(HPĐT)- Xã Đoàn Xá (huyện Kiến Thụy) được cả nước biết đến với kỳ tích “xé rào” thoát khỏi phương thức sản xuất trì trệ năm xưa, cái nôi của "khoán sản phẩm" trong nông nghiệp. Đây là cơ sở để sau này Trung ương ban hành các chỉ thị, nghị quyết về cơ chế khoán, tạo quyền chủ động với nông dân, đổi mới quản lý nông nghiệp, sắp xếp lại tổ chức sản xuất… Đặc biệt, sau gần 40 năm thực hiện đường lối đổi mới, hội nhập, câu chuyện về khoán sản phẩm năm xưa tiếp tục thổi bùng ý chí và nghị lực của đảng bộ, chính quyền và nhân dân thành phố trong chặng đường đổi mới với phong trào xây dựng nông thôn mới (NTM) kiểu mẫu giàu đẹp, văn minh, tiệm cận đô thị.
Từ “khoán chui” đến nông thôn mới kiểu mẫu
Những ngày đầu Xuân, không khí rộn ràng khắp mọi nẻo ở xã Đoàn Xá (huyện Kiến Thụy). Diện mạo nông thôn ngày càng khởi sắc, hạ tầng được cải thiện, đời sống vật chất và tinh thần của người dân không ngừng nâng cao, mang lại niềm tin, sức sống mới cho cộng đồng. Cụ Phạm Hồng Thưởng, nguyên Phó bí thư, kiêm Chủ tịch HTX nông nghiệp Đoàn Xá, một trong những người khởi xướng phong trào “khoán chui” năm xưa nhớ lại, năm 1976, Nhà nước có chủ trương sáp nhập HTX các thôn thành HTX có quy mô xã. Ban đầu, tổ chức chưa thống nhất nên chỉ đạo sản xuất khó khăn, khiến địa phương mất mùa. Rút kinh nghiệm, vụ mùa năm 1977, Ban Thường vụ Đảng ủy xã thống nhất khoán từng hộ sản xuất, sau đó triển khai tại 9 đội sản xuất. Cán bộ chưa dám báo cáo cấp trên, vừa làm vừa nghe ngóng tình hình vì sợ sai chủ trương, chính sách. Không ngờ vụ mùa, năng suất lúa tăng lên 1,5 tạ/sào, trong khi trước đó trung bình khoảng 40 -50 kg/sào. Nông dân ai cũng phấn khởi nhưng lãnh đạo xã sợ bị kiểm điểm. Nhưng qua kiểm tra thực tế, các cán bộ Trung ương, thành phố và huyện đều thấy chúng tôi làm có lợi cho người dân, mang lại hiệu quả thiết thực. Vì vậy, sau đợt kiểm tra của nguyên Bí thư Thành ủy Hải Phòng Đoàn Duy Thành, xã được đồng chí Bí thư cho làm điểm toàn thành phố về phong trào "khoán”.
Từ phong trào "khoán chui" của xã, sau này Huyện ủy Đồ Sơn (nay là Huyện ủy Kiến Thụy) ban hành Nghị quyết 05 cho triển khai 50% số diện tích khoán trên toàn huyện; Ban Thường vụ Thành ủy ban hành Nghị quyết 24 về củng cố quản lý HTX nông nghiệp ở Hải Phòng, cho khoán 100% số diện tích. Đặc biệt, năm 1981, Ban Bí thư Trung ương Đảng ban hành Chỉ thị số 100-CT/TW về cơ chế khoán, tạo quyền chủ động cho nông dân; năm 1988, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 10- NQ/TW (gọi tắt là khoán 10) về đổi mới quản lý nông nghiệp, sắp xếp lại tổ chức sản xuất...
Cụ Thưởng chia sẻ, năm xưa, Ban Thường vụ xã Đoàn Xá dám nghĩ, dám làm “khoán chui”, nay lãnh đạo xã tiếp bước truyền thống, xây dựng NTM. Phó chủ tịch UBND xã Đoàn Xá Phạm Danh Tuyên khẳng định, cách làm NTM, sau đó đến NTM kiểu mẫu của xã là không ỷ lại vào ngân sách thành phố. Bên cạnh xây dựng cơ sở hạ tầng từ nguồn hỗ trợ, địa phương tích cực vận động xã hội hóa xây dựng khu trung tâm thể thao, lát vỉa hè đường trục thôn; mua sắm thùng rác công cộng...
Ý Đảng gặp lòng dân
Mùa xuân này, thành phố gần đi đến đích chặng đường xây dựng NTM kiểu mẫu và cũng là địa phương đi đầu cả nước về xây dựng hạ tầng NTM, NTM kiểu mẫu. Bên cạnh đó, các địa phương chủ động thực hiện nhiều tiêu chí mềm để hoàn thiện Bộ tiêu chí xây dựng NTM nâng cao và kiểu mẫu năm 2021-2025. Trong lần dự “Hội nghị toàn quốc hệ thống văn phòng điều phối nông thôn mới các cấp” tổ chức tại Hải Phòng, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Lê Minh Hoan cho biết, Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM kỳ vọng sự đổi đời của những người dân nông thôn, xã hội nông thôn. Sự đổi đời đó không chỉ ở chỗ thay đổi hình thức bên ngoài mà còn có đời sống nội tâm. Sự đổi đời đó phải thay đổi về chất lượng sống, về tinh thần người dân.
Để có sự đổi thay đó, cách chỉ đạo, điều hành xây dựng NTM đều thống nhất từ thành phố đến các địa phương. Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Nguyễn Ngọc Tuất thông tin, thành phố dành hàng chục nghìn tỷ đồng từ ngân sách để đầu tư cho các xã xây dựng hạ tầng NTM và NTM kiểu mẫu... Cùng với đó, các vùng quê thay đổi phương thức sản xuất, thay vì sản xuất nhỏ, lẻ, các vùng sản xuất lớn được hình thành; nông dân tích cực đưa cơ giới hóa vào đồng ruộng...
Cùng với thành phố đầu tư lớn cho hạ tầng, người dân ở khắp các vùng quê đều đồng lòng chung tay xây dựng NTM. Trưởng thôn Đông Lôi 1 Nguyễn Công Hoạt cho biết, người dân trong thôn góp công, góp của để xây dựng cơ sở hạ tầng vùng sản xuất tập trung thuận tiện. Từ đó, nông dân không chỉ canh tác rau màu truyền thống, gần đây chuyển dịch hơn 13 ha vùng sản xuất tập trung để trồng hoa cúc dược liệu. Xe ô tô có thể vào tận vùng sản xuất thu mua nông sản nhờ hệ thống đường nội vùng được bê tông hóa. Không chỉ người dân nông thôn, mà cả những người con xa quê đi đâu cũng luôn mong về với nông thôn Hải Phòng bởi không khí ấm áp, tươi vui, văn minh.
Đến cuối năm 2019, thành phố hoàn thành xây dựng 100% số xã đạt chuẩn NTM. Từ năm 2020, thành phố tiếp tục triển khai xây dựng xã NTM kiểu mẫu. Đến nay, 137 xã đạt chuẩn NTM nâng cao; 105 xã đạt chuẩn NTM kiểu mẫu; 4 huyện: Tiên Lãng, An Lão, Vĩnh Bảo, Kiến Thụy hoàn thành hồ sơ đề nghị công nhận huyện NTM nâng cao...
