Dự thảo sửa đổi Nghị định 105/2020/NĐ-CP đề xuất mở rộng hỗ trợ giáo viên mầm non tư thục tại các địa bàn tập trung đông lao động, thay vì chỉ trong khu công nghiệp như hiện nay.
Trước đây, tại Hải Phòng (cũ), Nghị định 105 kể trên được cụ thể hóa bằng Nghị quyết 04 năm 2021 của HĐND thành phố về chính sách phát triển giáo dục mầm non trên địa bàn Hải Phòng.
Theo đó, giáo viên làm việc tại trường mầm non tư thục ở địa bàn có khu công nghiệp và trực tiếp chăm sóc, giáo dục trẻ tại nhóm, lớp có từ 30% số trẻ là con công nhân, người lao động làm việc tại khu công nghiệp được hỗ trợ 1 triệu đồng/tháng và tổng được hưởng 9 tháng. Mức này cao hơn mức tối thiểu 800.000 đồng/tháng theo Nghị định 105.
Còn tại tỉnh Hải Dương (cũ), Nghị định 105 được cụ thể hóa bằng Nghị quyết số 13 ngày 8/12/2021 của HĐND tỉnh quy định định mức hỗ trợ đối với cơ sở giáo dục mầm non độc lập, tư thục; mức hỗ trợ trẻ em, giáo viên mầm non theo Nghị định 105 kể trên. Cụ thể, giáo viên mầm non tư thục đủ điều kiện được hỗ trợ 800.000 đồng/giáo viên/tháng trong tổng 9 tháng.
Sau khi Hải Phòng, Hải Dương hợp nhất, với chủ trương triển khai chính sách ưu việt nhất, thành phố Hải Phòng mới thống nhất áp dụng Nghị quyết 04 kể trên, với mức hỗ trợ cao nhất là 1 triệu đồng/giáo viên/tháng với tổng 9 tháng.
Tuy nhiên, do phạm vi áp dụng của chính sách trên còn giới hạn, tại Hải Phòng có nơi giáo viên mầm non tư thục được hưởng, có nơi chưa được hưởng chính sách, dù cùng phục vụ con em công nhân, người lao động.
Phường Thiên Hương có khu công nghiệp Nam cầu Kiền đứng chân trên địa bàn. Trong năm 2025, có 19 giáo viên của 7 nhóm lớp mầm non tư thục thuộc diện hưởng Nghị quyết 04.
Cô giáo Vũ Thị Hà, chủ nhóm lớp độc lập tư thục Chaien, tổ dân phố 5 Thiên Hương cho biết, cơ sở có 40 trẻ, trong đó khoảng 30 - 40% là con em người lao động tại khu công nghiệp Nam cầu Kiền và các khu công nghiệp lân cận. Vì thế, 5 giáo viên của nhóm lớp đều được hỗ trợ 1 triệu đồng/tháng trong thời gian tối đa 9 tháng của năm học.
Với mức thu nhập khoảng 8 - 8,5 triệu đồng/tháng, khoản hỗ trợ này là nguồn động viên đáng kể, bởi công việc thường bắt đầu sớm, kết thúc muộn khi nhiều công nhân phải tăng ca, chưa thể đón con.
Tuy nhiên, có những địa bàn không có khu công nghiệp nhưng tập trung nhiều nhà máy, doanh nghiệp và người lao động. Các nhóm lớp mầm non tư thục tại đây vẫn phục vụ đông con em công nhân, nhưng giáo viên chưa thuộc diện được hỗ trợ.
Tại phường Kinh Môn, có 4 nhóm lớp mầm non độc lập với khoảng 230 trẻ. Theo chị Trần Thị Phương, chuyên viên phụ trách giáo dục, Phòng Văn hóa - Xã hội phường, trên địa bàn không có khu công nghiệp và tại các nhóm mầm non tư thục thuộc địa bàn, tỷ lệ trẻ có bố hoặc mẹ làm việc trong khu công nghiệp chỉ khoảng 10%. Vì thế, giáo viên tại các nhóm lớp chưa đủ điều kiện nhận hỗ trợ theo Nghị định 105.
