Để cấp huyện “dám quyết” giá đất

Theo đó, UBND cấp huyện được quyết định giá đất trong các trường hợp để tính tiền bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất; thu tiền sử dụng đất khi giao đất tái định cư; tính tiền sử dụng đất, tiền thuế đất khi Nhà nước giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất cho hộ gia đình, cá nhân. UBND cấp huyện cũng được xác định giá đất đối với diện tích vượt hạn mức khi Nhà nước công nhận quyền sử dụng đất ở cho hộ gia đình, cá nhân; xác định giá khởi điểm để đấu giá quyền sử dụng đất cho hộ gia đình, cá nhân. Ngoài ra, UBND cấp huyện cũng được quyết định thành lập hội đồng thẩm định giá đất… Nghị định này có hiệu lực kể từ ngày 6-5 và thực hiện đến khi Luật Đất đai (sửa đổi) được Quốc hội thông qua thay thế Luật Đất đai năm 2023.

Nhiều nhà quản lý và chuyên gia kinh tế đánh giá, Nghị định 73 tháo gỡ nhiều vướng mắc trong quá trình xác định giá đất trong thời gian qua. Theo quy định trước đó, chỉ UBND cấp tỉnh mới có quyền quyết định giá đất cụ thể. Từ giá này, UBND huyện, quận áp dụng lập phương án bồi thường hỗ trợ, giải phóng mặt bằng; giao đất tái định cư hoặc tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất… Với quy trình trên, việc xác định giá đất cụ thể phục thuộc nhiều vào thời gian thẩm định, trình của các sở, ngành liên quan, trong khi số công trình, dự án của địa phương rất lớn. Vì thế, xảy ra tình trạng chậm trễ trong xác định giá đất một số dự án, làm ảnh hưởng chung đến tiến độ triển khai. Đối với công tác đấu giá quyền sử dụng đất, để có giá khởi điểm phải được UBND tỉnh, thành phố phê duyệt giá đất cụ thể. Song thực tế, có khi giá đất thời điểm ban hành “vênh” với giá thị trường, khiến xảy ra tình trạng giá đấu giá cao, không thu hút người tham dự; hoặc giá đấu giá thấp hơn, làm “hụt” nguồn thu ngân sách.

Mới đây, tại cuộc họp của lãnh đạo UBND thành phố với các sở, ngành, địa phương về công tác thu ngân sách 4 tháng năm 2023, một khó khăn được các địa phương phản ánh trong thực hiện đấu giá quyền sử dụng đất là giá khởi điểm để đấu giá hiện nay cao so với nhu cầu, khả năng thực tế của người dân. Nếu đấu giá không thành công, các địa phương tổ chức làm lại. Nhưng để điều chỉnh được giá đất phải qua nhiều khâu, nhiều bước, mất khá nhiều thời gian. Và quan trọng hơn, việc điều chỉnh cũng chưa sát với thị trường. Hay như công tác giao đất tái định cư một số dự án, công tác giải phóng mặt bằng để phục vụ đấu giá đất cũng đang chờ giá đất cụ thể…

Từ thực tế trên cho thấy, việc ủy quyền cho UBND cấp huyện quyết định giá đất cụ thể là phù hợp, sát với thực tiễn công tác quản lý nhà nước hiện nay. Tuy vậy, có vấn đề đặt ra là UBND các quận, huyện có quyết liệt thực hiện hay không và thực hiện thế nào bảo đảm các quy định của pháp luật. Được trao quyền quyết định cũng đồng nghĩa với việc UBND huyện phải chịu hoàn toàn trách nhiệm trước pháp luật về quyết định được ban hành. Từ ý kiến của các địa phương trên địa bàn thành phố, việc ủy quyền quyết định giá đất cụ thể sẽ góp phần tháo gỡ nhiều điểm nghẽn về thủ tục, thời gian… Song, để các địa phương “dám” triển khai, cần có những hướng dẫn cụ thể hơn về quy định ủy quyền từ Chính phủ, bộ, ngành và thành phố./.