Phương Duy tổng hợp
Xuân Đám hội tụ vẻ đẹp đất trời thanh bình, thân thiện và hiếu khách; không khí mát mẻ, trong lành. Phóng tầm mắt qua những ngọn đồi xanh mướt, xa xa ẩn hiện thấp thoáng những hàng lau dại bung bông trắng xóa. Xuân Đám có nhiều điểm tham quan như thành nhà Mạc, suối Gôi, chùa Xuân Đám…
 |
Thành nhà Mạc ở xã Xuân Đám (huyện Cát Hải). Ảnh: Thanh Sơn |
Thành nhà Mạc là di tích mới được khám phá và là một trong những di chỉ khảo cổ nổi bật của đảo Cát Bà. Nơi đây thu hút rất nhiều các nhà khảo cổ học đến nghiên cứu, du khách đến tham quan, nhất là những du khách yêu thích lĩnh vực khảo cổ và lịch sử.
Theo sử sách ghi lại vừa phải đối phó với nội chiến trong nước, vừa phải chuẩn bị đương đầu với nạn ngoại xâm từ phương Bắc vương triều Mạc thường xây đắp thành lũy phòng thủ khắp nơi. Cách khu thành phòng thủ nhà Mạc khoảng 1.500m về phía Tây Nam là thũng lũng khá bằng phẳng, khoảng 6ha, hiện là cánh đồng cấy lúa, trồng màu của xã Xuân Đám. Cánh đồng này có tên là làng U - tên cổ của Xuân Đám. Tại khu vực này, các nhà khảo cổ học đã phát hiện di chỉ gốm sứ lộ thiên. Những hiện vật cổ khai quật năm 2003 là những hiện vật bằng đá, gốm có niên đại khoảng 2500 đến 2700 năm. Người ta tìm thấy bàn mài rãnh, bàn mài nhẵn, hòn kê, hòn ghè bằng đá, những hiện vật bằng gốm dày miệng loe có hoa văn đơn giản và cả những mảnh xương, răng thú… Các nhà khảo cổ học nhận định rằng: Di chỉ làng cũ là trung tâm chế biến thủy sản (sản xuất nước mắm), buôn bán đồ gốm sứ thương mại cao cấp, lâm thổ sản... Đây thực sự là một trong những tiểu cảng thuộc cụm thương cảng Vân Đồn của quốc gia Đại Việt từ thế kỷ 12 đến thế kỷ 15- 16.
Ngoài di chỉ Cát Đồn- thành Nhà Mạc, du khách có thể tham quan Khu du lịch sinh thái Suối Gôi. Đây là khu sinh thái cộng đồng nằm trên địa bàn thôn 3 xã Xuân Đám với một quần thể nhà sàn mang đậm bản sắc người vùng cao, nằm bên những sườn núi, nép mình theo những tán cây cổ thụ. Phong cảnh núi rừng hùng vĩ với thảm thực vật nguyên sinh không khí trong lành, cảnh quan thơ mộng, yên tĩnh luôn tạo cho du khách một cảm giác thư giản thoải mái. Đồng thời, ngắm dòng suối Gôi trong mát, nơi đầu nguồn cung cấp nước ngọt cho khu du lịch Cát Bà. Dân gian truyền rằng, con gái vùng này có nước da trắng ngần, khoẻ đẹp là do tắm nước suối Gôi. Xã Xuân Đám còn có những bãi tắm riêng, đẹp và êm đềm, với những hạt cát mịn, nước trong và sạch sẽ. Được nằm trên bãi cát tinh khôi ấy mà ngắm nhìn biển trời thật thú vị.