Thực tế này cho thấy, việc chỉ xác định địa bàn có khu công nghiệp khiến một số giáo viên mầm non ngoài công lập chưa được hưởng chính sách, dù vẫn chăm sóc con em công nhân, người lao động.
Không chỉ ở Hải Phòng, vướng mắc này cũng xuất hiện tại nhiều địa phương khi triển khai Nghị định 105, nhất là trong xác định địa bàn, tỷ lệ trẻ và đối tượng thụ hưởng.
Từ thực tế trên, điểm đáng chú ý trong dự thảo sửa đổi Nghị định 105 là cách tiếp cận rộng hơn đối với chính sách phát triển giáo dục mầm non ở những nơi tập trung nhiều lao động.
Theo dự thảo đang được Bộ Tư pháp thẩm định, chính sách hỗ trợ được đề xuất mở rộng, không chỉ áp dụng tại địa bàn có khu công nghiệp.
Giáo viên mầm non tư thục trực tiếp chăm sóc, giáo dục tại nhóm trẻ, lớp mẫu giáo có từ 30% số trẻ là con công nhân, sẽ có cơ hội thuộc diện thụ hưởng nếu đáp ứng các điều kiện theo dự thảo. Mức hỗ trợ cụ thể do từng địa phương căn cứ khả năng ngân sách, trình HĐND cùng cấp quyết định.
Như vậy, thay vì chỉ căn cứ vào địa giới của khu công nghiệp, chính sách hướng nhiều hơn đến nhu cầu thực tế của trẻ em và người lao động.
Một nhóm lớp nằm ngoài khu công nghiệp nhưng ở địa bàn tập trung đông công nhân, người lao động, có tỷ lệ trẻ thuộc diện chính sách từ 30% trở lên, sẽ có cơ hội tiếp cận chính sách nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện dự thảo.
Chị Trần Thị Phương, chuyên viên phụ trách giáo dục, Phòng Văn hóa - Xã hội phường Kinh Môn phấn khởi: "Việc mở rộng diện thụ hưởng sẽ giúp giáo viên mầm non tư thục có thêm khoản hỗ trợ để trang trải cuộc sống, nhất là khi thu nhập tại nhiều nhóm lớp phụ thuộc vào số lượng trẻ và thường không ổn định".
Với Hải Phòng, nếu chính sách mới được ban hành, thành phố có thể tiếp tục cụ thể hóa theo hướng phù hợp thực tế, trong đó mức hỗ trợ hiện hành 1 triệu đồng/tháng cũng là điều nhiều giáo viên mầm non tư thục mong tiếp tục được duy trì.
Bên cạnh mong chờ mở rộng diện thụ hưởng, cô giáo Nguyễn Thị Thảo, chủ nhóm lớp mầm non độc lập Ngôi Sao Việt, tổ dân phố Đại Bản (phường Hồng An), đề xuất dự thảo xem xét lộ trình nâng chuẩn theo độ tuổi đối với giáo viên ngoài công lập.
Theo cô Thảo, nhóm lớp Ngôi Sao Việt có 35 trẻ và 5 giáo viên, trong đó gần 80% số trẻ là con công nhân tại các khu công nghiệp. Tuy nhiên, do yêu cầu trình độ từ cao đẳng trở lên, hiện chỉ 3/5 giáo viên được hỗ trợ 1 triệu đồng/tháng; 2 người chưa đủ điều kiện, trong đó có cô Thảo.
Năm nay 44 tuổi, cô Thảo cho biết việc học nâng trình độ gặp nhiều khó khăn. Thu nhập của cô chỉ khoảng 5 - 8 triệu đồng/tháng, phụ thuộc vào số trẻ đến lớp và không ổn định như giáo viên trường công lập.
Vì vậy, cô Thảo đề nghị dự thảo sửa đổi Nghị định 105 chỉ quy định yêu cầu về trình độ đối với giáo viên dưới 35 tuổi. Theo cô, cách này sẽ tạo thêm cơ hội tiếp cận chính sách cho những giáo viên lớn tuổi, đã gắn bó lâu năm với nghề, qua đó góp phần giữ giáo viên, duy trì nhóm lớp và đáp ứng nhu cầu gửi trẻ ngày càng tăng của công nhân, người lao động.
BÙI HƯƠNG
