Công nhân Công ty TNHH MTV Thoát nước Hải Phòng vệ sinh hồ điều hòa An Biên.
Theo Chủ tịch Công ty TNHH MTV Thoát nước Hải Phòng Phạm Quang Quỳnh, mùa mưa bão năm nay, dự kiến sẽ có nhiều đợt mưa lớn. Trong khi đó, hệ thống hồ điều hòa, kênh tiêu thoát nước của Hải Phòng vừa thiếu, vừa yếu, làm hạn chế khả tăng tiêu thoát nước rất nhiều trong thời điểm có mưa lớn kết hợp triều cường. Tổng diện tích hồ điều hòa khu vực đô thị thành phố là 80 ha, trong khi nhu cầu diện tích hồ điều hòa phục vụ thoát nước mưa, nước thải, phòng, chống ngập lụt đô thị trên địa bàn thành phố là 200 ha. Diện tích hồ điều hòa thiếu, bị sa bồi, trong khi các mương tiêu thoát bị rác thải cản dòng chảy, hạn chế khả năng phòng chống ngập lụt, nhất là khi có mưa lớn kết hợp triều cường. Các hồ điều hòa: Phương Lưu, An Biên, Dư Hàng… được cải tạo từ nhiều năm trước, đến năm 2020 bị sa bồi, bùn lắng, rác thải dưới lòng hồ nhiều, ảnh hưởng lớn đến công tác tiêu thoát nước. Nhiều tuyến mương hở chưa được cứng hóa, lâu ngày chưa cải tạo, bùn đọng, rác thải tràn lòng mương, vừa ô nhiễm, vừa hạn chế dòng chảy.
Điển hình như tuyến mương từ Hạ Đoạn đến cống Nam Đông đi qua phường Đông Hải 1 (quận Hải An) hàng chục năm nay không được cải tạo, lòng mương bị thu hẹp, chất thải xây dựng ứ đọng chạy dài hàng chục mét. Chính quyền địa phương cũng chưa làm tốt công tác quản lý, bảo vệ tuyến mương. Tình trạng đổ rác, nhất là rác thải xây dựng xuống lòng mương chưa được phát hiện, xử lý triệt để. Các đơn vị làm công tác vệ sinh môi trường, thoát nước của thành phố thường xuyên cử lực lượng vớt rác, khơi thông dòng chảy nhưng không xuể trước thực trạng vi phạm ngày càng gia tăng.
Trong 5 năm trở lại đây, Công ty TNHH MTV Thoát nước Hải Phòng vận hành hiệu quả hồ chứa, hệ thống kênh mương, kịp thời thoát nước, hạn chế tối đa ngập lụt. Từ đầu năm đến nay, công ty nạo vét, thu gom hơn 2 nghìn tấn bùn, rác thải tại các hồ điều hòa, kênh mương trên địa bàn thành phố. Từ tháng 4-2020, các trạm bơm: Máy Đèn, Vĩnh Niệm được nâng cấp công suất lên gấp đôi, giảm đáng kể tình trạng dồn ứ nước về các hồ điều hòa khi xảy ra mưa lớn trong mùa mưa bão năm nay. Tuy nhiên, còn hơn 200 km kênh mương (trên tổng số 243 km kênh mương toàn thành phố) chưa được nạo vét đồng bộ, ảnh hưởng xấu đến việc tiêu thoát nước, không bảo đảm môi trường và mỹ quan đô thị. Bên cạnh đó, do quá trình thi công một số công trình đường giao thông, một số kênh thoát nước nối với mương An Kim Hải (mương thoát nước chính của các quận Hải An, Lê Chân) bị thu hẹp diện tích ảnh hưởng nhiều đến việc tiêu thoát nước.
Hiện nay, việc triển khai cải tạo, nạo vét hệ thống hồ điều hòa và mương thoát nước sử dụng nhiều nguồn vốn khác nhau, do nhiều sở, ngành, đơn vị khác nhau làm chủ đầu tư. Do nguồn kinh phí này còn hạn chế, nên hiện nay mới chỉ “hỏng đâu, sửa đó”. Trong thời gian tới, thành phố nên xem xét, ban hành lộ trình nâng cấp, cải tạo đồng bộ hồ điều hòa, mương thoát nước. Đồng thời, dành thêm diện tích đất xây dựng các hồ điều hòa mới để nâng cao hiệu quả tiêu thoát nước khu vực đông dân cư trong đô thị. Cùng với nạo vét tổng thể các hồ, kênh mương, cần ban hành quy chế phối hợp quản lý, khai thác các hồ, tuyến mương đạt hiệu quả cao nhất. Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền, xây dựng ý thức người dân không xả rác bừa bãi xuống các hồ chứa, các kênh mương thoát nước. Chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng cần kiên quyết xử lý các hành vi đổ rác thải xuống lòng hồ điều hòa, kênh mương thoát nước để bảo vệ các công trình tiêu thoát nước đô thị.
Hiện nay, các quận: Hồng Bàng, Lê Chân, Ngô Quyền, Hải An được tiêu thoát nước bằng hệ thống sông, hồ và kênh mương hiện có. Trong đó, hồ điều hòa có diện tích nhỏ nhất là hồ Tam Bạc rộng 4 ha, hồ điều hòa có diện tích lớn nhất là hồ Đông rộng 24 ha.
Bài và ảnh: Nguyễn Cường
