"Đập đá"... phá tương lai

Học viên Trung tâm Giáo dục Lao động xã hội Hải Phòng trong giờ lao động. Ảnh: Trung Kiên

Trước đây, nhắc đến ma tuý, người ta liên tưởng đến thuốc phiện và heroin. Nay, ma tuý tổng hợp được coi là “mốt” bởi dễ sử dụng, lại mau “phê”, “phê lâu, phê sâu”. Với nhiều loại ma tuý tổng hợp “đời mới”, chẳng cần dụng cụ hay không gian riêng, kín đáo, bất cứ nơi nào, thời điểm nào, các đối tượng nghiện có thể sử dụng một cách “đàng hoàng”.

Thời gian qua, nhiều vụ án thương tâm xảy ra trên địa bàn thành phố có liên quan đến ma tuý đá. Ngày 31-1-2017, trong cơn “ngáo đá”, đối tượng Phạm Văn Cường (xã Thuận Thiên, huyện Kiến Thuỵ), dùng dao chém chết bà nội. Trước đó, tháng 11-2016, khi “ngáo đá”, đối tượng Phạm Huy Khôi (phường Kênh Dương, quận Lê Chân), đập phá tài sản, dùng rìu, tua-vít tấn công bố mẹ, chị gái và ôm bình gas “cố thủ” trong nhà. Sau hơn 5 giờ thuyết phục bất thành, lực lượng công an buộc phải nổ súng mới trấn áp được đối tượng, giải cứu cho những người trong nhà.

Bác sĩ Phạm Khắc Quý, Trưởng phòng Y tế Trung tâm Giáo dục Lao động xã hội Hải Phòng (Gia Minh, Thủy Nguyên), chia sẻ, nhiều bạn trẻ dùng ma tuý tổng hợp chỉ vui chơi hay chứng tỏ, khẳng định đẳng cấp mà quên đi tác hại khủng khiếp. Thực tế, khi sử dụng các loại ma túy tổng hợp, không những sức khoẻ giảm sút, mà còn gây ra ảo giác khiến người dùng mất khả năng kiểm soát hành vi, làm gia tăng tính bạo lực, hung hăng, gây ra các hành vi gây hại cho bản thân, gia đình và cộng đồng xã hội. Ranh giới giữa người nghiện và tội phạm hết sức mong manh. Người nghiện ma túy rất dễ trở thành kẻ phạm tội. Thậm chí, trở thành kẻ giết người man rợ trong cơn “ngáo đá”.

Dễ mua, dễ dùng, ma tuý tổng hợp, nhất là những loại ma tuý mới, ngày càng “lộng hành” trong giới trẻ. Trong quý 1-2017, Trung tâm Gia Minh tiếp nhận gần 240 học viên mới, trong đó có hơn 80% số đó nghiện ma tuý đá. Đáng lo ngại là độ tuổi người nghiện đang ngày càng trẻ hoá. Trong số gần 240 học viên kể trên, có tới gần 50% ở độ tuổi dưới 30 và người trẻ nhất mới 15 tuổi.

Cần sự chung tay, vào cuộc của cả xã hội

Thời gian qua, các cơ quan chức năng thành phố tích cực, quyết liệt vào cuộc ngăn chặn tình trạng buôn bán, sử dụng ma tuý. Chỉ trong vòng chưa đầy 20 ngày, từ cuối tháng 3 đến đầu tháng 4-2017, 2 vụ buôn bán ma tuý với số lượng “khủng” được triệt phá. Ngày 21-3, Đội Kiểm soát Hải quan (Cục Hải quan thành phố) phối hợp với các cơ quan chức năng kiểm tra, phát hiện container chứa 2,8 tấn lá khát tại cảng Tân Vũ. Lá khát (còn được gọi là lá thiên đường) là loại ma tuý có chứa chất cathinone, chất kích thích giống ma túy tổng hợp amphetamine nhưng có tác dụng nhanh, mức độ nguy hiểm hơn ma túy đá gấp nhiều lần. Từ lá khát, có thể chế biến thành loại ma tuý tổng hợp có mức độ độc hại hơn các loại ma túy thông thường tới 500 lần. Tiếp đó, ngày 6-4, tại số 110 phố Đà Nẵng (quận Ngô Quyền), Công an quận Hồng Bàng kết hợp các đơn vị nghiệp vụ của Công an thành phố bắt quả tang Phạm Thị Thu Huyền nhận 12.000 viên thuốc lắc từ một đối tượng đang cư trú tại thành phố Hồ Chí Minh. Khám xét khẩn cấp nhà đối tượng Huyền, cơ quan chức năng thu giữ thêm 0,55kg “ke” (ketamine). Ngoài ra, cơ quan chức năng thành phố phát hiện và xử lý hàng chục vụ buôn bán, tổ chức sử dụng chất ma tuý trên địa bàn.

Tuy nhiên, trên thực tế, số vụ buôn bán cũng như số người nghiện không hề giảm, trong khi tỷ lệ cai nghiện thành công thấp, dẫn tới nhiều hoài nghi, lo lắng, cơ quan chức năng cũng như gia đình, cộng đồng, xã hội… “bó tay” trước vấn nạn ma tuý. Do đó, bên cạnh nỗ lực của cơ quan chức năng, rất cần sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của các cấp ngành, nhất là các bậc cha mẹ để ngăn chặn hiểm họa ma túy.

Ông Nguyễn Quang Toàn, Giám đốc Trung tâm Giáo dục và Lao động xã hội Hải Phòng, cho rằng, dù khó khăn, nhưng hiểm hoạ ma tuý hoàn toàn có thể ngăn chặn được nếu như toàn xã hội nhận thức rõ tác hại, cơ quan chức năng có những biện pháp quyết liệt, phù hợp. Nếu coi nghiện ma tuý là bệnh, “người bệnh” (người nghiện) thường có những biểu hiện suy giảm bản lĩnh, ý chí, dễ bị lôi kéo, rủ rê… Để “chữa bệnh”, trước hết nâng cao ý chí, bản lĩnh người nghiện bằng sự cảm thông, chia sẻ, tạo kỹ năng lao động, tạo màng bao bọc tránh tiếp cận với ma tuý (môi trường cách ly hoàn toàn với ma tuý- các trung tâm cai nghiện). Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh truyền thông, tuyên truyền nâng cao nhận thức về sự nguy hiểm do ma tuý nói chung và ma tuý tổng hợp nói riêng gây ra với cá nhân, gia đình và cộng đồng, xã hội. Giảm cầu (giảm, cách ly người nghiện), cung (buôn bán ma tuý) ắt giảm theo.

Thái Phan