(HPĐT)- Dự án “Bước chân của sách” được khởi động tại ngành GD-ĐT Hải Phòng chưa đến một kỳ học nhưng thu được những thành công đáng trân trọng. Trong đó có việc xây dựng “Tủ sách 50K” tại các lớp học của 600 trường học. Tuy vậy, để sách đi vào cuộc sống phát huy giá trị vẫn là câu chuyện dài.
Học sinh Trường THCS Bạch Đằng (quận Hồng Bàng) đọc sách tại thư viện nhà trường.
Tránh thành “nồi lẩu sách”
Tháng 7-2020 Giám đốc Sở GD-ĐT Hải Phòng có cuộc làm việc với lãnh đạo huyện Vĩnh Bảo và hiệu trưởng các trường THPT trên địa bàn. Tại đây, đồng chí giám đốc nói về dự án “Bước chân của sách” với quyết tâm thực hiện của ngành GD-ĐT Hải Phòng, mở đầu bằng chương trình xây dựng “Tủ sách 50K” tại các lớp học. Sau 3 tuần, hơn 60 trường học thuộc 3 cấp tiểu học, THCS, THPT của Vĩnh Bảo trang bị đầy đủ các “Tủ sách 50K” tới từng lớp học. Tính đến đầu năm học này cả 3 cấp học toàn thành phố có gần 2000 tủ sách trên 600 trường học.
Theo TS Nguyễn Đức Thuấn, Trưởng Phòng Giáo dục chuyên nghiệp, đây là thành công và ngành GD-ĐT đang đi những bước đầu vững chắc theo dự án “Bước chân của sách”. Đó là đánh giá đúng, bởi nhìn vào thực tế câu chuyện chất lượng những tủ sách 50K còn nhiều vấn đề cần điều chỉnh. Trước hết là về số lượng sách, bình quân chung mỗi tủ sách chưa đủ mỗi học sinh 1 cuốn; số đầu sách còn quá ít. Mặt khác sách phù hợp tâm lý lứa tuổi, trình độ học vấn của cấp học chưa đáp ứng yêu cầu. Một số trường học lại đặt lên giá sách nhiều sách giáo khoa, là loại sách vốn của thư viện nhà trường và bản thân học sinh đều có, nên nặng về trưng bày mà quên rằng tủ sách cần đa dạng nội dung hơn là chỉ kiến thức học tập. Do vậy, sách giáo khoa không nên có mặt trong “Tủ sách 50K”. Cũng cần nói đến có một số loại sách chưa qua khâu “kiểm duyệt” của nhà trường ví như sách lậu, sách đang có quyết định thu hồi, sách không có nhà xuất bản chính thống…
Nguyên nhân của tình trạng này là một số trường triển khai “Tủ sách 50K” theo hiệu ứng chạy đua phong trào, nên việc huy động sách theo mọi hình thức như: xin hỗ trợ sách cũ, góp sách từ học sinh, mua sách thanh lý giá rẻ… Vì vậy nếu bình tĩnh nhìn lại, “Tủ sách 50K” của nhiều đơn vị giống như “nồi lẩu sách”.
Cần nhiều sách gắn với đời sống
Dự án “Bước chân của sách” không chỉ dừng lại ở “Tủ sách 50K” bó khuôn trong một lớp học. Tham vọng của người làm dự án là mong muốn sách đến với tất cả học trò trong lớp, các lớp trong trường, các trường trong thành phố và từ thành phố giao lưu với các địa phương khác… Cuốn sách càng “đi” xa thì kiến thức từ sách càng phát huy giá trị.
Ý nghĩa nhân văn là vậy, nhưng trong bối cảnh văn hóa đọc ít được quan tâm vì bị chi phối bởi nhiều yếu tố khách quan thì công tác quản lý phát huy giá trị và làm phong phú nguồn tri thức từ sách cần có bàn tay của nhà quản lý với những giải pháp hữu hiệu. Tại lễ khai trương thư viện mới của trường tháng 10 vừa qua, Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm Hoàng Minh Toàn cho biết: “Chúng tôi sẽ làm tăng sự phong phú đầu sách và số lượng bằng việc tăng đầu sách hằng năm từ nhiều nguồn: xã hội hóa giáo dục, xin vốn mua, trích từ ngân sách, xin hỗ trợ sách từ các cựu học sinh… Tại Trường THPT Nguyễn Khuyến (huyện Vĩnh Bảo) công tác mua sách được xây dựng theo các chủng loại phù hợp và liên kết với các nhà xuất bản. Đến nay, có hơn 1000 đầu sách với 3000 cuốn đủ các thể loại. Bí thư Đoàn trường Phạm Thị Hồng Diên cho biết: “Trường kích hoạt việc đọc sách bằng khuyến khích giáo viên ra đề kiểm tra 15 phút, lấy điểm kiểm tra miệng bằng các câu hỏi có từ “Tủ sách 50K”. Mỗi tuần có 1 tiết đọc sách tại lớp. Trường tổ chức các cuộc thi trao thưởng liên quan đến sách của trường. Bên cạnh đó, thành lập câu lạc bộ yêu sách tại các khối lớp với 60 học sinh và 12 thầy cô là giáo viên các môn học tự nhiên và xã hội nhằm hướng dẫn phương pháp đọc, lan tỏa kích thích phong trào và tạo chất lượng đọc”.
Còn nhiều cách làm hay ở các đơn vị khác cần được giới thiệu, nhân rộng để tránh tình trạng “Tủ sách 50K” như một thứ trang trí trong lớp học. Tuy nhiên với năm đầu mang tính khởi động Dự án “Bước chân của sách”, ngành GD-ĐT Hải Phòng làm được như vậy là một thành công đáng trân trọng. Để “bước chân” của sách đi vào đời sống còn đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của các cấp quản lý giáo dục với các giải pháp mang tính thống nhất lớn hơn, đồng thời cần có sự tham gia đông đảo của cộng đồng mà trước hết là học sinh và gia đình học sinh.
Ths. Nguyễn Đình Minh - Ảnh: trung kiên
