Tổ chức an toàn, chặt chẽ hơn, nhưng còn sự cố
Sự thay đổi thấy rõ nhất trong lễ hội chọi trâu năm nay là công tác an toàn, an ninh được đặt lên hàng đầu. Sân đấu được thu hẹp lại, mở rộng khoảng cách thoát cho trâu, tạo không gian an toàn cho người xem. Hệ thống rào chắn chung quanh được gia cố, dựng mới. Tất cả trâu trước khi vào trận đều được thử nước tiểu để kiểm tra chất kích thích. Trâu chọi vào sân không có biểu hiện khác thường như hung dữ, chống đối. Lực lượng cứu thương, bảo vệ được tăng cường đề phòng sự cố xảy ra… Các chủ trâu ý thức hơn trong việc tuân thủ tuyệt đối sự điều hành của Ban tổ chức (BTC) trong quá trình dắt trâu vào, ra sới chọi. Phần lễ năm nay cũng được BTC và các phường chú trọng. Các nghi lễ dâng hương, rước nước, tế thần… được thực hiện trang trọng, chu đáo, đậm đà nét văn hóa tâm linh.
Công tác giết mổ trâu sau lễ hội được kiểm soát chặt chẽ hơn. Các lực lượng quản lý thị trường, Công an quận lập các chốt kiểm soát, không để xảy ra tình trạng mang thịt trâu từ ngoài trà trộn vào để bán như những năm trước. Sạp bán thịt trâu chọi được trải bạt sạch sẽ. Giá thịt trâu chọi dao động quanh mức 1 triệu đồng/ kg tùy từng “ông trâu”. Việc bày bán thịt năm nay cũng trật tự, dưới sự chỉ đạo của BTC. Chị Nguyễn Thu Trang ở quận Cầu Giấy (Hà Nội) cho biết: năm nay, lễ hội có nhiều đổi mới hơn, các kháp đấu cũng trở nên hấp dẫn. Gia đình tôi ở Hà Nội về cũng muốn mua một ít thịt trâu về làm quà và cầu may, mức giá thịt trâu chọi năm nay chấp nhận được.
Dù được tổ chức kỹ lưỡng, song vào ngày diễn ra hội vẫn xảy ra một số sự cố ngoài dự kiến. Kháp đấu thứ 5, trâu số 1 đấu thua bỏ chạy về phía cổng dẫn trâu rồi lao ra phía cửa soát vé khiến nhiều người hoảng sợ. Trâu số 1 mình đầy máu me, mắt đỏ ngầu được nhóm thanh niên trai tráng ghì chặt khống chế. Tuy nhiên, trâu này lại dắt tắt qua dòng người đông đúc ra khu giết mổ, chứ không dẫn ngược lại đường dẫn trâu. Một sự cố khác là việc chiếc xe cứu hộ được sử dụng để đưa trâu ra khỏi sới lại bị trục trặc khi vào sân cỏ, khiến trận đấu phải dừng lại hơn 15 phút để “giải cứu” chiếc xe ra khỏi sân. Ngay trên khán đài, người xem hội công khai cá cược, truyền tay nhau hàng triệu đồng sau mỗi kháp đấu gây phản cảm du khách.
Rút kinh nghiệm để tổ chức tốt hơn
Theo Chủ tịch UBND quận Đồ Sơn, Trưởng BTC Lễ hội chọi trâu Đồ Sơn 2017 Hoàng Xuân Minh, với mục tiêu phát huy tối đa giá trị Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia của Lễ hội chọi trâu Đồ Sơn, năm 2017, UBND quận tập trung khắc phục các tồn tại trong công tác quản lý, tổ chức. Kết quả lớn nhất đạt được là sự an toàn tuyệt đối cho du khách và những người tham dự lễ hội. Tuy nhiên, đây là lễ hội lớn, thu hút hàng vạn người tham dự, thời gian tổ chức khá gấp gáp và có nhiều điều chỉnh so với những năm trước nên còn xảy ra các sự cố hy hữu. Do thiết kế cũ của sân vận động còn một số bất cập nên việc đưa trâu ra khỏi sới chọi chưa được thiết kế hợp lý. Lực lượng công an quận được tăng cường, song người đi xem hội tự cá độ với nhau trên sân mang tính tự phát nên khó kiểm soát triệt để. BTC lễ hội rút kinh nghiệm để tổ chức lễ hội năm 2018 tốt hơn. Theo đó, BCT sẽ thu gọn quy mô lễ hội, số lượng trâu chọi tham gia, chỉ tổ chức một vòng thi chọi trâu duy nhất vào ngày chính hội. Đồng thời, quận thiết kế lại hệ thống chuồng trâu, đường thoát trâu… Công an quận xây dựng phương án tăng cường tuyên truyền, kiểm tra, xử lý nghiêm tình trạng cá độ trên sân. Theo ông Cao Văn Bé, phường Bàng La (quận Đồ Sơn) là người nhiều tâm huyết và có nhiều năm gắn bó với lễ hội chọi trâu Đồ Sơn, để bảo đảm an toàn, rút ngắn thời gian đưa trâu vào sới chọi, BTC nên xây dựng các chuồng nhốt trâu tại gầm khán đài C,D kiên cố, có 2 cửa bằng sắt (1 cửa vào, 1 cửa ra). Đồng thời, nên xây dựng lối đi riêng cho trâu chọi về khu vực giết mổ, không để trâu chọi đi qua khu vực có người dân đi dự hội. Hai cổng đưa trâu vào, ra nên thiết kết 4 cánh để tiện việc đóng mở, hạn chế sự cố khi trâu lồng khỏi sới chọi…
Mới đây Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa có công văn gửi thành phố, trong đó nhấn mạnh cần điều chỉnh quy mô và khắc phục hiện tượng thương mại hóa. Phòng Du lịch, Văn hóa, Thông tin và Thể thao quận có phương án xây dựng tua, tuyến du lịch đưa lễ hội trở thành sản phẩm du lịch độc đáo, quảng bá được nét văn hóa đẹp của địa phương và góp phần thúc đẩy du lịch Đồ Sơn phát triển. Quận Đồ Sơn và BTC cần sớm xây dựng phương án tổ chức lễ hội chọi trâu năm 2018 và những năm tiếp theo theo hướng vừa duy trì và phát triển lễ hội truyền thống nghìn năm mà vẫn giữ được giá trị hồn cốt của lễ hội…
Nguyễn Dương
