(HPĐT)- “Vợ tôi bắt con học hành căng quá, hôm nào cũng 11, 12 giờ đêm mới cho con nghỉ. Con bé vốn đã gầy gò lại hay ốm. Mấy lần tôi góp ý, sự học còn dài, không nên tạo áp lực đối với con, mới ở bậc tiểu học thôi. Nhưng cô ấy không nghe vì cho rằng nếu không chịu khó rèn “đến nơi đến chốn”, cuối năm con xếp thứ tự “đội sổ” thì “đẹp mặt”. Nhiều khi vợ chồng mâu thuẫn chỉ vì chuyện đó. Anh từng có 20 năm công tác trong ngành giáo dục, anh thấy việc xếp hạng học tập trong lớp có cần thiết không?”.
Nghe anh Nam tâm sự với vẻ buồn phiền, lo lắng, anh Minh trấn an: “Đúng là chuyện thứ hạng cao, thấp trong học tập luôn tạo áp lực không chỉ đối với học sinh mà còn với cả cha mẹ học sinh. Cha mẹ nào cũng muốn con học tốt, xếp thứ tự đứng đầu lớp, nhưng năng lực học tập của mỗi đứa trẻ khác nhau. Vì vậy, việc xếp hạng trong lớp học thực sự không cần thiết, thậm chí còn tạo sự bất bình đẳng trong quản lý giáo dục”. Thấy hàng xóm gật đầu tán thành, anh Minh nói tiếp: “Ngành giáo dục- đào tạo không quy định việc xếp hạng học sinh trong lớp, nhưng thực tế, các trường vẫn thực hiện việc xếp hạng học sinh và thông báo tới cha mẹ học sinh trong kỳ họp phụ huynh cuối năm học. Không ít thầy, cô giáo cho rằng việc xếp hạng như thế sẽ tạo động lực thúc đẩy học sinh phấn đấu, trong khi việc này có thể lại tạo áp lực rất lớn đối với các cháu, nhất là những cháu có học lực yếu”.
Xếp hạng học sinh theo điểm tổng kết là vấn đề được nhiều cha mẹ học sinh quan tâm, thậm chí là nội dung được đưa vào nhiều hội thảo của ngành giáo dục trong việc tìm kiếm giải pháp giảm áp lực cho học sinh, góp phần xây dựng trường học hạnh phúc. Tại những hội thảo này, nhiều ý kiến đề xuất nên bỏ hoạt động xếp hạng học sinh theo điểm tổng kết nhằm giảm áp lực điểm số trong học tập, “cởi trói” cho học trò trước những căng thẳng trên “đường đua” không cân sức để đạt tới thứ hạng cao trong lớp, đồng thời tạo môi trường học đường bình đẳng, thân thiện.
Thực tế, học tập chỉ là một trong nhiều năng lực của con người. Khả năng học tập của mỗi học sinh lại khác nhau, không phải đều “tốt” theo cách nhìn phiến diện thường thấy đã lạc hậu. Trong quá trình phát triển, trưởng thành, các em sẽ bộc lộ những thiên hướng khác nhau, em học tốt các môn văn hóa xã hội, em mạnh về những môn khoa học tự nhiên, lại có những bạn giỏi về thể thao, có năng khiếu mỹ thuật, hội họa, có thế mạnh về âm nhạc, múa hát, giao tiếp… Do đó không nên và cũng không thể dùng thước đo chung là điểm số trong học tập để đánh giá năng lực của mỗi học sinh. Việc xếp hạng học sinh chỉ nên là hoạt động phục vụ công tác chuyên môn hoặc công tác kiểm tra, đánh giá, quản lý chất lượng giáo dục- đào tạo.
Từ năm 2019, Bộ Giáo dục- Đào tạo phát động xây dựng mô hình “trường học hạnh phúc”. Nói một cách ngắn gọn, trường học hạnh phúc khi mỗi ngày đến trường của giáo viên và học sinh đều là một ngày vui và có ý nghĩa. Nếu học sinh còn nơm nớp nỗi lo phải đạt điểm cao khi đến lớp thì trường học hạnh phúc vẫn chưa đạt được mục tiêu đề ra. Theo đó, thay bằng dùng thước đo điểm số để đánh giá năng lực học sinh, nhà trường cần giúp các em khám phá tiềm năng, phát huy những thế mạnh, năng lực, tố chất của bản thân, từ đó tạo niềm say mê, hứng thú trong học tập, cũng như trong quá trình rèn luyện để trở thành người có ích cống hiến cho xã hội./.
Minh Phương
