Tác phẩm “Đêm đầy sao” của Vincent Van Gogh.
(HPĐT)- Hơn một trăm năm sau ngày ra đời, bức họa “Đêm đầy sao” của Vincent Van Gogh vẫn là một trong những bí ẩn lớn nhất của mỹ thuật thế giới. Các nhà nghiên cứu trên khắp trái đất đã dùng đủ các kiến thức khoa học, từ lịch sử, vật lý, hóa học, toán học, thiên văn học… để giải mã thông điệp mà thiên tài người Hà Lan để lại và rồi mỗi người đinh ninh theo một cách khiến không ai chịu ai…
Ra đời năm 1889, bức tranh sơn dầu khổ 73,7x92 cm hiện được trưng bày tại Bảo tàng nghệ thuật hiện đại New York - Mỹ được cho là vẽ ngôi làng cổ Sani - Resmy dưới bầu trời đầy mây. Các nhà nghiên cứu tiểu sử Van Goch cho rằng, “Đêm đầy sao” (Starry night) được vẽ trong khoảng thời gian danh họa đang lưu trú tại nhà thương điên. Khác với sự xưng tụng, ngưỡng mộ mà thế giới hiện đại dành cho ông, sinh thời Van Gogh luôn chìm đắm trong cô độc và tột cùng túng thiếu. Ông chỉ duy nhất tìm thấy tự do, tự tin khi vẽ. Bị thất sủng và lãng quên bao nhiêu ngay lúc còn sống, Vincent Van Gogh lại được đề cao bấy nhiêu sau khi mất. Thậm chí từ những thập niên cuối của thế kỷ 20 tới nay, nhiều tác phẩm của ông được các nhà đấu giá lừng danh thế giới gõ búa ở mức giá kỷ lục, một viễn tưởng chỉ thường trực trong giấc mơ của họa sĩ nghèo… Thậm chí có giai thoại gắn liền với sự biến mất bí ẩn một vài tuyệt tác của Van Goch, rằng có tỷ phú giấu mặt nào đó bỏ ra vài chục triệu đô la mua về, rồi đem chôn theo mình lúc qua đời…
Để đạt tới sự tự do tuyệt đối trong nghệ thuật, một cảm giác sáng tạo không bị ràng buộc bởi bất cứ vật ngoại thân nào, Vincent Van Gogh vẽ như kẻ vô danh không màng đến khán giả, không đoái hoài tới người mua, chỉ là tập trung cao độ xúc cảm nghệ thuật lẫn trí tuệ hỗn loạn của người bệnh đang phải điều trị các triệu chứng tâm thần. Có lẽ chính vì vượt thoát khỏi các rào cản cả không gian và thời gian nên sự xuất thần trong vô thức để lại tác phẩm nghệ thuật nằm ngoài các giá trị nghệ thuật. Hơn thế, còn là mẫu mực của sự thu hút các kiến thức tinh hoa mà trí tuệ hiện đại cũng đang phải tìm tòi tranh cãi… Hầu như chẳng họa sĩ nào, chẳng người làm nghệ thuật nào chủ động lựa chọn con đường bị bỏ rơi đày đọa cả đời và được thừa nhận, nổi tiếng sau lúc không còn. Nhưng cách mà thế giới ngày hôm nay yêu mến Van Gogh, có phần chuộc lỗi ngày hôm qua đã khiến một tài năng thiên bẩm phải tự kết thúc cuộc sống của mình “Loving Vincent” (Vincent thương mến), hơn 100 năm sau ngày qua đời, Vincent Van Goch vẫn là nguồn cảm hứng vô tận cho tình yêu của con người với hội họa, với nghệ thuật và cuộc sống… ./.
Ngô Hương Sen
