Các chuyên gia nhìn nhận điện ảnh Việt đã có bước chuyển mạnh sau 40 năm đổi mới, đồng thời đề xuất giải pháp thúc đẩy phát triển trong giai đoạn mới.
Chiều 29/6, trong khuôn khổ Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng lần thứ IV, hội thảo "Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm thời kỳ đổi mới" diễn ra với sự tham gia của nhiều chuyên gia, nhà nghiên cứu trong và ngoài nước.
Các ý kiến tại hội thảo nhìn nhận dấu mốc đổi mới năm 1986 không chỉ tạo bước ngoặt về kinh tế, chính trị mà còn mở ra giai đoạn chuyển mình của điện ảnh Việt Nam trên nhiều thể loại, từ phim truyện, phim tài liệu đến phim hoạt hình.
Theo các nhà nghiên cứu, điện ảnh Việt đã có sự thay đổi rõ nét trong tư duy sáng tạo khi những câu chuyện mang tính cá nhân, chiều sâu nội tâm ngày càng được chú trọng. Ông Jérôme Baron, Giám đốc nghệ thuật Liên hoan phim quốc tế ba châu lục (Pháp), nhận định Việt Nam đã từng bước tái định hình bản sắc điện ảnh của mình.
Ông cho rằng từ chỗ thường xuất hiện như bối cảnh trong các bộ phim nước ngoài, điện ảnh Việt đã dần cất lên tiếng nói riêng thông qua nhiều tác phẩm như "Cô gái trên sông" của Nghệ sĩ Nhân dân Đặng Nhật Minh, "Chuyện tử tế" của đạo diễn Trần Văn Thủy hay "Truyện cổ tích cho tuổi mười bảy" của Nghệ sĩ Ưu tú Nguyễn Xuân Sơn.
Ở góc độ thị trường, đạo diễn Bùi Thạc Chuyên cho rằng sau thời kỳ bao cấp, điện ảnh Việt phải cạnh tranh trực tiếp với nhiều nền điện ảnh lớn trong khu vực và thế giới. Theo ông, để giữ được khán giả trong nước và phát triển ngành điện ảnh, cần có các chính sách hỗ trợ phù hợp.
Đạo diễn Bùi Thạc Chuyên dẫn chứng Malaysia đang dành nhiều nguồn lực để phát triển điện ảnh, từ hỗ trợ các dự án phim mang tính quốc gia đến quỹ dành cho phim tài liệu, phim ngắn, hoạt hình và chương trình hoàn tiền cho các đoàn phim quốc tế. Trong khi đó, quỹ hỗ trợ phát triển điện ảnh của Việt Nam dù đã được quy định trong Luật Điện ảnh nhưng đến nay vẫn chưa được triển khai.
Các tham luận tại hội thảo cũng chỉ ra một số vấn đề đặt ra đối với điện ảnh Việt hiện nay. Đạo diễn Lê Hoàng cho biết phim kinh dị đang chiếm tỷ lệ khá lớn trong tổng số phim Việt được sản xuất, trong khi nhiều ý kiến cho rằng cần có giải pháp để đa dạng hóa thể loại.
Trong tham luận gửi hội thảo, nhà văn Đoàn Minh Tuấn, hội viên Hội Điện ảnh Việt Nam, nhận định điện ảnh Việt đang chịu nhiều áp lực từ mục tiêu doanh thu, dẫn đến nguy cơ thiếu chiều sâu về kịch bản và hạn chế không gian sáng tạo của đạo diễn.
Ông Đoàn Minh Tuấn cho rằng điều đáng lo không phải phim đạt doanh thu cao, mà là khi điện ảnh chỉ được đánh giá bằng doanh thu. Nếu tình trạng này kéo dài, điện ảnh có thể phát triển về thương mại nhưng thiếu chiều sâu văn hóa và nghệ thuật.
Đạo diễn, Nghệ sĩ Ưu tú Lê Đức Tiến cũng cho rằng điện ảnh Việt đang sở hữu nguồn chất liệu phong phú từ hiện thực đương đại, lịch sử và văn học.
Theo ông, để khai thác hiệu quả những nguồn tài nguyên này, điện ảnh cần có tư duy cởi mở, dũng cảm hơn trong sáng tạo, mạnh dạn tiếp cận những đề tài mới, đồng thời đổi mới tư duy quản lý theo hướng kiến tạo để tạo điều kiện cho điện ảnh phát triển.
TT (tổng hợp)
.jpeg "Điện ảnh Việt rời 'vùng an toàn', bước vào cuộc đua đa sắc")
