Dạy tiếng Anh tại các trường học: Cần chuẩn hóa đội ngũ giáo viên

Học sinh tham gia cuộc thi Vô địch tiếng Anh thành phố Hải Phòng 2019.        

Theo thông tin của Sở Giáo dục- Đào tạo (GD-ĐT), nguyên nhân khiến việc dạy và học ngoại ngữ trong trường học của Hải Phòng chưa đáp ứng yêu cầu thực tế là do chất lượng đội ngũ giáo viên chưa đạt chuẩn và thiếu trang thiết bị phục vụ dạy và học ngoại ngữ. Hiệu trưởng Trường THPT Thủy Sơn (huyện Thủy Nguyên) cho biết, trường hiện có 7 giáo viên dạy tiếng Anh, nhưng đều đang đi học để đạt chuẩn theo quy định của Bộ GD-ĐT. Theo Sở GD- ĐT, 3 năm gần đây, Hải Phòng cử hàng trăm giáo viên tham gia tập huấn, đào tạo tại Đại học Quốc gia Hà Nội và các trường đại học khác để đạt chuẩn có trình độ C1 châu Âu (bậc 5 Việt Nam) hoặc tương đương.Tuy nhiên, trình độ giảng dạy của các thầy cô giáo phần lớn chưa đáp ứng được yêu cầu đặt ra hiện nay. Đến thời điểm này, số lượng giáo viên tiếng Anh đạt chuẩn chất lượng C1 ở bậc THPT  chưa đến 50%. Cùng với đó, cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ dạy và học ngoại ngữ ở các trường còn thiếu thốn ảnh hưởng đến chất lượng dạy và học tiếng nước ngoài.

Thầy Ngô Quang Hoài, Hiệu trưởng Trường THPT Hồng Bàng cho biết, hiện nay cơ sở vật chất, các thiết bị hỗ trợ dạy và học ngoại ngữ ở trường như máy tính, máy chiếu đa năng, máy chiếu vật thể, bảng thông minh... còn thiếu, vì thế cũng ảnh hưởng khá nhiều đến chất lượng dạy học. Hiện trường cũng chưa có giáo viên dạy tiếng Anh đạt chuẩn C1 theo yêu cầu của Bộ GD- ĐT. Do vậy, dù các giáo viên có nhiều nỗ lực nhưng điểm trung bình thi tốt nghiệp môn tiếng Anh của trường nhiều năm qua vẫn chưa mấy cải thiện.

Nhiều giáo viên dạy ngoại ngữ ở bậc THCS cho biết, sĩ số lớp học đông, số giờ chưa bảo đảm, giáo viên chịu nhiều áp lực bài vở kiểm tra nên chỉ có thể tập trung rèn ngữ pháp. Chính vì thế, các tiết học tiếng Anh không tạo nhiều hứng thú học cho học sinh. Việc học tiếng Anh trên lớp thường theo quy trình đọc - chép từ vựng/cấu trúc mới mà không có sự tương tác.

Đổi mới phương pháp dạy tiếng Anh

Theo Phó hiệu trưởng Trường đại học Hải Phòng Đoàn Quang Mạnh, nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên là giải pháp then chốt để nâng cao chất lượng dạy và học. Với giáo viên giảng dạy môn Ngoại ngữ, việc chuẩn hóa được đặt lên hàng đầu. Không chỉ là có trình độ đào tạo tương xứng với từng lớp học, bậc học, mà đòi hỏi người đứng lớp phải có khả năng phát âm chính xác, có năng lực lôi cuốn, thuyết phục người học bằng phương pháp giảng dạy khoa học, sinh động. Trước hết, giáo viên cần tạo điều kiện để học sinh thực hành giao tiếp bằng ngoại ngữ, khuyến khích các em tham gia các chương trình học theo chương trình chuẩn quốc tế, ứng dụng phần mềm công nghệ thông tin cho việc học hoặc khai thác các tài liệu bằng ngoại ngữ để trau dồi vốn từ của mình...

Để tiếp tục thực hiện đề án dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên thành phố Hải Phòng giai đoạn 2018-2025 do UBND thành phố ban hành, Sở GD- ĐT sẽ tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của cộng đồng, xã hội đối với việc học ngoại ngữ, tạo phong trào học ngoại ngữ rộng khắp. Các đơn vị giáo dục tăng cường rà soát năng lực, đánh giá lại chất lượng đội ngũ giáo viên tiếng Anh, lập kế hoạch bồi dưỡng, chuẩn hóa đội ngũ giáo viên. Giai đoạn 2021-2025, Hải Phòng phấn đấu có 100% giáo viên đạt chuẩn theo khung năng lực 6 bậc Việt Nam, trong đó có 30% đạt chuẩn quốc tế; 10% giáo viên được cử đi bồi dưỡng tại nước ngoài và xây dựng đội ngũ giáo viên dạy các bộ môn khoa học bằng tiếng Anh.

Theo Phó giám đốc Sở GD-ĐT Hải Phòng Đỗ Văn Lợi, Sở chỉ đạo các đơn vị đa dạng hóa các chương trình, hình thức đào tạo, bồi dưỡng nhằm đáp ứng mục tiêu đào tạo và nhu cầu học ngoại ngữ của học sinh, sinh viên. Cụ thể, khuyến khích các cơ sở giáo dục mầm non và các trường tiểu học có đủ điều kiện triển khai chương trình cho trẻ làm quen với tiếng Anh theo hình thức tự chọn. Đồng thời triển khai dạy tích hợp ngoại ngữ trong một số môn khoa học thí điểm tại một số trường THPT như: chuyên Trần Phú, Ngô Quyền, Thái Phiên, Trần Nguyên Hãn.

Thực tế 2 kỳ thi THPT quốc gia gần đây cho thấy chất lượng dạy và học môn ngoại ngữ (chủ yếu tiếng Anh) tại Hải Phòng không có nhiều chuyển biến. Năm 2018, toàn thành phố có 17.835 thí sinh dự thi môn tiếng Anh, nhưng số lượng đạttừ 5 điểm trở lên chỉ có 5.028 em, đạt tỷ lệ 28%, số học sinh đạt điểm giỏi từ 8 điểm trở lên chỉ có 751 em đạt 4,21%. Năm nay, điểm trung bình môn ngoại ngữ của học sinh thành phố chỉ được 4,69 điểm. Trong số gần 17.000 thí sinh tham gia dự thi môn Ngoại ngữ, có đến hơn 10.000 em chỉ đạt điểm dưới trung bình.