Doanh nghiệp e ngại
Nhờ tích cực tham gia các hội nghị hướng dẫn do Sở Tài nguyên – Môi trường tổ chức, Khu kinh tế Đình Vũ bảo đảm thực hiện quy định pháp luật về môi trường.
Ảnh: DUY LÊ
Theo nhiều DN, các thủ tục hành chính về môi trường phức tạp, nên phải thuê công ty, đơn vị tư vấn thực hiện. Giám đốc Trung tâm Chỉnh hình phục hồi chức năng Hải Phòng Lê Quốc Phóng cho biết: Trung tâm thông qua công ty tư vấn để làm thủ tục xin cấp giấy phép xả thải vào nguồn nước. Theo báo giá của tư vấn, trung tâm phải chi khoảng 65-100 triệu đồng để hoàn tất hồ sơ cấp giấy phép xả thải (không tính chi phí đầu tư xây dựng hệ thống xử lý nước thải). Trong khi, theo quy định, tổng các chi phí để hoàn tất hồ sơ, thủ tục cấp giấy phép xả thải vào nguồn nước chưa tới 10 triệu đồng, bao gồm cả chi phí thiết kế sơ đồ đường ống thoát nước, quan trắc chất lượng nguồn nước tiếp nhận xả thải và các chi phí thẩm định đề án, báo cáo xả nước thải vào nguồn nước, lệ phí cấp giấy phép xả nước...Dù chi phí cao, nhưng số DN nhờ đến công ty tư vấn thực hiện thủ tục hành chính khá phổ biến. Có những thủ tục gần như 100% số DN đều thuê tư vấn thực hiện, như phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường, ứng phó sự cố tràn dầu, kế hoạch đóng cửa mỏ khai thác khoáng sản.
Theo Chánh thanh tra Sở Tài nguyên-Môi trường Lê Sơn, nguyên nhân chính là các DN đang phải thực hiện nhiều thủ tục về bảo vệ môi trường (BVMT). Thống kê cho thấy mỗi DN, từ khi bắt đầu lập dự án đầu tư cho đến khi đi vào hoạt động chính thức, phải làm nhiều thủ tục, bao gồm: báo cáo đánh giá tác động môi trường, bản cam kết BVMT; báo cáo kết quả thực hiện, báo cáo kết qủa xây dựng các công trình BVMT; quan trắc, báo cáo định kỳ với cơ quan quản lý về kết quả quan trắc, vận hành các công trình BVMT. Ngoài ra, còn hàng loạt các thủ tục khác có liên quan đến đặc thù hoạt động sản xuất...của từng đơn vị. Các thủ tục này phân tán ở nhiều văn bản quy phạm pháp luật. Để hiểu và thực hiện được các thủ tục này, DN phải nắm được kiến thức chuyên môn về môi trường, cần có thời gian tìm hiểu, nghiên cứu luật và các văn bản hướng dẫn thi hành.
Cùng với đó, việc hướng dẫn, hỗ trợ giải quyết thủ tục hành chính của cơ quan chức năng tổ chức thực hiện nhưng chưa đạt hiệu quả cao. Hoạt động tập huấn, hướng dẫn mới tập trung vào những DN quy mô lớn, DN trong khu công nghiệp. Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong tiếp nhận và giải quyết hành chính lĩnh vực môi trường chưa phổ biến. DN mất nhiều thời gian giải quyết các thủ tục hành chính. Về phía chủ quan, không ít DN “lười” nghiên cứu tìm hiểu các, nghiên cứu các quy định về môi trường. Dù việc DN trực tiếp làm hồ sơ môi trường có nhiều lợi ích, vừa giúp giảm chi phí, vừa là dịp nhận thức rõ hơn về vấn đề BVMT.
Sớm có hướng tháo gỡ
Bảo vệ môi trường là vấn đề ngày càng quan trọng. Do đó, yêu cầu về thủ tục hành chính trong lĩnh vực này đòi hỏi sự chặt chẽ, tỉ mỉ. Tuy nhiên, không vì thế để thủ tục hành chính làm khó DN.
Để khắc phục tình trạng này, lãnh đạo Sở TNMT tổ chức rất nhiều hội nghị tổ chức gặp gỡ, đối thoại DN; hướng dẫn DN thực hiện các thủ tục, quy định về BVMT. Gần đây nhất, Sở TNMT tổ chức hội nghị hướng dẫn về thủ tục cấp giấy phép xả thải vào nguồn nước. Nhiều lãnh đạo DN bày tỏ sự đồng tình với việc tổ chức, hướng dẫn thực hiện thủ tục hành chính của Sở TNMT, như các Công ty TNHH Vĩnh Chân, TNHH Cự Bách (quận Dương Kinh). Nếu được hướng dẫn thực hiện thủ tục hành chính sớm hơn, DN đã hoàn thành thủ tục cấp giấy phép xả thải dễ dàng hơn. Việc thiếu thông tin về quy định pháp luật trong lĩnh vực BVMT nói chung là nguyên nhân nhiều DN chấp nhận chi phí cao thuê đơn vị tư vấn thực hiện thủ tục môi trường. Giám đốc Sở TNMT Trần Văn Phương cho biết: Sở đang đẩy mạnh xây dựng cơ sở dữ liệu lĩnh vực môi trường, tạo cơ sở cho việc ứng dụng dịch vụ công trực tuyến, rút ngắn thời gian thực hiện các thủ tục hành chính, như xây dựng cơ sở dữ liệu tài nguyên nước, cơ sở dữ liệu nguồn thải…Đồng thời, Sở kiến nghị Bộ TNMT rà soát bổ sung các văn bản còn thiếu, loại bỏ các quy định không còn phù hợp, ban hành đầu đủ các văn bản pháp luật để làm cơ sở hướng dẫn thực thi chính sách pháp luật về BVMT, đơn cử như văn bản hướng dẫn thực hiện quy định về BVMT đối với cơ sở đã đi vào hoạt động sau ngày 1-4-2015 nhưng không có báo cáo ĐTM được phê duyệt hoặc cam kết BVMT được xác nhận.
Các hướng dẫn cụ thể và sự hỗ trợ của cơ quan chức năng về tăng cường thực hiện dịch vụ công trực tuyến, cùng với sự hoàn thiện cơ chế, chính sách giúp DN tiếp cận các thủ tục hành chính lĩnh vực môi trường một cách đầy đủ hơn, hạn chế tình trạng phải thông qua tổ chức, đơn vị tư vấn hoặc “chạy vạy” để có được giấy phép về môi trường.
