Để phong trào toàn dân luyện tập thể thao không chỉ là khẩu hiệu

Lễ phát động "Mỗi người dân lựa chọn ít nhất một môn thể thao phù hợp để tập luyện thường xuyên" được thành phố Hải Phòng tổ chức vào đầu tháng 10 này gửi đi một thông điệp đúng và cần thiết. Nhưng làm thế nào để thể thao thực sự trở thành một phần đời sống hằng ngày của mỗi người?

Thể dục, thể thao trước hết phải trở thành nhu cầu tự thân. Người dân có thể lựa chọn đi bộ, chạy bộ, đạp xe, bơi lội, cầu lông, bóng chuyền, dưỡng sinh, yoga hoặc bất kỳ môn thể thao nào phù hợp với sức khỏe, tuổi tác, điều kiện và quỹ thời gian của mình. Không phải ai cũng cần theo đuổi một môn thể thao đòi hỏi kỹ thuật cao hay hướng tới thành tích. Điều quan trọng là tìm được hình thức vận động phù hợp và duy trì đều đặn, qua đó bảo vệ sức khỏe, giảm căng thẳng và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Bởi vậy, hiệu quả của lễ phát động năm 2026 không nên chỉ được đo bằng số lượng người tham dự, số môn thể thao biểu diễn hay không khí sôi nổi của sự kiện. Điều cần quan tâm hơn là sau lễ phát động, có thêm bao nhiêu người thực sự bắt đầu tập luyện thể thao, bao nhiêu người duy trì được thói quen ấy sau vài tháng và phong trào có thực sự lan tỏa đến từng khu dân cư, cơ quan, trường học, doanh nghiệp hay không.

Khi người dân chủ động bước ra khỏi nhà để vận động mỗi ngày, khi những sân chơi, công viên, nhà văn hóa, điểm tập luyện có người sử dụng thường xuyên, khi việc tập luyện trở thành một nếp sinh hoạt của gia đình, lúc đó phong trào mới có sức sống bền vững.

Nghị quyết số 12 ngày 26/8/2026 của Ban Thường vụ Thành ủy về phát triển thể dục, thể thao thành phố Hải Phòng đến năm 2030, định hướng đến năm 2045, đặt ra những mục tiêu cụ thể. Theo đó, đến năm 2030, thành phố phấn đấu có trên 45% số người tập luyện thể dục, thể thao thường xuyên; tất cả đơn vị hành chính cấp xã có thiết chế thể thao hoặc thiết chế văn hóa - thể thao, trong đó ít nhất 70% đáp ứng tiêu chí, tiêu chuẩn quy định.

Những mục tiêu ấy không chỉ là các con số trong báo cáo, mà cần được chuyển hóa thành những điều kiện và hoạt động cụ thể trong đời sống người dân. Bởi nếu mỗi người được vận động lựa chọn một môn thể thao phù hợp nhưng tại khu dân cư lại thiếu không gian tập luyện, sân chơi xuống cấp, thiết bị thể thao ngoài trời hư hỏng hoặc không được bảo trì, lời kêu gọi sẽ khó phát huy hiệu quả.

Muốn người dân tập luyện, trước hết phải tạo điều kiện để người dân có thể tập luyện. Đây là trách nhiệm của chính quyền các cấp, các ngành, đơn vị, trường học, doanh nghiệp, tổ chức xã hội, liên đoàn, hiệp hội, các câu lạc bộ thể thao… Mỗi nhóm dân cư có nhu cầu khác nhau: người cao tuổi cần không gian vận động thuận tiện, an toàn; trẻ em cần sân chơi phù hợp; người lao động cần những địa điểm tập luyện gần nơi ở hoặc nơi làm việc. Những nhu cầu thiết thực ấy cần được tính đến trong quá trình quy hoạch, đầu tư và tổ chức hoạt động thể thao quần chúng.

Đầu tư cho thể thao cũng là đầu tư cho sức khỏe cộng đồng. Một sân chơi được xây dựng ở khu dân cư có thể không tạo ra ngay một thành tích thể thao. Một nhà tập đa năng trong trường học có thể không lập tức tạo ra một vận động viên chuyên nghiệp. Nhưng những công trình ấy có thể tạo ra hàng trăm, hàng nghìn giờ vận động cho trẻ em và người dân mỗi ngày. Đó chính là giá trị lâu dài của thể thao quần chúng.

Tuy nhiên, đầu tư cần đi đôi với hiệu quả sử dụng. Mỗi công trình cần xuất phát từ nhu cầu thực tế, có phương án vận hành, bảo dưỡng và tổ chức hoạt động phù hợp. Cùng với đó, cần khuyến khích xã hội hóa, huy động nguồn lực từ doanh nghiệp, câu lạc bộ và cộng đồng để mở rộng không gian tập luyện. Những mô hình nhỏ nhưng hiệu quả tại khu dân cư, cơ quan, trường học cần được nhân rộng thay vì chỉ chú trọng những công trình quy mô lớn.

Điều đáng kỳ vọng sau lễ phát động không phải là một phong trào nhất thời, mà là sự thay đổi trong nhận thức và hành động của cộng đồng. Khi người dân có điều kiện tập luyện, chủ động vận động và coi đó là nhu cầu thường ngày, thể thao quần chúng mới có nền tảng phát triển bền vững.