(HPĐT)- Sự việc bé gái 13 tuổi ở tỉnh Bắc Giang mang thai, tự sinh con trong nhà tắm chưa kịp lắng xuống, dư luận tiếp tục “dậy sóng” khi nhắc lại một số trường hợp trước đây, như bé gái 11 tuổi ở Phú Thọ sinh con vào cuối năm 2022; bé gái lớp 7 tại tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu sinh con tại nhà và tự cắt dây rốn cho con năm 2021… Việc mang thai ở tuổi vị thành niên để lại những hậu quả khôn lường không chỉ với các “bà mẹ nhí” này, mà cả con của họ. Điều này khiến cơ quan chức năng, đoàn thể xã hội, người lớn không khỏi giật mình, lo lắng, đau lòng, xót xa.
Kết quả điều tra của Tổng cục Thống kê cho thấy, trong số khoảng 300.000 ca nạo phá thai được công bố ở Việt Nam, có đến 60-70% các ca nạo phá thai ở độ tuổi 15-19 tuổi. Trong khi đó, theo thống kê của Trung tâm Tư vấn Sức khỏe sinh sản và Kế hoạch hóa gia đình (Bệnh viện Phụ sản Trung ương), cứ 2 bà bầu đến bệnh viện thì có một người phá thai. Tình trạng nạo phá thai ở trẻ vị thanh niên đáng báo động, nhiều em ở độ tuổi 13-18, ảnh hưởng lớn đến tương lai của trẻ. Các chuyên gia y tế đánh giá, hiện lứa tuổi "chín muồi" về mặt sinh học của trẻ khác so với trước đây, nhiều trẻ 10 tuổi bắt đầu dậy thì. Bên cạnh đó, trẻ có thể dễ dàng tiếp cận những thông tin liên quan đến tình dục trên mạng internet, các trang mạng xã hội… Tuy nhiên, trẻ lại chưa hoặc không được trang bị đầy đủ các kiến thức về giới tính, sức khỏe sinh sản để nhận biết và phòng, tránh.
Hiện, các trường học đều đưa giáo dục giới tính, giáo dục sức khỏe sinh sản, lồng ghép trong bộ môn sinh học, nhưng mức độ còn hạn chế. Có những trường tổ chức 1-2 cuộc tuyên truyền/năm tới toàn thể học sinh. Chừng đó chưa đủ so với lứa tuổi tò mò, hiếu động của học sinh THCS, THPT. Để “theo kịp” xu hướng phát triển thể chất, tâm sinh lý của học sinh hiện nay, giáo dục giới tính cần sớm hơn. Do đó, các nhà trường nên bắt đầu giáo dục nội dung này từ độ tuổi học sinh cuối cấp tiểu học; dần mở rộng cho học sinh THCS, THPT. Không chỉ tuyên truyền theo diện rộng, mà còn phải thay đổi phương pháp truyền thông theo hướng trực quan sinh động, thông qua các tiểu phẩm, các số liệu thực tế thuyết phục, hướng dẫn trẻ cách hiểu rõ bản thân, giới tính, cách phòng, chống xâm hại tình dục, tình dục an toàn. Theo chiều sâu, phải nâng chất lượng công tác giáo dục và tuyên truyền. Mỗi giáo viên sẵn sàng là “tư vấn viên” khi các em gặp vấn đề, có bất ổn về tâm, sinh lý. Mỗi trường thành lập các câu lạc bộ với hoạt động thiết thực, giúp các em hiểu biết hơn về giới tính, chăm sóc sức khỏe sinh sản.
Việc giáo dục giới tính, sức khỏe sinh sản không phải việc riêng của các nhà trường, mà trước hết là trách nhiệm của các gia đình. Trong đời sống hiện đại ngày nay, thế hệ trẻ năng động hơn, nhiều bố mẹ cần thẳng thắn, cởi mở khi nói đến vấn đề tình dục, chia sẻ cùng con, giải đáp thắc mắc khi con tò mò tìm hiểu, tuyệt đối không lảng tránh hay trả lời qua quýt kiểu “lớn lên khắc biết”, bởi trẻ rất có thể lãnh ngay hậu quả khi chưa kịp lớn lên như cô bé 13 tuổi bất đắc dĩ làm mẹ nêu trên. Giáo dục giới tính không dễ dàng, cả ở nhà, cả ở trường học nhưng không có cách nào khác. Cần chủ động giúp con trẻ có “lá chắn” phòng vệ là các kiến thức, hiểu biết cần thiết về sức khỏe sinh sản, tình dục an toàn thông qua công tác tuyên truyền, giáo dục, không để “nước đến chân mới nhảy”. Hãy quan tâm hơn đến giáo dục về giới tính và chăm sóc sức khỏe sinh sản, để trẻ được lớn lên trong khỏe mạnh và an toàn, sống có trách nhiệm với bản thân và gia đình trong vấn đề “tế nhị” này./.
đức anh
