Ban hành quy định quản lý xe buýt là bước cần thiết để Hải Phòng tổ chức dịch vụ vận tải công cộng đồng bộ, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người dân và du khách.
Đầu năm 2026, tuyến xe buýt số 22 được điều chỉnh thành tuyến xã Vĩnh Hải – cầu Đăng – Khu công nghiệp VSIP, dài 50 km, với tần suất 54 lượt xe/ngày. Tuyến số 16C nối Bến xe Thượng Lý với Bến phà Đồng Bài được điều chỉnh lên 72 lượt xe/ngày.
Hai tuyến xe, hai hướng kết nối cho thấy nhu cầu phục vụ đa dạng của vận tải công cộng tại Hải Phòng, đưa người lao động đến khu công nghiệp, kết nối người dân và du khách với cửa ngõ ra đảo Cát Bà.
Cũng trong năm 2026, Sở Xây dựng điều chỉnh biểu đồ hoạt động hai tuyến này. Với tuyến số 22, việc điều chỉnh hướng đến phù hợp hơn với thời gian làm việc theo ca của công nhân. Với tuyến 16C, điểm đón, trả khách tại Bến phà Đồng Bài được bố trí lại nhằm bảo đảm trật tự, an toàn giao thông. Những thay đổi cụ thể ấy cho thấy tổ chức xe buýt phải thường xuyên bám sát nhịp sống và nhu cầu đi lại.
Sau sắp xếp đơn vị hành chính, không gian phát triển của Hải Phòng mở rộng. Nhu cầu kết nối giữa các khu vực dân cư, khu công nghiệp, trung tâm hành chính, trường học và bệnh viện đặt ra yêu cầu quản lý mạng lưới vận tải công cộng thống nhất.
Mỗi lần điều chỉnh tuyến cần được tính toán trong tổng thể, bảo đảm kết nối thuận tiện và sử dụng hiệu quả nguồn lực.
Thực tế ấy đặt ra yêu cầu thành phố sớm ban hành quy định quản lý xe buýt phù hợp với điều kiện mới. Quy định cần xác định rõ cơ quan chịu trách nhiệm tổ chức mạng lưới, đơn vị quản lý hạ tầng, nghĩa vụ của doanh nghiệp vận tải và trách nhiệm phối hợp của chính quyền địa phương.
Khi từng công việc có đầu mối, từng yêu cầu phục vụ có tiêu chí kiểm tra, hoạt động xe buýt mới có cơ sở vận hành đồng bộ, hạn chế chồng chéo hoặc bỏ sót trách nhiệm.
Đặc thù của một thành phố công nghiệp, cảng biển và du lịch cần được thể hiện trong cách tổ chức từng tuyến.
Công nhân cần xe kịp giờ vào ca, có chuyến về sau giờ làm. Người đi khám bệnh cần điểm đón gần, lên xuống thuận tiện. Du khách cần biết rõ tuyến đi, nơi chuyển xe và thời gian kết nối. Phương án vận hành vì thế phải linh hoạt theo nhu cầu của từng nhóm hành khách.
Với hành trình ra Cát Bà, sự thuận tiện cần được tính xuyên suốt từ xe buýt đến phà rồi tiếp tục di chuyển trên đảo. Cơ quan chức năng đã chấp thuận vị trí đón, trả khách của tuyến 16C và tuyến số 14 phà Cái Viềng – trung tâm Cát Bà sau khảo sát thực tế đầu năm 2026.
Nếu thời gian chờ được rút ngắn, thông tin hành trình rõ ràng, du khách sẽ có thêm lý do lựa chọn vận tải công cộng, góp phần giảm nhu cầu đưa ô tô cá nhân qua phà.
Kết nối sân bay cũng đặt ra yêu cầu riêng. Theo phương án điều chỉnh đầu năm 2026, tuyến số 16B nối Sân bay Cát Bi với Phà Rừng, đi qua khu vực trung tâm và khu di tích Tràng Kênh.
Với những tuyến gắn với đầu mối giao thông và điểm du lịch, thông tin dễ tra cứu, vị trí đón dễ nhận biết, hướng dẫn phù hợp với khách lần đầu đến Hải Phòng cần được coi là một phần của chất lượng phục vụ.
Người dân khó thay đổi thói quen sử dụng phương tiện cá nhân chỉ bằng lời vận động.
Giá vé phù hợp vẫn chưa đủ nếu phải đi bộ quá xa, chờ lâu hoặc chuyển tuyến bất tiện. Xe sạch, đẹp cũng khó thu hút khách thường xuyên nếu giờ chạy không phù hợp giờ làm, giờ học.
Do đó, quy định quản lý cần tạo cơ sở để mở tuyến, tăng chuyến, điều chỉnh hành trình dựa trên khảo sát nhu cầu và dữ liệu vận hành.
Hạ tầng xe buýt phải được tính đến ngay khi quy hoạch, đầu tư khu dân cư, khu đô thị và đường giao thông.
Điểm dừng cần có lối tiếp cận an toàn; nhà chờ cần thông tin rõ ràng, thuận tiện cho người cao tuổi, người khuyết tật.
Trách nhiệm sửa chữa, vệ sinh, xử lý lấn chiếm phải được giao cụ thể, tránh tình trạng có công trình nhưng thiếu đơn vị chăm lo thường xuyên.
Chất lượng dịch vụ cần được đo bằng tỷ lệ chạy đúng giờ, thực hiện đủ hành trình, an toàn đón trả khách và thái độ phục vụ.
Phản ánh của hành khách phải được tiếp nhận, xử lý, thông báo kết quả. Với tuyến được trợ giá, kinh phí cần gắn với khối lượng và chất lượng dịch vụ có thể kiểm chứng.
Doanh nghiệp đồng thời cần điều kiện hoạt động ổn định để đầu tư phương tiện, đào tạo nhân lực.
Hiệu quả của một tuyến xe cũng cần được xem xét cùng nhiệm vụ phục vụ cộng đồng.
Tuyến chưa đông khách có thể vẫn thiết yếu với học sinh, người cao tuổi hoặc người dân xa trung tâm.
Trước khi thu hẹp hay dừng tuyến, cần phân tích nguyên nhân, khả năng điều chỉnh và phương án đi lại thay thế.
Sớm ban hành quy định quản lý xe buýt là bước cần thiết để Hải Phòng tổ chức dịch vụ vận tải công cộng đồng bộ, có trách nhiệm và phù hợp với yêu cầu phát triển, thuận tiện với người dân.
Khi những nhu cầu ấy được đáp ứng, người dân mới có thể tin cậy và lựa chọn phương thức vận chuyển công cộng.
NGUYỄN DƯƠNG
.png "Tìm hướng phát triển xe buýt công cộng kết nối Đông - Tây")
