“Tư duy mới – tầm nhìn mới – cơ hội mới – giá trị mới”
(HP) – Sáng 20-4, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì hội nghị công bố và triển khai quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và hội nghị trực tuyến toàn quốc về đẩy nhanh tiến độ và nâng cao chất lượng công tác quy hoạch thời kỳ 2021-2030.
Dự tại điểm cầu thành phố Hồ Chí Minh có đồng chí Nguyễn Văn Nên, Uỷ viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành uỷ thành phố Hồ Chí Minh. Dự tại điểm cầu trụ sở Chính phủ có các đồng chí Phó thủ tướng Chính phủ: Trần Hồng Hà, Trần Lưu Quang cùng lãnh đạo các Bộ, ban, ngành Trung ương.
Dự tại điểm cầu Hải Phòng các các đồng chí: Lê Tiến Châu, Uỷ viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành uỷ Hải Phòng; Nguyễn Văn Tùng, Phó bí thư Thành uỷ, Chủ tịch UBND thành phố; các đồng chí Uỷ viên Ban Thường vụ Thành uỷ; các đồng chí Phó chủ tịch HĐND, UBND thành phố.
Tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng công bố Nghị quyết 81 ngày 9-1-2023 của Quốc hội về quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Đây là văn bản pháp lý có ý nghĩa hết sức quan trọng, đánh dấu thành quả to lớn được tạo nên từ công sức, trí tuệ, quyết tâm của Chính phủ, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và sự tham gia có hiệu quả của 30 viện nghiên cứu, với hơn 100 nhà khoa học, chuyên gia hàng đầu trong nước và quốc tế để xây dựng nên một bản Quy hoạch tổng thể quốc gia đầu tiên của đất nước.
Quan điểm chủ đạo của Nghị quyết số 81 là phát triển bao trùm, nhanh và bền vững dựa chủ yếu vào khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển kinh tế tuần hoàn. Phát triển hài hòa giữa kinh tế với văn hóa, xã hội, bảo vệ môi trường và bảo đảm quốc phòng, an ninh; phát triển nhanh, hài hòa các khu vực kinh tế. Phát triển kinh tế tư nhân thực sự là một động lực quan trọng của nền kinh tế; khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc; phát huy tối đa nhân tố con người, lấy con người là trung tâm, chủ thể, nguồn lực, mục tiêu của sự phát triển; xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ trên cơ sở làm chủ công nghệ và chủ động hội nhập quốc tế; phát huy nội lực là cơ bản, chiến lược, lâu dài, là yếu tố quyết định; ngoại lực và sức mạnh thời đại là yếu tố quan trọng, đột phá.
Theo Nghị quyết, mục tiêu phát triển, phấn đấu tốc độ tăng trưởng GDP cả nước bình quân đạt khoảng 7,0%/năm giai đoạn 2021 - 2030. Đến năm 2030, GDP bình quân đầu người theo giá hiện hành đạt khoảng 7.500 USD. Đến năm 2050, Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh. Hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại. Hệ thống đô thị thông minh, hiện đại, giàu bản sắc, xanh. Phát triển các vùng hài hoà, bền vững. Giá trị, bản sắc văn hóa tốt đẹp của dân tộc được giữ gìn, phát huy. Môi trường có chất lượng tốt, xã hội hài hoà với thiên nhiên, phát triển hiệu quả theo hướng cac-bon thấp; phấn đấu nhanh nhất đạt mục tiêu giảm phát thải ròng của quốc gia về “0” vào năm 2050. Tốc độ tăng trưởng bình quân giai đoạn 2031 - 2050 đạt khoảng 6,5 - 7,5%/năm.
Nghị quyết định hướng phát triển không gian kinh tế-xã hội, tổ chức không gian phát triển đất nước thành 6 vùng kinh tế-xã hội gồm: vùng trung du và miền núi phía Bắc; vùng Đồng bằng sông Hồng; vùng Bắc Trung Bộ và duyên hải miền Trung; vùng Tây Nguyên; vùng Đông Nam Bộ; vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Trong đó, vùng đồng bằng sông Hồng: tập trung phát triển các ngành sản xuất công nghiệp và dịch vụ hiện đại; xây dựng các trung tâm đổi mới sáng tạo, đi đầu trong phát triển khoa học, công nghệ; tiếp tục xây dựng khu vực Hải Phòng - Quảng Ninh trở thành trung tâm kinh tế biển hiện đại, mang tầm quốc tế, hàng đầu ở Đông Nam Á. Nghị quyết cũng xác định 4 vùng động lực gồm: vùng động lực phía Bắc (Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh); vùng động lực phía Nam (Thành phố Hồ Chí Minh - Bình Dương - Đồng Nai và Bà Rịa - Vũng Tàu); vùng động lực miền Trung (khu vực ven biển Thừa Thiên Huế - Đà Nẵng - Quảng Nam - Quảng Ngãi) và vùng động lực đồng bằng sông Cửu Long với các cực tăng trưởng tương ứng của mỗi vùng là Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Cần Thơ. Phát triển các hành lang kinh tế ưu tiên trong giai đoạn đến năm 2030: Hành lang kinh tế Bắc - Nam và 2 hành lang kinh tế Đông - Tây là Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh và Mộc Bài - Thành phố Hồ Chí Minh - Vũng Tàu. …
Phát biểu tại hội nghị công bố, trên cơ sở dẫn lời của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại phiên bế mạc Hội nghị lần thứ 6 Ban chấp hành Trung ương Đảng khoá 13 về sự cần thiết phải ban hành và tổ chức thực hiện quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021-2030 và tầm nhìn đến năm 2050, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh quy hoạch tổng thể quốc gia lần đầu tiên được xây dựng ở nước ta, là quy hoạch vừa mang tính vật thể, vừa mang tính chiến lược, bao trùm mọi lĩnh vực kinh tế - xã hội và được lập cho 10 năm. Quy hoạch tổng thể quốc gia được Quốc hội thông qua tại Nghị quyết số 81 là một bước quan trọng và được đúc kết lại trong 12 chữ "Tư duy mới - Tầm nhìn mới - Cơ hội mới - Giá trị mới".
