(HPĐT)- Theo rà soát và thống kê từ Cục Hàng hải Việt Nam, nhu cầu nhân lực chất lượng cao trong ngành hàng hải đang có xu hướng tăng trưởng mạnh mẽ trong những năm gần đây. Cụ thể, dự kiến đến năm 2025, riêng Hải Phòng cần bổ sung khoảng 83.000 lao động có trình độ từ cao đẳng, đại học trở lên trong lĩnh vực này. Con số này dự kiến sẽ tiếp tục tăng lên gần 128.000 lao động vào năm 2030. Thực tế cho thấy, mặc dù nhu cầu tuyển dụng rất lớn, nguồn cung ứng lao động hiện tại vẫn còn hạn chế. Về lâu dài, việc tìm ra các giải pháp căn cơ và bền vững là một bài toán cấp thiết đặt ra cho cả các cơ sở đào tạo và doanh nghiệp.
Thừa việc, thiếu người
Sinh viên năm cuối Khoa Hàng hải, Trường đại học Hàng hải Việt Nam Lê Tiến Anh chia sẻ: Dù chưa tốt nghiệp, qua tìm hiểu thông tin tuyển dụng, em nhận thấy nhu cầu thuyền viên từ các doanh nghiệp vận tải biển tại Hải Phòng là rất lớn, mở ra nhiều cơ hội việc làm hấp dẫn. Các doanh nghiệp hiện đang trong tình trạng "thừa việc, thiếu người". Hiện tại, em đã chủ động liên hệ với một số doanh nghiệp để phỏng vấn, với hy vọng có thể được tuyển dụng ngay sau khi tốt nghiệp.
Hiện, một số doanh nghiệp đang có nhu cầu tuyển dụng nguồn nhân lực ngành hàng hải như: Công ty cổ phần Tập đoàn Hoành Sơn (quận Ngô Quyền), Tổng công ty cổ phần Dịch vụ kỹ thuật dầu khí Việt Nam (Quận 1, thành phố Hồ Chí Minh), Công ty cổ phần Hàng hải Liên Minh (quận Hải An), Công ty cổ phần Vận tải biển Việt Nam (quận Ngô Quyền), Công ty TNHH Huấn luyện, cung ứng lao động và dịch vụ hàng hải Vinic (quận Ngô Quyền)… Trong đó, Công ty cổ phần Hàng hải Liên Minh chuyên tuyển dụng, cung ứng thuyền viên cho các hãng tàu nước ngoài. Trung bình mỗi năm, công ty có nhu cầu tuyển mới 50 thuyền viên, song vài năm trở lại đây đều không tuyển đủ số lượng. Nguồn tuyển dụng chủ yếu hướng tới sinh viên hai khoa Máy tàu biển và Điều khiển tàu biển (Trường đại học Hàng hải Việt Nam). Giám đốc Công ty cổ phần Hàng hải Liên Minh Hoàng Văn Dương cho biết: Công ty cam kết sẵn sàng tuyển dụng và tiếp nhận các sinh viên 2 khoa trên sau khi các tốt nghiệp; đồng thời, tiếp tục gửi các thuyền viên công ty về nhà trường để tham gia các lớp nâng cao về chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp nhằm bổ sung vào đội ngũ thuyền viên quốc tế đang làm việc trên các đội tàu của nước ngoài.
Mức lương hấp dẫn đang là một trong những yếu tố thu hút người lao động đến với ngành hàng hải. Theo ghi nhận, sinh viên mới tốt nghiệp ngành đi biển có thể nhận mức lương từ 18 đến 25 triệu đồng/tháng khi làm việc trên các tàu nội địa. Con số này còn ấn tượng hơn đối với các tàu quốc tế, dao động từ 1.000 đến 1.500 USD/tháng. Tuy nhiên, các doanh nghiệp trong ngành cho biết, phần lớn sinh viên mới ra trường vẫn cần được đào tạo lại. Nguyên nhân chủ yếu là do sinh viên thường mạnh về lý thuyết nhưng còn hạn chế về trình độ ngoại ngữ, kỹ năng thực hành và ý thức kỷ luật khi làm việc trên tàu. Do đó, công tác đào tạo nguồn nhân lực hàng hải trong thời gian tới cần chú trọng cả về số lượng lẫn chất lượng.
Nâng cao số lượng, bảo đảm chất lượng
Trường đại học Hàng hải Việt Nam, một trung tâm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành hàng hải, đang nỗ lực đáp ứng nhu cầu tuyển dụng tăng cao đột biến hiện nay. Nhà trường hiện có khoảng 1.100 sinh viên theo học các chuyên ngành liên quan đến đi tàu. Đáng chú ý, sinh viên từ năm thứ tư đã được các doanh nghiệp chủ động liên hệ tuyển dụng trực tiếp tại trường. Tương tự, Trường cao đẳng Hàng hải 1 (quận Hải An) hiện đang đào tạo khoảng 1.000 sinh viên ngành hàng hải, với tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp có việc làm ngay đạt mức cao.
Theo PGS.TS Nguyễn Minh Đức, Phó hiệu trưởng Trường đại học Hàng hải Việt Nam: Hiện, các Khoa Hàng hải, Máy tàu biển và ĐiệnĐiện tử là 3 đơn vị chủ lực cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao, góp phần đào tạo đội ngũ thuyền viên với chuyên môn và kỹ năng đáp ứng nhu cầu của ngành kinh tế biển. Đội ngũ thuyền trưởng, máy trưởng và các sĩ quan hàng hải được nhà trường đào tạo đã và đang làm chủ các con tàu đóng mới siêu lớn của các chủ tàu nước ngoài, nhất là các chủ tàu Nhật Bản như: NS United, Eneos Ocean Cooperation, Sugahara Kisen, MOL, NYK…
Trong bối cảnh nguồn nhân lực ngành hàng hải đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt và chưa đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao, các cơ sở đào tạo cần tiếp tục nỗ lực nâng cao cả về số lượng và chất lượng đào tạo. Tại Trường đại học Hàng hải Việt Nam, sinh viên ngành hàng hải được chú trọng huấn luyện thực tế thông qua hệ thống phòng mô phỏng hiện đại và các tàu huấn luyện chuyên dụng. Nhà trường cũng không ngừng cập nhật, đổi mới chương trình đào tạo để đáp ứng sát nhu cầu thực tế của các doanh nghiệp. Đồng thời, trường chủ động thiết lập mối liên kết chặt chẽ với các doanh nghiệp, tạo điều kiện thuận lợi cho sinh viên thực tập và thực hành trên tàu. Để bảo đảm nguồn nhân lực ổn định và chất lượng cho ngành, các doanh nghiệp cũng cần tăng cường vai trò chủ động trong việc phối hợp với các trường đại học, cao đẳng. Việc cung cấp thông tin chi tiết về nhu cầu nhân lực cho từng vị trí công việc sẽ giúp các trường có cơ sở để điều chỉnh công tác tuyển sinh và giới thiệu sinh viên phù hợp đến với doanh nghiệp.
