Để pháp luật thấm sâu vào đời sống

Đổi mới cách đưa pháp luật đến người dân

Những ngày đầu tháng 11, không khí hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam 9/11 diễn ra sôi nổi tại nhiều địa phương trên địa bàn Hải Phòng.

Thay vì chỉ tập trung vào các hội nghị tuyên truyền theo phương thức truyền thống, nhiều đơn vị chủ động đổi mới cách làm, tận dụng nền tảng số, mạng xã hội và những hình thức truyền thông trực quan để pháp luật đến gần hơn với từng nhóm đối tượng.

Đơn cử, Công an phường Hưng Đạo xây dựng phim ngắn tuyên truyền pháp luật về phòng, chống ma túy, đăng tải trên mạng xã hội. Với hình ảnh trực quan, nội dung cô đọng, sinh động, video thu hút hàng trăm nghìn lượt xem.

Thiếu tá Đào Văn Đan Phong, Công an phường Hưng Đạo cho biết, đây là hướng đi tiếp nối những cách làm sáng tạo của đơn vị. Trước đó, Công an phường từng tổ chức livestream hướng dẫn thủ tục hành chính, giải đáp vướng mắc của người dân, thu hút hàng nghìn lượt theo dõi, tương tác. Qua đó, những quy định pháp luật được truyền tải gần gũi, dễ hiểu hơn, phù hợp với thói quen tiếp nhận thông tin trong môi trường số.

Không chỉ trên không gian mạng, hình thức tuyên truyền trực tiếp cũng được các cơ quan tư pháp chú trọng, với những hoạt động có tính giáo dục và sức răn đe rõ nét. Ngày 30/10, tại hội trường Nhà văn hóa Tổ dân phố Hải Ninh, phường Hưng Đạo, Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 6 phối hợp Tòa án Nhân dân khu vực 6 tổ chức xét xử lưu động 2 vụ án hình sự về tội vi phạm quy định về an toàn thực phẩm và tội mua bán, tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy.

Việc lựa chọn những vụ án liên quan trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng và an ninh trật tự giúp hoạt động xét xử trở thành hình thức tuyên truyền pháp luật sinh động.

Bà Nguyễn Minh Phương, Phó Chánh án Tòa án Nhân dân khu vực 6 cho biết, việc lựa chọn địa điểm xét xử lưu động tại khu dân cư giúp mở rộng đối tượng tiếp cận, nhất là những người ít có điều kiện tìm hiểu pháp luật qua các kênh thông tin chính thống hoặc tham dự trực tiếp tại trụ sở phiên tòa.

Đây là cách đưa hoạt động tư pháp đến gần hơn với đời sống, để mỗi phiên tòa không chỉ có ý nghĩa xét xử mà còn trở thành một bài học pháp luật thiết thực đối với cộng đồng.

Tại các xã: Kiến Hải, Kiến Hưng, Hùng Thắng và các phường: Hải Dương, Thạch Khôi, Đồ Sơn, Lê Chân…, hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật được triển khai với nhiều hình thức, gắn với địa bàn và nhu cầu thực tế của người dân.

Ông Đỗ Mạnh Hiếu, Bí thư Đảng ủy xã Hùng Thắng cho biết, địa phương đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật trực tiếp, trực tuyến, qua Zalo và hệ thống truyền thanh; đồng thời chú trọng hòa giải ở cơ sở, công khai, minh bạch thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho người dân.

Một cách làm thiết thực khác là mô hình tư vấn pháp luật lưu động tại khu dân cư. Tối 23/10, UBND phường An Biên tổ chức hội nghị tư vấn pháp luật lưu động, tập trung vào các vấn đề chỉnh trang đô thị, di dời cư dân, cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ. Người dân, nhất là những trường hợp thuộc diện chính sách, người yếu thế, được hỗ trợ pháp lý miễn phí, tư vấn và giải đáp trực tiếp những vướng mắc.

Sự đa dạng trong các hoạt động hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam cho thấy công tác phổ biến, giáo dục pháp luật tại Hải Phòng đang chuyển dần từ tuyên truyền một chiều sang tương tác, đối thoại và hỗ trợ người dân tiếp cận, thực hiện pháp luật.