Để quy hoạch được triển khai có hiệu quả, thực chất, toàn diện, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các cấp, các ngành tập trung chỉ đạo triển khai thực hiện 10 nhóm nhiệm vụ, giải pháp quan trọng. Trong đó, phải quán triệt nội dung của quy hoạch tổng thể quốc gia để thực hiện trong từng cơ quan, đơn vị; rà soát, cập nhật và cụ thể hóa các nội dung của quy hoạch tổng thể quốc gia vào các quy hoạch quốc gia, quy hoạch vùng và quy hoạch cấp tỉnh đã phê duyệt hoặc đang thẩm định, đang lập, bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất của các cấp quy hoạch. Ưu tiên bố trí nguồn lực để thực hiện có hiệu quả quy hoạch quốc gia; đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án quan trọng quốc gia đã được cấp có thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư, quyết định đầu tư; làm tốt công tác chuẩn bị đầu tư. Xây dựng nhiều cơ chế, chính sách theo hướng tăng cường phân cấp huy động, sử dụng nguồn lực đầu tư ở Trung ương và địa phương; cơ chế, chính sách phát triển các vùng động lực, phát triển các hành lang kinh tế ưu tiên; cơ chế, chính sách ưu đãi, đầu tư và khai thác có hiệu quả các khu công nghệ cao, khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, khu công nghệ thông tin tập trung, trung tâm đổi mới sáng tạo quốc gia; chính sách hỗ trợ, nâng cao năng lực cơ sở đào tạo các ngành ưu tiên; hoàn thiện chính sách thu ngân sách nhà nước đối với đất đai, tài sản, tài nguyên; cơ chế khai thác nguồn lực từ đất đai cho phát triển…Thủ tướng Chính phủ cũng yêu cầu Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương căn cứ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được giao, nghiêm túc triển khai thực hiện có hiệu quả, thực chất, toàn diện mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp tại Nghị quyết số 81 và các nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu nêu tại Nghị quyết; chỉ đạo việc rà soát các quy hoạch trong hệ thống quy hoạch quốc gia đã được cấp có thẩm quyền quyết định hoặc phê duyệt theo quy định của Luật Quy hoạch, nếu có mâu thuẫn với quy hoạch cao hơn, trình cấp có thẩm quyền quyết định hoặc phê duyệt quy hoạch cho chủ trương điều chỉnh; kịp thời đề xuất các giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện …
Tại hội nghị, Thủ tướng Chính phủ cùng các đại biểu thực hiện nghi thức khai trương hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu quốc gia về quy hoạch.
Phối hợp tháo gỡ các vướng mắc, bảo đảm tiến độ quy hoạch
Ngay sau hội nghị công bố và triển khai quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021-2030 tầm nhìn đến 2050, Thủ tướng Phạm Minh Chính tiếp tục chủ trì Hội nghị toàn quốc về đẩy nhanh tiến độ và nâng cao chất lượng công tác quy hoạch thời kỳ 2021-2030.
