(HPĐT)- Sắm sửa lễ vật, tổ chức cúng ông Công, ông Táo là nghi thức được nhiều gia đình chú trọng thực hiện vào dịp 23 tháng Chạp. Tuy nhiên, trước diễn biến phức tạp của dịch COVID-19, người dân cần nêu cao ý thức phòng dịch, cũng như chú ý bảo vệ môi trường.

Người dân chọn mua cá chép ở chợ Cố Đạo chuẩn bị cúng ông Công, ông Táo, bảo đảm quy định phòng dịch.
Hạn chế phát sinh rác thải
Tục thờ cúng tổ tiên, cúng Táo quân là nét văn hóa đẹp của người Việt, nhưng ngày nay một số người hiểu sai hoặc lạm dụng để cúng rình rang quá mức. Không ít người sắm sửa cúng Táo quân đủ thứ từ: quần áo, nhà lầu, xe hơi... Có người “săn lùng” cá chép vàng, chép đỏ quý hiếm, đắt tiền, với suy nghĩ sắm lễ càng nhiều càng được thần linh phù hộ. Do đó, cứ đến dịp 23 tháng Chạp, trên thị trường, các mặt hàng “độc, lạ” liên quan đến lễ cúng ông Công, ông Táo được nhiều người lựa chọn, tìm mua. Cùng với đó, tình trạng đốt vàng mã quá nhiều là nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường, nguy cơ cháy nổ và lãng phí.
Theo Hòa thượng Thích Quảng Tùng, Phó chủ tịch Hội đồng trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Trưởng Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo thành phố, những gia đình đốt nhiều vàng mã không chỉ tốn kém tiền của, mà còn ảnh hưởng lớn đến môi trường sống, nhất là ở khu vực đô thị. Cũng như tục thả cá chép, không phải cá chép càng to, thả nhiều cá thì gia chủ được phúc lớn. Trong đạo Phật hay tín ngưỡng dân gian, lễ nào cũng vậy không quan trọng “mâm cao cỗ đầy”, quan trọng là sự thành tâm, hướng thiện, đề cao sự biết ơn”.
Những năm gần đây, ý thức về bảo vệ môi trường trong việc cúng ông Công, ông Táo của người dân thành phố có nhiều biến chuyển tích cực. Mọi người thả cá xong đều để túi nylon đúng nơi quy định, không vứt xuống sông, xuống hồ. Ngoài ra, nhiều người dân để cá chép vào xô, chậu... rồi đem đi thả để hạn chế phát sinh rác thải, túi nylon ra môi trường. Một số tổ chức, cá nhân tổ chức các chương trình, hoạt động thu gom rác, túi nylon với các khẩu hiệu như: “Thả cá, đừng thả túi nylon” tại các khu vực sông, hồ. Phó chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ huyện Vĩnh Bảo Tạ Thị Thủy cho biết: “Bên cạnh việc vận động hội viên hạn chế đốt vàng mã, sử dụng các túi đựng thân thiện môi trường trong việc sắm lễ cúng ông Công, ông Táo, chúng tôi tăng cường tuyên truyền trên hệ thống đài truyền thanh các xã về ý nghĩa tốt đẹp của ngày Tết ông Công, ông Táo, kết hợp vận động, nhắc nhở nhân dân thực hiện nếp sống văn minh, giữ gìn vệ sinh, môi trường, làm sạch nhà, sạch phố đón Tết, đón xuân”, nhất là thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch COVID-19.
Quy mô nhỏ gọn để bảo đảm an toàn
Năm nay, lễ cúng ông Công, ông Táo diễn ra trong bối cảnh dịch, bệnh COVID-19 diễn biến phức tạp, xuất hiện nhiều ca nhiễm mới trong cộng đồng. Vì vậy, người dân cần nâng cao ý thức trong công tác phòng, chống dịch, giảm quy mô tổ chức lễ cúng ông Công, ông Táo để vừa bảo đảm không khí tươi vui, đầm ấm vừa thực hiện nghiêm các biện pháp phòng dịch.
Ở nhiều khu dân cư, nhiều gia đình thực hiện nghiêm “cửa đóng, then cài” để bảo đảm nguyên tắc giãn cách xã hội, hạn chế tập trung đông người. Ông Trần Văn Trọng, Trưởng Ban công tác Mặt trận thôn Vĩnh Khê (xã An Đồng, huyện An Dương) cho biết: “Trong ngày cúng ông Công, ông Táo năm nay, chúng tôi nhận thấy quy mô các bữa tiệc tại các gia đình giảm rõ rệt. Thông thường, một số gia đình tổ chức 5-7 mâm cỗ để sum họp người thân nhưng nay chỉ tập trung ít thành viên. Chúng tôi bố trí loa phát thanh lưu động tuyên truyền 2 lần/ngày để vận động hơn 1.140 hộ gia đình khai báo chính xác trường hợp người thân từ vùng khác, nơi khác đến tham gia dự tiệc, tránh nguy cơ lây nhiễm dịch cho cộng đồng dân cư”.
Theo Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Quang Chính, Giám đốc Trung tâm Truyền thông giáo dục sức khỏe thành phố, thực hiện các nghi lễ cúng ông Công, ông Táo là nhu cầu văn hóa tâm linh của nhân dân. Tuy nhiên để phù hợp bối cảnh cuộc sống hiện tại, bên cạnh việc duy trì, tiếp nối những truyền thống tốt đẹp của dân tộc, người dân không nên câu nệ nặng về hình thức mà xem nhẹ những khuyến cáo về thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch như: bảo đảm giãn cách tối thiểu 1m, đeo khẩu trang khi mua sắm lễ vật ở các chợ dân sinh, giảm quy mô tổ chức lễ cúng ông Công, ông Táo, đồng thời điều chỉnh về hình thức để phù hợp tình hình phòng, chống dịch mà vẫn giữ nguyên ý nghĩa cầu bình an, hạnh phúc của ngày tiễn ông Công, ông Táo chầu trời./.
Mai Lê - Ảnh: Vũ Dũng