Đào tạo theo “đơn đặt hàng”: Doanh nghiệp “bắt tay” trường nghề

Đào tạo theo đơn đặt hàng của doanh nghiệp giúp học viên sớm có việc làm đúng chuyên ngành đào tạo.

Trong ảnh: Sinh viên Khoa Quản trị khách sạn-nhà hàng, Trường Cao đẳng du lịch Hải Phòng thực hành nghề nghiệp tại Khách sạn Mường Thanh.

Có việc làm phù hợp ngay sau tốt nghiệp

Tăng cường hợp tác đào tạo cung ứng nhân lực trong một số ngành, nghề mới (logistics, điều khiển tự động hóa, công nghệ ô tô...) cần bổ sung lượng lớn lao động trong thời gian tới là hướng đi của nhiều doanh nghiệp. Theo Chủ tịch Hội đồng quản trị, Giám đốc điều hành Công ty TNHH vận tải biển Surai Jukata Yuisuda, tại Nhật Bản, dân số có xu hướng già hóa, thiếu nguồn nhân lực trẻ nên các chương trình hợp tác, chuyển giao thiết bị đào tạo những năm gần đây giữa một số trường cao đẳng, doanh nghiệp của Nhật Bản với Trường cao đẳng Hàng hải 1 góp phần chuẩn hóa nội dung đào tạo ngành tàu biển nói riêng, mở ra những cơ hội trao đổi, hợp tác nâng cao nghiệp vụ, chuyên môn ngoại ngữ đội ngũ chuyên gia, lao động của các lĩnh vực khác.

Hiệu quả là vậy, song cách làm này chưa phổ biến. Hiện, trên địa bàn thành phố có 39 cơ sở giáo dục nghề nghiệp (gồm 17 trường cao đẳng, 9 trường trung cấp, 13 trung tâm Giáo dục nghề nghiệp) và 25 cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp nhưng theo Trưởng Phòng Giáo dục nghề nghiệp (Sở Lao động- Thương binh và Xã hội) Nguyễn Thị Ngân, xu hướng đào tạo theo đơn đặt hàng của doanh nghiệp chỉ tập trung ở một số cơ sở giáo dục nghề nghiệp, chưa lan tỏa. Bên cạnh khó khăn về quy định yêu cầu với chuyên gia từ doanh nghiệp, việc chậm hoặc chưa có giải pháp để xây dựng, áp dụng khung chương trình phù hợp với những đòi hỏi của doanh nghiệp cũng là nguyên nhân khiến việc đào tạo theo đơn đặt hàng khó được nhân rộng. Mặt khác, một số doanh nghiệp muốn tự đào tạo nhân lực phù hợp với yêu cầu, quy trình sản xuất riêng, đặc thù của đơn vị.

Phương thức đào tạo theo “đơn đặt hàng” của doanh nghiệp không chỉ tạo ra cơ hội việc làm ngay khi tốt nghiệp cho sinh viên các trường nghề, còn từng bước thay đổi tâm lý “không tìm mọi giá để vào đại học”. Em Đỗ Nhật Quang Anh, học sinh lớp 10C12, Trường THPT Mạc Đĩnh Chi giãi bày: Ngay sau khi tốt nghiệp THPT em dự kiến đăng ký học ngành điều dưỡng của Trường cao đẳng y tế Hải Phòng để có cơ hội làm việc tại Nhật Bản, với mức thu nhập khá, đúng sở trường bản thân. Vì em được biết đơn vị này có hợp tác cung ứng nhân lực ngành y tế với các đơn vị ở Nhật Bản”.

Thúc đẩy liên kết bền vững

Theo số liệu thống kê của Trung tâm Dịch vụ việc làm Hải Phòng, 2 tháng đầu năm nay, hơn 120 lượt doanh nghiệp đăng ký tuyển dụng đăng ký tuyển dụng gần 13.400 người. Trong đó, nhu cầu về lao động qua đào tạo, lao động có tay nghề xu hướng tăng, đòi hỏi sự phối hợp linh hoạt hơn trong phương thức đào tạo theo đơn đặt hàng của doanh nghiệp.

Một số đơn vị như: Trường cao đẳng du lịch Hải Phòng, Trường cao đẳng giao thông vận tải Trung ương 2..., bước đầu triển khai có hiệu quả mô hình đào tạo gắn với cơ chế đặt hàng của doanh nghiệp, nhà tuyển dụng ký hợp đồng lao động ngay tại lễ tốt nghiệp của sinh học. Hay Trường trung cấp Kỹ thuật- nghiệp vụ Hải Phòng chọn hướng đi khác là tập trung ký kết thỏa thuận hỗ trợ doanh nghiệp đào tạo lại lao động sau khi trúng sơ tuyển tại Công ty TNHH Flat Việt Nam, Tổng Công ty xây dựng Bạch Đằng... Qua đó, vừa tăng hiệu quả sử dụng thiết bị đào tạo tại trường, vừa “sát sao” với nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp.

Mục tiêu cao nhất của đào tạo nghề hiện nay là bảo đảm người học có việc làm ngay và doanh nghiệp không phải đào tạo lại. Vì thế, Phó hiệu trưởng Trường cao đẳng công nghiệp Hải Phòng Cao Anh Tuấn cho rằng: Các đơn vị tham gia “đặt hàng” cùng xây dựng cơ chế hợp tác dài hạn với nhà trường. Trong các biên bản ghi nhớ cần nêu quy định trách nhiệm ràng buộc giữa các bên khi tham gia cơ chế “đặt hàng” đào tạo lao động. Từ đó, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp có chiến lược trong công tác tuyển sinh, củng cố đội ngũ giáo viên. Còn doanh nghiệp cũng thể hiện trách nhiệm hơn trong tham gia đào tạo, tiếp nhận học viên, cam kết “đầu ra” nhằm hạn chế rủi ro, bất ổn từ thị trường lao động.

Bên cạnh tiếp tục nhân rộng, lan tỏa những cách làm hiệu quả trong đào tạo theo đơn đặt hàng của doanh nghiệp, theo Phó giám đốc Sở Lao động- Thương binh và Xã hội Phạm Thị Huyền, Sở hỗ trợ cung cấp thông tin tới các trường về nhu cầu nhân lực, yêu cầu các vị trí việc làm của các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố. Trên cơ sở đó, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp xây dựng chương trình đáp ứng nhiều doanh nghiệp cùng nhóm lĩnh vực. Đồng thời, Sở tăng cường kiểm tra, giám sát các trường về lựa chọn các chương trình đào tạo theo đơn đặt hàng phù hợp định hướng của Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp, bảo đảm tương thích với xu thế phát triển của thị trường lao động trong nước, quốc tế thời gian tới.