Đầu tư dở dang, hiệu quả thấp

Cảng cá Mắt Rồng (huyện Thủy Nguyên). Ảnh: Duy Thính

Bến cá Mắt Rồng, xã Lập Lễ (huyện Thủy Nguyên) được đầu tư xây dựng nhằm hỗ trợ phát triển đánh bắt hải sản xa bờ, bảo đảm cho tàu thuyền ra vào bến tránh trú bão và phát triển dịch vụ hậu cần nghề cá địa phương. Bến cá hoàn thành và đưa vào sử dụng từ năm 2010 đến nay và là nơi neo đậu thường xuyên của hàng nghìn tàu thuyền. Qua 7 năm đưa vào sử dụng, đến nay luồng lạch bến cá bị bồi lấp, nhiều đoạn chỉ còn rộng từ 4 đến 5 m, độ sâu chỉ còn từ 0,2 đến 0,8 m. Theo Phó chủ tịch UBND huyện Thủy Nguyên Bùi Doãn Nhân, đang mùa mưa bão nhưng tàu thuyền ra vào bến gặp nhiều khó khăn, ảnh hưởng xấu đến hoạt động tránh trú, neo đậu tàu, thuyền và mua bán thủy, hải sản của hàng trăm người dân. Huyện Thủy Nguyên đang phát triển nhanh số lượng và công suất các tàu cá nhờ chính sách hỗ trợ theo Nghị định 67 của Chính phủ với hàng chục tàu công suất từ hơn 800 CV đến hơn 2.250 CV. Trong đó, hơn 70 tàu có công suất từ 400 CV trở lên hoạt động thường xuyên tại bến cá nhưng chỉ có thể ra, vào bến cá khi triều cường. Ngư dân mất nhiều thời gian chờ đợi, neo đậu ngoài bến, việc mua bán, tiếp nhiên liệu cho tàu, cũng như chuẩn bị ra khơi gặp khó khăn.

Theo Quyết định số 887/QĐ-TTg ngày 17-6-2017 của Thủ tướng Chính phủ, chuyển hoạt động sản xuất và kinh doanh tại cảng cá Cát Bà (thị trấn Cát Bà) về cảng cá Trân Châu (xã Trân Châu, huyện Cát Hải). Tuy nhiên, cơ sở hạ tầng của cảng cá Trân Châu sau nhiều năm không được sử dụng nên xuống cấp nghiêm trọng. Trong đó, cầu tàu, phao tiêu, khu neo đậu không đáp ứng yêu cầu. Hệ thống công trình phụ trợ dịch vụ sau cảng, thiết bị phục vụ cảng cá xuống cấp. Luồng vào cảng, khu nước trước bến, khu quay tàu, khu neo đậu tránh trú bão sa bồi, không bảo đảm chiều sâu để tàu có công suất lớn từ 400 CV trở lên ra vào cảng. Đó cũng là thực trạng của cảng cá Ngọc Hải (Đồ Sơn). Mặc dù cảng vừa được vét, cải tạo, khơi thông 300 m luồng phía ngoài, nhưng đoạn nạo vét chưa có vuốt nối thuận với hai đầu đoạn chưa nạo vét, tạo thành gờ đất, gây nguy hiểm cho tàu cá ra vào bến. Hiện còn hơn 300 m luồng phía trong và ngoài đoạn đã nạo vét bị sa bồi nghiêm trọng, bùn cát bồi lắng xuống, làm giảm hiệu quả đầu tư.

Một số cảng cá, bến cá khác như bến Đông Xuân ở Thủy Nguyên, Quán Chánh (Kiến Thụy)… cũng trong cảnh nơi thì đầu tư dở dang, nơi không có cầu tàu neo đậu, khiến tàu thuyền ra, vào không thuận lợi, ngư dân gặp khó.

Vẫn khó về kinh phí đầu tư

Theo Phó giám đốc Sở Nông nghiệp- Phát triển nông thôn Nguyễn Tự Trọng, nguyên nhân khiến các cảng sa bồi chậm được nạo vét, không được nâng cấp đồng bộ chủ yếu là do khó khăn về nguồn kinh phí. Trong khi việc huy động xã hội hóa trong nâng cấp, cải tạo luồng vào các cảng không dễ dàng. Trưởng Phòng Nông nghiệp- Phát triển nông thôn huyện Thủy Nguyên Nguyễn Trịnh Trọng cho biết, nạo vét luồng vào bến cá Mắt Rồng không đơn giản vì khu vực này là bùn mặn, khi dùng máy múc lên bùn lùng bùng, không đóng thành khối, không sử dụng được vào san lấp mặt bằng khiến các doanh nghiệp không mặn mà nạo vét. Do vậy, giải pháp trước mắt vẫn là trông chờ nguồn ngân sách đầu tư nạo vét, nâng cấp bến cá Mắt Rồng cũng như các cảng, bến khác như Ngọc Hải, Trân Châu, Quán Chánh. Trước sự xuống cấp, sa bồi nghiêm trọng của bến cá Mắt Rồng, UBND huyện Thủy Nguyên đề xuất UBND thành phố xem xét, bố trí nguồn kinh phí đầu tư xây dựng bờ kè phía Đông Nam với chiều dài hơn 150 m và nạo vét luồng lạch, nơi neo đậu cho tàu thuyền ở bến cá Mắt Rồng.

Với các cảng cá, bến cá khác như Ngọc Hải và Trân Châu, Ban quản lý Cảng cá, bến cá (Sở Nông nghiệp-Phát triển nông thôn) đề xuất thành phố đầu tư theo hướng đồng bộ từ nạo vét luồng vào cảng đến cơ sở vật chất phục vụ neo đậu, dịch vụ hậu cần, phù hợp với quy hoạch cảng cá, bến cá trên địa bàn và quy hoạch phát triển thủy sản thành phố đến năm 2020. Được biết, UBND thành phố vừa có tờ trình Thường trực HĐND thành phố về phê duyệt chủ trương đầu tư dự án đầu tư xây dựng cảng cá Trân Châu theo hướng đồng bộ, đáp ứng yêu cầu chuyển hoạt động của cảng cá Cát Bà về đây, góp phần xây dựng Hải Phòng trở thành trung tâm nghề cá lớn. Việc nâng cấp các cảng cá, bến cá khác, theo Giám đốc Ban quản lý Cảng cá, bến cá Đỗ Đức Trung, cần phân kỳ đầu tư theo lộ trình phù hợp, ưu tiên các cảng, bến xuống cấp nghiêm trọng. Ngoài nguồn đầu tư từ ngân sách, việc kêu gọi các doanh nghiệp đầu tư cũng là hướng đi cần được khuyến khích với những cơ chế bảo đảm nâng cao hiệu quả hoạt động của cảng, bến, vừa tạo sức hấp dẫn cho doanh nghiệp.

Bài và ảnh: Phạm Lượng