Hương vị dẻo bùi của miếng sắn hấp giữa ngày đông mang theo hơi ấm tình thân mà tôi luôn nhớ mãi.

Tôi cầm miếng sắn luộc nóng hổi trên tay, khói bốc lên nghi ngút. Miếng sắn bở tơi, bùi bùi, thơm dịu. Hương vị của mùa đông và phù sa đồng bãi như lan tỏa, truyền hơi ấm vào lòng bàn tay, xua tan cái lạnh ngoài trời. Một thức quà quê mộc mạc mà đượm đà vị đất, vị quê.
Nhà tôi có một sào trồng sắn, ấy là khoảnh ruộng trên khu bãi cao. Trồng sắn không cần phải mất nhiều công chăm sóc như những loại cây khác. Cây sắn dễ tính, chỉ cần làm đất, đặt hom xuống những luống đất tơi xốp, cứ bén đất gặp mưa là xanh tốt, vươn cành, lớn nhanh đi qua những tháng ngày nắng gió. Đến khi mùa đông chạm ngõ, lá sắn ngả vàng, thân cây khô dần cũng là lúc những củ sắn âm thầm nằm sâu dưới lòng đất, chờ người đào lên.
Mỗi khi bắt đầu vào vụ sắn mới, cả nhà lại cùng nhau ra đồng. Trước đó, đất phải được dọn sạch cỏ, cày xới rồi phơi ải một thời gian cho tơi xốp. Đến ngày xuống giống, mỗi người một việc. Bố mẹ thoăn thoắt vằm đất, lên luống còn các con hào hứng đặt từng hom sắn xuống rãnh, rồi vun đất lấp kín. Cậu con trai nhỏ của tôi cũng rất thích thú với công việc này. Đôi bàn tay bé nhỏ thoăn thoắt làm theo sự hướng dẫn của bố mẹ, đôi khi còn vụng về, lấm lem cả đất, đất vương lên quần áo, lên mặt. Tuy vậy, không phải mùa vụ nào cũng được thuận lợi mà chúng tôi cũng có nỗi lo riêng. Ấy là nếu gặp những đợt mưa bão kéo dài, nước không kịp thoát, đất bị ngập úng thì củ sắn rất dễ bị thối, bao công sức chăm nom có khi cũng theo đó mà mất đi.
Cái lạnh đã gọi mùa đông năm nay thực sự về. Cuối tuần, gia đình tôi lại có dịp quây quần bên nồi sắn luộc. Những củ sắn vừa chín tới, được bóc lớp vỏ nâu sẫm để lộ phần ruột trắng ngà, bở tơi. Cắn một miếng, vị bùi bùi, dẻo thơm lan nơi đầu lưỡi. Hương vị của mùa đông và phù sa đồng bãi như cùng hòa quyện, lan tỏa hơi ấm trong căn nhà nhỏ. Mùa sắn đến, có thể dễ dàng ra chợ mua về những miếng sắn luộc ăn ngay, chỉ cần bày ra đĩa và không phải động tay làm bất cứ việc gì. Nhưng tôi vẫn thích cái không khí cuối tuần cả nhà cùng thưởng thức thành quả từ công sức lao động trên mảnh đất nhà mình. Đó là niềm vui nhỏ bé của chúng tôi bởi đó là sản vật do chính bàn tay những thành viên trong gia đình trồng và chăm sóc. Cái ngon vì thế không chỉ nằm ở vị bở tơi, dẻo bùi mà còn ở tình thân và niềm vui lao động bình dị.
Cậu con trai út vốn háu ăn. Mỗi lần tôi vừa vớt sắn ra khỏi nồi, con đã chực chờ bên cạnh, chẳng đợi cho những miếng sắn kịp nguội đã vội vàng đưa lên miệng. Có lần, sắn còn nóng khiến con bị rát lưỡi, rồi ăn vội quá lại nghẹn. Tôi tất tả đi lấy cốc nước cho con uống. Tôi nhìn con trai vừa thương, lại buồn cười trước cái tính sốt ruột của cậu. Nồi sắn nóng cứ vơi dần trong tiếng nói cười rộn rã. Ngoài trời, gió mùa vẫn thổi nhưng trong nhà, hơi ấm cứ lan tỏa từ nồi sắn quê cùng những gương mặt thân thương.
Không chỉ thu hoạch củ, tôi còn tận dụng những chiếc lá sắn non để muối dưa chua. Lá sắn sau khi được sơ chế, đem muối đúng độ, lên men trở thành một món ăn khá lạ miệng. Đến khi dưa vừa tới, tôi đem nấu cùng chút cá tép vụn. Bát canh sôi lục bục trên bếp, tỏa mùi thơm dân dã. Vị chua dịu của dưa, vị ngọt bùi của cá tép quyện vào nhau, tạo nên một món ăn ngon đến khó quên. Với bát canh dưa sắn nóng hổi, thêm đĩa cà muối hay chút thức ăn mặn, bữa cơm gia đình cứ thế mà hết veo. Đúng là món ăn quê mùa nhưng thật tốn cơm. Thế là từ một khoảnh ruộng nhỏ trên bãi cao, gia đình tôi có thêm món ngon để thay đổi bữa ăn thường ngày.
Tôi không có con gái nhưng cậu con trai út vẫn luôn chăm chú dõi theo để học mẹ những công việc vặt trong gia đình. Từ cách bóc vỏ từng củ sắn, xếp sắn ngay ngắn vào nồi, đổ nước sao cho vừa đủ đến việc canh lửa, canh thời gian để sắn chín tới, bở tơi mà không bị sượng, cũng chẳng luộc quá lâu khiến sắn nát nhừ. Hay những lần con cắp rổ lên ruộng hái lá sắn non mang về cho mẹ muối dưa chua. Những việc tưởng chừng đơn giản ấy, con đều thích thú quan sát và ghi nhớ. Có lẽ, trong suy nghĩ của con, đó cũng là những điều thú vị cần học từ mẹ. Còn với tôi, nhìn con trai tỉ mẩn học từng việc nhỏ, lòng chợt thấy vui.
Mai này, dù đi đâu, làm gì, con cũng sẽ biết tự chăm sóc bản thân và san sẻ những công việc thường ngày với những người thân yêu. Và biết đâu, trong những ngày đông xa nhà, khi bắt gặp một nồi sắn luộc nóng hổi, con sẽ nhớ đến căn bếp nhỏ cùng những buổi cuối tuần cả nhà quây quần bên nhau. Hương vị dẻo bùi của sắn khi ấy đâu chỉ còn là vị của đất đai, đồng bãi mà còn mang theo hơi ấm tình thân, theo con đi qua những mùa đông của cuộc đời.
VŨ THỊ THANH HOÀ