong năm 2020 có những đổi mới nhất định, nhằm mang lại hiệu quả cao hơn. Trong đó, Liên minh bám sát đề xuất thành phố phê duyệt sớm kế hoạch đào tạo năm 2020. Ngành nghề lựa chọn tổ chức các lớp sẽ dựa trên kết quả khảo sát nhu cầu thực tế của các làng nghề, người lao động, nhu cầu phát triển của thị trường. Nội dung đào tạo chú trọng đưa vào các công nghệ, phương pháp sản xuất theo quy trình mới, giúp tiết kiệm vật tư, nhiên liệu, tăng năng suất. Đội ngũ giáo viên giảng dạy được chọn lọc, ngoài các giảng viên là kỹ sư đang làm việc tại Trung tâm Khuyến nông – khuyến ngư (Sở Nông nghiệp- Phát triển nông thôn), Trường cao đẳng nghề thủy sản Trung ương, Trường Đại học Hàng hải, Liên minh có mời các nghệ nhân, thợ giỏi của Hà Nội và Hải Phòng trực tiếp tham gia truyền nghề. Lịch tổ chức các lớp học sẽ được điều chỉnh linh hoạt, phù hợp với đặc thù sản xuất của từng làng nghề. Từ đó, giúp các học viên không phải đi lại vất vả, học đi đôi với thực hành tại chỗ; thu hút đông đảo hơn lượng học viên tham gia.
Bài: Ngọc Lan - Ảnh: Trung Kiên