Theo báo cáo của Bộ kế hoạch và Đầu tư, tại Nghị quyết số 108 ngày 26-8-2022 của Chính phủ, về hoàn thiện chính sách, pháp luật về quy hoạch Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành địa phương thực hiện ngay 13 nhóm giải pháp để hoàn thiện quy định pháp luật về quy hoạch và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ quy hoạch, nâng cao chất lượng quy hoạch. Đến nay, các bộ, ngành, địa phương hoàn thành 5 nhiệm vụ, đang triển khai 3 nhiệm vụ và còn 4 nhiệm vụ chưa triển khai. Về lập, thẩm định phê duyệt các quy hoạch thời kỳ 2021-2030 đến thời điểm hiện tại có 58/111 quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh đã thẩm định xong (trong đó 18 quy hoạch đã được phê duyệt, 8 quy hoạch đã trình Thủ tướng Chính phủ xem xét nhưng chưa được phê duyệt, 32 quy hoạch đã thẩm định xong và đang trong quá trình hoàn thiện); 16 quy hoạch đang được thẩm định; 29 quy hoạch đang trong quá trình xây dựng dự thảo và lấy ý kiến; 7 quy hoạch đang lựa chọn tổ chức tư vấn lập quy hoạch và 1 quy hoạch chưa thực hiện do không đủ điều kiện. Cùng với sự quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo của Quốc hội, chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương, tiến độ quy hoạch đã dược đẩy nhanh hơn, chất lượng quy hoạch từng bước nâng cao hơn, nhất là quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 được Quốc hội thông qua có ý nghĩa quan trọng trọng việc định hình không gian phát triển dài hạn của đất nước; là cơ sở để các ngành, các vùng, các địa phương triển khai lập quy hoạch thời kỳ 2021-2030 bảo đảm thống nhất, đồng bộ. Nội dung quy hoạch thời kỳ 2021-2030 ngày càng chú trọng hơn về tính đa ngành, lĩnh vực, sự liên kết ngành, liên tỉnh và đã áp dụng công nghệ mới, tiên tiến vào công tác quy hoạch, góp phần nâng cao chất lượng quy hoạch. Tuy nhiên, công tác lập quy hoạch thời kỳ 2021-2030 còn một số tồn tại, hạn chế. Trong đó quy trình thẩm định, phê duyêt quy hoạch còn phức tạp, tốn nhiều thời gian; thời gian các Bộ tham gia ý kiến và thời gian cơ quan lập quy hoạch hoàn thiện quy hoạch còn chậm; nhiều địa phương còn khó khăn trong cân đối nguồn lực đất đai theo chỉ tiêu sử dụng đất được phân bổ; một số chỉ tiêu sử dụng đất chưa sát với thực tế của địa phương, chưa tạo được sự chủ động trong phát triển kinh tế -xã hội và có thể làm ảnh hưởng đến việc thực hiện các mục tiêu phát triển đề ra trong quy hoạch...
Tại hội nghị, đại diện lãnh đạo một số bộ, ngành Trung ương và địa phương báo cáo kết quả lập quy hoạch thời kỳ 2021-2030, những vướng mắc, khó khăn trong quá trình thực hiện và đề xuất với Chính phủ một số giải pháp tháo gỡ vướng mắc để bảo đảm tiến độ, chất lượng quy hoạch.
Phát biểu kết luận hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đánh giá tiến độ lập quy hoạch thời kỳ 2021-2030 còn chậm so với yêu cầu; chất lượng cần được nâng cao hơn nữa; công tác tư vấn cũng gặp những khó khăn cần khắc phục để bảo đảm chất lượng, sát tình hình của các bộ, ngành, lĩnh vực, địa phương; vấn đề kinh phí cho công tác quy hoạch có những quy định chưa hợp lý; công tác thẩm định cần đổi mới để nhanh hơn, chất lượng hơn, tiếp thu, giải trình rõ ràng, khẩn trương; một số vướng mắc về pháp lý cần tiếp tục giải quyết, xử lý…Trên cơ sở chỉ rõ những nguyên nhân, bài học kinh nghiệm, Thủ tướng yêu cầu các Bộ, cơ quan ngang Bộ khẩn trương rà soát các văn bản pháp luật và các văn bản hướng dẫn để kịp thời sửa đổi, bổ sung hoặc trình cấp có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện chính sách, pháp luật về công tác quy hoạch; nội dung nào thuộc thẩm quyền Chính phủ thì Chính phủ thực hiện, thuộc các bộ, ngành thì các bộ, ngành thực hiện; thuộc thẩm quyền thuộc Quốc hội thì báo cáo Quốc hội xem xét, quyết định. Các bộ, ngành và địa phương cần tập trung mọi nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ lập, trình thẩm định và trình phê duyệt quy hoạch thời kỳ 2021-2030 theo nhiệm vụ được phân công; tăng cường sự phối hợp và chia sẻ thông tin đầy đủ, kịp thời, chính xác, thống nhất trong việc xây dựng và tổ chức thực hiện định hướng quy hoạch và thực hiện chính sách liên quan để bảo đảm sự đồng bộ của các cấp quy hoạch trong hệ thống quy hoạch quốc gia. Đồng thời, bố trí nguồn lực, đề xuất các cơ chế chính sách để thực hiện hiệu quả các mục tiêu quy hoạch, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với việc thực hiện chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2021-2030, các kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của từng bộ, ngành và địa phương… Thủ tướng yêu cầu các bộ cho ý kiến đúng thời hạn đối với các quy hoạch. Các địa phương chủ động xử lý các vấn đề liên quan một cách quyết liệt, tích cực, chủ động, mạnh mẽ hơn. Thủ tướng Chính phủ giao nhiệm vụ cụ thể cho một số bộ, ngành Trung ương trong hoàn thiện chính sách, pháp luật về công tác quy hoạch, hỗ trợ thành phố Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh hoàn thành quy hoạch../.
Minh Châm
