(HPĐT)- Không chỉ tái hiện lịch sử hào hùng, khắc họa hình ảnh người bộ đội anh dũng, can trường đầy cảm xúc... nhiều tác phẩm sân khấu kịch đề tài chiến tranh khơi dậy niềm tự hào dân tộc trong mỗi người xem hôm nay và mai sau...
Cảnh trong vở diễn “Vầng trăng trinh liệt” do Nhà hát kịch Quân đội dàn dựng, biểu diễn gần đây.
Nhiều năm qua, thể hiện đề tài chiến tranh luôn là thách thức không nhỏ đối với người làm sân khấu, trong đó có kịch. Nhiều người thường nghĩ đây là đề tài khô khan, cứng nhắc, khó thu hút người xem, khó chuyển tải nội dung chính kịch. NSND Trần Ngọc Giàu chia sẻ, mảng đề tài này là máu thịt đối với nhiều thế hệ nghệ sĩ trưởng thành các từ cuộc kháng chiến giành và bảo vệ độc lập dân tộc. Từ mảng đề tài chiến tranh cách mạng, một đội ngũ những nhà viết kịch mặc áo lính trưởng thành, tên tuổi của họ đến nay còn được đông đảo người dân nhắc nhớ và yêu mến như: Vũ Dũng Minh, Nguyễn Vượng, Hoài Giao, Sỹ Hanh, Xuân Đức, Chu Nghi, Ngô Y Linh, Đào Hồng Cẩm... Những tác phẩm có được thành công lớn, ấn tượng sâu sắc với nhiều thế hệ công chúng như “Đâu có giặc là ta cứ đi”, “Người ven đô”, “Người vợ miền Nam”, “Ngọn lửa”, “Bà mẹ và những đứa con”, “Lưới thép”, “Một vùng trời”…
Hiện nay, với cách tiếp cận mới mẻ để lịch sử hào hùng của dân tộc được hiện ra một cách tự nhiên, thuyết phục trong đời sống hiện tại, làm rung động lòng người bằng những cảm xúc chân thành, nhiều đạo diễn thành công bởi cho thấy sự sáng tạo, đổi mới cách dàn dựng, thể hiện vở diễn. Mới đây, Nhà hát kịch Quân đội gây ấn tượng mạnh với người xem khi công diễn vở kịch “Vầng trăng trinh liệt” theo kịch bản “Mười cô gái Đồng Lộc” của tác giả Hà Đình Cẩn. Nội dung kịch bản xoay quanh cuộc sống, chiến đấu vô cùng gian khổ, khốc liệt của những cô gái Thanh niên xung phong (TNXP) trên mảnh đất Đồng Lộc gần như không lúc nào ngớt tiếng bom đạn cày xới trong cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ. Những cô gái mỗi người một hoàn cảnh, một số phận khác nhau, nhưng cùng chung một lý tưởng, đó là tình yêu Tổ quốc, khát vọng hòa bình. Họ sẵn sàng hy sinh ước mơ, hy sinh tình yêu và hạnh phúc riêng tư, cống hiến trọn vẹn tuổi thanh xuân cho ngày toàn thắng của đất nước. Với góc nhìn đầy nhân văn từ ngày hôm nay về chiến tranh, về tình yêu, tình đồng chí, trong đa dạng của tính cách, điểm nhìn khác nhau, vở kịch “Vầng trăng trinh liệt” để lại nhiều cảm xúc, ấn tượng với người xem.
Vở “Trái tim người Hà Nội” dựa theo tiểu thuyết “Nỗi buồn chiến tranh” của nhà văn Bảo Ninh, do Nhà hát kịch Hà Nội dàn dựng cách đây không lâu, lần đầu đưa các nhân vật văn học bước ra khỏi trang sách, hóa thân sống động trong một không gian nghệ thuật mới. Tác giả Phùng Nguyễn khéo léo chọn ra một lát cắt là câu chuyện tình yêu của Kiên (diễn viên Tiến Lộc) và Phương (diễn viên Thùy Dương), để tái hiện lại những năm tháng chiến tranh khốc liệt, những chàng trai, cô gái Hà Nội tuổi mười tám đôi mươi, với đầy hoài bão, ước mơ, không chút phân vân, dũng cảm bước vào cuộc chiến, cống hiến tuổi thanh xuân của mình cho sự nghiệp chiến đấu, bảo vệ Tổ quốc.
Vở kịch không chỉ dừng lại ở việc lên án chiến tranh và mong muốn hòa bình, mà còn cho thấy những vấn đề con người đang phải đối mặt ngay trong cuộc sống đời thường. Khi ấy, khát vọng vươn lên sẽ là kim chỉ nam cho mỗi người tìm thấy hạnh phúc của riêng mình. Vở kịch “Hoa lửa Truông Bồn” (tác giả PGS. TS Nguyễn Thế Kỷ, đạo diễn NSND Lê Hùng) là một trong những vở diễn về đề tài chiến tranh được sáng tác gần đây, gồm 4 cảnh, tập trung khắc họa hình tượng Tiểu đội 2 và các thành viên của Tiểu đội 2, Đại đội TNXP 317 thuộc Tổng đội TNXP Nghệ An ở thời khắc ác liệt, sinh tử nhất của cuộc chiến tranh năm xưa. Đó là câu chuyện về những người con xứ Nghệ đang ở độ tuổi đẹp nhất đời người chọn cho mình một sự nghiệp chung. Vở kịch khơi dậy niềm tự hào, biết ơn của thế hệ hôm nay với các thế hệ đi trước đã lấy máu xương, mồ hôi, nước mắt và cả tuổi thanh xuân giành và giữ độc lập, tự do, độc lập, thống nhất cho đất nước, hạnh phúc cho nhân dân.
Các nghệ sĩ Nhà hát Kịch Hà Nội dàn dựng lại và công diễn vở kịch “Đôi mắt” nổi tiếng của tác giả Vũ Minh Dũng. Xuyên suốt 120 phút vở kịch, người xem thấy được tình yêu, sự hy sinh, lòng nhân ái, dũng cảm của con người Việt Nam trong cuộc kháng chiến giành độc lập. Xen kẽ những hình ảnh mưa bom bão đạn, cái chết rình rập là sự ngoan cường, tinh thần chiến đấu quả cảm, cùng với tình yêu, tình đồng chí, sự hy sinh. Dù là đề tài chiến tranh, nhưng vở diễn không theo hướng bi thương, khốc liệt mà thiên về khai thác tình đời, tình người, tình yêu nơi trận tuyến. “Đôi mắt” dàn dựng gần đây đưa nhiều bài hát, thơ văn kháng chiến vào vở diễn, lời thoại cũng giàu hình ảnh, chất thơ, mang đến những cung bậc cảm xúc khó quên trong lòng người và giúp vở kịch chiến tranh này mang đậm màu sắc nhân văn.
Ngoài ra, các vở kịch như “Ngôi nhà trong thành phố” (tác giả Xuân Trình; NSND Lê Hùng đạo diễn), “Những người con Hà Nội” (kịch bản Phạm Văn Quý), “Lính trận” (tác giả Chu Lai), “Bão tố Trường Sơn” (tác giả Trương Minh Phương)... về đề tài chiến tranh ra mắt những năm trở lại đây chinh phục được người xem nhiều thế hệ. Thông qua những vở diễn này, thế hệ hôm nay và mai sau thêm trân trọng nền độc lập, tự do của đất nước, sự hy sinh của cha anh để giành được./.
HOÀNG ANH
