Dấu ấn và những bài học kinh nghiệm từ đại hội đảng bộ các cấp

(HPĐT)- Diễn ra trong bối cảnh có khá nhiều khó khăn, nhưng với sự chỉ đạo sâu sát của các cấp ủy Đảng từ Trung ương đến cơ sở, đại hội Đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2020-2025 để lại những dấu ấn tốt đẹp. Qua đó, rút ra nhiều bài học kinh nghiệm không chỉ có ý nghĩa thiết thực đối với Đại hội 13 của Đảng mà còn có giá trị lâu dài trong công tác xây dựng, chỉnh đốn, đổi mới phương thức lãnh đạo của các tổ chức đảng trước giai đoạn phát triển mới.

Những con số để lại dấu ấn tốt đẹp

Từ tháng 10-2018, Hội nghị Trung ương 8 thành lập 5 tiểu ban chuẩn bị Đại hội 13 của Đảng. Sau đó, các văn bản chỉ đạo của Trung ương, hướng dẫn của các cơ quan tham mưu được ban hành kịp thời; nhất là 3 bài viết của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng thể hiện tầm nhìn chiến lược của Đảng, khát vọng vươn lên của dân tộc, đăng tải trên các phương tiện thông tin đại chúng đã củng cố thêm niềm tin của nhân dân và là điểm tựa để các cấp ủy Đảng tổ chức đại hội lần này. Ngay từ đầu, công tác lãnh đạo, chỉ đạo thể hiện rõ quyết tâm chính trị của toàn Đảng đối với đại hội theo phương châm đoàn kết, dân chủ, kỷ cương, sáng tạo và phát triển. Ban Bí thư thành lập 12 đoàn công tác trực tiếp kiểm tra, đôn đốc các đảng bộ trực thuộc Trung ương, sớm phát hiện, chỉ đạo tháo gỡ những vấn đề khó, vướng mắc. Một số địa phương có tình hình phức tạp được Bộ Chính trị, Ban Bí thư tập trung chỉ đạo, tăng cường cán bộ trong quá trình chuẩn bị và tổ chức đại hội.

Với sự chỉ đạo sâu sát và cách làm bài bản, đại hội đảng bộ các cấp lần này hoàn thành tốt cả 4 nội dung theo yêu cầu Chỉ thị số 35 của Bộ Chính trị: Tổng kết nhiệm kỳ, xác định mục tiêu, phương hướng, nhiệm vụ, giải pháp nhiệm kỳ tới; góp ý kiến vào các dự thảo văn kiện Đại hội 13 và đảng bộ cấp trên trực tiếp; bầu cấp ủy khóa mới và đoàn đại biểu dự đại hội đảng bộ cấp trên. Các báo cáo chính trị thật sự là sản phẩm kết tinh trí tuệ, ý chí, khát vọng của đảng bộ và các tầng lớp nhân dân; khắc phục được hạn chế nghiêng về kể lể thành tích mà thể hiện rõ nét hơn phương thức, vai trò lãnh đạo toàn diện của cấp ủy Đảng trong phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng hệ thống chính trị, tăng cường quốc phòng, an ninh và đối ngoại. Nhiều báo cáo có tầm nhìn xa hơn, xác định rõ hơn tiềm năng nổi trội và lựa chọn đúng khâu đột phá, có tính khả thi. Trong công tác nhân sự, điểm mới là thực hiện quy trình 5 bước, bảo đảm chặt chẽ, dân chủ, khách quan và công tâm. Không còn tình trạng can thiệp vào quá trình làm nhân sự; biểu hiện tiêu cực, tranh thủ phiếu bầu cá biệt chỉ xảy ra tại một vài đại hội ở cơ sở. Cấp ủy các cấp đều bảo đảm số lượng và chất lượng với những con số để lại dấu ấn tốt đẹp.