Mỗi địa phương, đơn vị lựa chọn một cách làm phù hợp với đặc điểm địa bàn và nhóm đối tượng, nhưng đều hướng tới mục tiêu chung là nâng cao nhận thức, ý thức tự giác chấp hành pháp luật trong cộng đồng.

Xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật

Theo Kế hoạch số 24/KH-HĐPH ngày 11/8/2026 của Hội đồng Phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật thành phố, các hoạt động hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam năm nay được triển khai trong tháng 10 và tháng 11, tập trung cao điểm từ ngày 3 đến hết ngày 10/11.

Các hoạt động còn gắn với dấu mốc 80 năm Quốc hội thông qua bản Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (9/11/1946 - 9/11/2026), qua đó nhấn mạnh vị trí, vai trò của Hiến pháp và pháp luật trong đời sống xã hội.

Năm nay, thành phố chú trọng tổ chức cuộc thi trực tuyến “Tìm hiểu pháp luật trực tuyến”; xây dựng các tin, bài, video ngắn, infographic, podcast pháp luật trên các nền tảng truyền thông.

Thành phố từng bước chuyển trọng tâm từ tuyên truyền, phổ biến pháp luật sang xây dựng môi trường quản trị và đời sống xã hội dựa trên pháp luật.

Đề án xây dựng mô hình “Thành phố thượng tôn và tuân thủ pháp luật” giai đoạn 2026 - 2030 và những năm tiếp theo được triển khai với bộ tiêu chí cụ thể, tổ chức thí điểm tại 15 xã, phường, đặc khu.

Đây không đơn thuần là mô hình tuyên truyền mà hướng tới tạo chuyển biến đồng bộ trong nhận thức và hành động của cơ quan công quyền, cán bộ, công chức, người dân và doanh nghiệp. Trong đó, trách nhiệm thực thi pháp luật của chính quyền, tính gương mẫu của đội ngũ cán bộ và ý thức tự giác tuân thủ của mỗi chủ thể đều có ý nghĩa quyết định.

Đồng chí Ngô Quang Giáp, Uỷ viên Thành ủy, Giám đốc Sở Tư pháp cho biết, ngày 9/11 hằng năm có ý nghĩa quan trọng không chỉ là dịp tôn vinh Hiến pháp, pháp luật mà còn giáo dục ý thức thượng tôn pháp luật, xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật trong toàn xã hội.

Thực tiễn cho thấy, các hoạt động hưởng ứng năm nay từng bước đi vào chiều sâu và đạt kết quả đồng bộ từ thành phố đến cấp cơ sở. Các sở, ban ngành, đoàn thể đẩy mạnh các hoạt động chuyên môn nghiệp vụ gắn với truyền thông phổ biến và triển khai kịp thời các văn bản pháp luật mới trong lĩnh vực công tác.

Tại địa phương, nhiều hoạt động được triển khai đồng bộ, đa dạng, bám sát nhiệm vụ chính trị và nhu cầu thực tế. Những kết quả này cho thấy công tác hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam góp phần đưa pháp luật đến gần hơn với người dân, hỗ trợ doanh nghiệp chủ động tuân thủ và nâng cao trách nhiệm của đội ngũ cán bộ trong thực thi công vụ.

Đồng chí Giám đốc Sở Tư pháp Ngô Quang Giáp nhấn mạnh, bên cạnh các kết quả đã đạt được, việc tuân thủ và thượng tôn pháp luật cần được thực hiện thường xuyên, liên tục, từ cơ quan nhà nước thực thi pháp luật, cán bộ nêu gương đến người dân tự giác chấp hành, doanh nghiệp kinh doanh có trách nhiệm.

Pháp luật trở thành chuẩn mực ứng xử hằng ngày sẽ là nền tảng để thành phố Hải Phòng là “Thành phố thượng tôn và tuân thủ pháp luật”, phát triển văn minh, kỷ cương, nhanh và bền vững.