Di tích bãi cọc Cao Quỳ, xã Liên Khê (huyện Thủy Nguyên): Kịp thời xác minh giá trị lịch sử liên quan chiến thắng Bạch Đằng

Cọc gỗ được phát hiện tại khu vực cánh đồng Cao Quỳ, xã Liên Khê (huyện Thủy Nguyên)

Thông tin về quá trình phát hiện và nghiên cứu di tích bãi cọc Cao Quỳ, xã Liên Khê (huyện Thủy Nguyên), Giám đốc Bảo tàng Hải Phòng Nguyễn Văn Phương cho biết: Từ thông tin của người dân cung cấp lãnh đạo xã Liên Khê báo cáo huyện Thủy Nguyên và Bảo tàng Thông tin về quá trình phát hiện và nghiên cứu di tích bãi cọc Cao Quỳ, xã Liên Khê (huyện Thủy Nguyên), Giám đốc Bảo tàng Hải Phòng Nguyễn Văn Phương cho biết: Từ thông tin của người dân cung cấp lãnh đạo xã Liên Khê báo cáo huyện Thủy Nguyên và Bảo tàng thành phố. Ngày 16-10-2019, Bảo tàng Hải Phòng và Phòng Văn hóa-Thông tin huyện Thủy Nguyên tổ chức mời các nhà khoa học, khảo cổ học ở Trung ương xuống khảo sát hiện trường.

Tiếp đó, đầu tháng 11-2019, trong quá trình cải tạo vườn chuối và nghĩa trang Mả Dài thuộc cánh đồng Cao Quỳ, chính quyền xã Liên Khê phát hiện 9 đầu cọc. Qua khảo sát, các cọc xuất lộ bị gãy phần đầu, màu đỏ sẫm, rắn chắc; phân bố so le, không thẳng hàng, nằm cách nhau theo chiều Đông- Tây khoảng 5-7 m, chiều Bắc- Nam 3,5 - 5m. Đường kính các cọc khá lớn 26 - 46 cm, chỉ một cọc đường kính 14 cm. Trong đó có 4 cọc nằm nghiêng từ 20 - 45 độ theo các hướng Tây, Nam. Dựa vào địa tầng khai quật, các chuyên gia đoán định, khu vực xuất lộ cọc là bãi bồi ven sông, bị phủ lấp qua thời gian. Các cọc xuất lộ trong lớp bùn xám, có thể được chôn/đóng xuống lớp bùn đen lẫn cát hoặc xuyên qua cả sinh thổ. Trên các cọc có “ngoàm” dùng để luồn dây kéo hoặc mộng ở giữa cọc để giằng ngang. Kết quả xác định niên đại tuyệt đối C14 của cọc gỗ 3 (hiện còn lưu giữ tại đình làng) cho thấy cọc này có niên đại 1.270 - 1.430 sau công nguyên (AD). Từ các kết quả trên, có thể thấy rằng, các cọc được chôn, đóng trong khu vực bãi bồi ven sông, phân bố không thẳng hàng. Thêm vào đó, kết quả xác định niên đại cho thấy các cọc gỗ có thể thuộc bãi cọc được bố trí thành thế trận vào thế kỷ 13…

Từ ngày 27-11 đến ngày 19-12-2019, các nhà khảo cổ học tiến hành khai quật, mở 3 hố, với tổng diện tích 950 m2 tại khu vực nghĩa trang, cánh đồng Cao Quỳ. Trong đợt khai quật này phát hiện tổng cộng 27 cọc, xuất lộ chủ yếu trong độ sâu 75 cm đến 110 cm. Ngoài phát hiện các cọc, các nhà khảo cổ, nghiên cứu cũng phát hiện các di tích đất hố đen xuất lộ trên bề mặt sét trắng, phần lớn là các hố chôn cọc… Việc khai quật nhằm nghiên cứu, đánh giá hiện trạng và giá trị di tích Cao Quỳ, tạo cơ sở cho việc nghiên cứu tổng thể, xây dựng hồ sơ khoa học phục vụ tốt nhất cho việc nghiên cứu lâu dài di tích.

Bãi cọc gỗ được phát lộ tại khu vực cánh đồng Cao Quỳ (xã Liên Khê, huyện Thủy Nguyên).

Căn cứ kết quả khảo sát, đánh giá khoa học của Viện Khảo cổ học, Thành ủy ban hành Kế hoạch số 231 về việc tổ chức hội nghị “Báo cáo kết quả khai quật di tích bãi cọc Cao Quỳ, xã Liên Khê, huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng”. Thực hiện kế hoạch này, UBND thành phố tổ chức hội nghị vào ngày 21-12-2019 tới tại Trung tâm Hội nghị thành phố. Hội nghị có sự tham dự của lãnh đạo thành phố, các nhà khoa học, chuyên gia, đại biểu Trung ương và địa phương. Trong khuôn khổ hội nghị, sau khi khảo sát thực địa bãi cọc tại cánh đồng Cao Quỳ và tham quan khu di tích Bạch Đằng Giang, các đại biểu sẽ nghe báo cáo kết quả khai quật khảo cổ học và các phát biểu, đánh giá của các nhà khoa học, chuyên gia, từ đó đề xuất phương hướng công việc sắp tới liên quan đến di tích bãi cọc. Để tổ chức thành công hội nghị, UBND thành phố Hải Phòng ban hành văn bản giao Văn phòng UBND thành phố và các sở, ngành, đơn vị liên quan căn cứ chức năng, triển khai một số nhiệm vụ cụ thể tập trung tổ chức hội nghị, bảo đảm an ninh trật tự; xây dựng nội dung, chương trình chi tiết hội nghị.

Ngày 16-10-2019, Bảo tàng Hải Phòng và Phòng Văn hóa-Thông tin huyện Thủy Nguyên tổ chức mời các nhà khoa học, khảo cổ học ở Trung ương xuống khảo sát hiện trường.