Giữ vững nguyên tắc, kỷ cương gắn với mở rộng dân chủ

Cùng với việc nâng tầm báo cáo chính trị, công tác nhân sự nhiệm kỳ này có nhiều đổi mới, bảo đảm sự kế thừa, ổn định và phát triển. Đây là việc khó, phức tạp và nhạy cảm, vì liên quan trực tiếp đến uy tín của cấp ủy, năng lực lãnh đạo của tổ chức Đảng, quản lý, điều hành của chính quyền, đến sinh mệnh chính trị và danh dự của mỗi con người. Vì vậy, từ đầu nhiệm kỳ, ban thường vụ cấp ủy các cấp chủ động rà soát, bổ sung quy hoạch cấp ủy nhiệm kỳ khóa mới; riêng Bộ Chính trị, Ban Bí thư phê duyệt quy hoạch 2.804 lượt cán bộ thuộc diện quản lý. Nhiều cấp ủy Bắc Giang, Yên Bái, Hà Nam, Quảng Bình, Hà Tĩnh, Đắk Lắk, thành phố Hồ Chí Minh,… đổi mới đánh giá cán bộ và tiến hành khảo sát nhân sự trong quá trình chuẩn bị đại hội. Nhiệm kỳ này, ban thường vụ cấp ủy các cấp được phân cấp kết luận và chịu trách nhiệm về tiêu chuẩn chính trị của nhân sự dự kiến tham gia cấp ủy. Công tác thẩm định nhân sự, thẩm định tiêu chuẩn chính trị được tiến hành nghiêm túc, thận trọng, bảo mật cao với sự phối hợp chặt chẽ, trách nhiệm của nhiều cơ quan (ở Trung ương, ít nhất có 8 cơ quan) trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét phê duyệt. Trên cơ sở đó, các cấp ủy chủ động bố trí, luân chuyển cán bộ để chuẩn bị một bước cho nhân sự cấp ủy. Trong nhiệm kỳ, Bộ Chính trị, Ban Bí thư phân công điều động, luân chuyển 148 cán bộ, trong đó có 6 Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư, 78 Ủy viên Trung ương và 64 trường hợp khác diện Trung ương quản lý từ Trung ương về địa phương và ngược lại; từ địa phương, cơ quan, đơn vị này sang địa phương, cơ quan, đơn vị khác. Ở những nơi hợp nhất tổ chức, sắp xếp bộ máy, cấp ủy đều chủ động kiện toàn cán bộ gắn với chuẩn bị nhân sự đại hội. Cùng với đó, nhiều cấp ủy làm tốt công tác tư tưởng, chính sách cán bộ đối với các đồng chí không đủ điều kiện tái cử, diện Trung ương quản lý có 44, cấp tỉnh có 322, cấp huyện có 1.476 và cấp xã có 3.581 đồng chí.

Trước những vấn đề lớn, công việc khó như vậy, yêu cầu hàng đầu trong công tác này là phải giữ vững các nguyên tắc, Điều lệ Đảng, tuân thủ các quy chế, quy định một cách chặt chẽ mới không để lọt vào cấp ủy những người không đủ điều kiện, tiêu chuẩn, có biểu hiện suy thoái, tham nhũng, chạy chức, chạy quyền, vận động chạy phiếu bầu; đồng thời càng phải mở rộng dân chủ để không bỏ sót người có đức, có tài, có uy tín, tạo cho họ có điều kiện được cống hiến nhiều hơn cho đất nước. Quy trình 5 bước trong công tác nhân sự lần này là yếu tố quan trọng cùng với các văn bản quy định khác của Trung ương trở thành “thanh bảo kiếm”, bảo đảm cho công tác nhân sự đại hội có chất lượng tốt nhất. Trong công tác nhân sự, các cấp ủy luôn coi trọng chất lượng, đánh giá toàn diện cán bộ cả về phẩm chất, đạo đức, lối sống, năng lực, uy tín và kết quả công tác. Phương châm là làm từng bước, từng việc, từng khâu chặt chẽ, thận trọng, làm đến đâu chắc đến đó.

Thành công của đại hội Đảng bộ các cấp là sự kết tinh thành quả phấn đấu của toàn Đảng trong cả nhiệm kỳ và trước hết phải nói đến công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng. Do thực hiện quyết liệt, hiệu quả cao nhiệm vụ then chốt này mà năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức Đảng, chất lượng đội ngũ cán bộ không ngừng được nâng cao, từ đó củng cố vững chắc thêm niềm tin của nhân dân đối với Đảng. Trước mắt còn nhiều việc phải làm, với khí thế mới, động lực mới, quyết tâm mới, tin chắc rằng Đại hội 13 của Đảng sẽ thành công tốt đẹp.

Bí thư cấp tỉnh có nhiều đổi mới so với nhiệm kỳ trước: 28 đồng chí có độ tuổi từ 50 trở xuống, tăng 115%; 9 đồng chí là nữ, tăng 200%; 6 đồng chí là người dân tộc thiểu số, tăng 20%; 51 đồng chí có trình độ thạc sĩ trở lên, tăng 21,4%; 27 đồng chí không là người địa phương, chiếm 43%, tăng 68,8%. 464 đồng chí bí thư cấp huyện không là người địa phương, chiếm 65%, tăng 38%. Ở cả 3 cấp, tỷ lệ cấp ủy viên là nữ cao hơn yêu cầu của Chỉ thị số 35 và nhiệm kỳ trước.